Font Size

SCREEN

Cpanel
Νέα σε τίτλους:

ΠΡΑΚΤΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ – ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ. Η ΔΙΑΘΕΣΗ ΠΟΡΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΤΩΝ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΩΝ ΚΑΙ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ.

Βαθμολογήστε αυτό το άρθρο
(0 ψήφοι)

ΠΡΑΚΤΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ – ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ. Η ΔΙΑΘΕΣΗ ΠΟΡΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΤΩΝ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΩΝ ΚΑΙ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ.

Οι ανθρωπολόγοι από καιρό έχουν βρει αποδείξεις πως οι προϊστορικοί πρόγονοι μας δεν ήταν τόσο απολίτιστοι όσο νόμιζαν (κυρίως εξ’ αιτίας της μεγάλης χρονικής απόστασης που μας χωρίζει απ’ αυτούς και της ευκολίας με την οποία στην λέξη «πρωτόγονος» αποκτά αντίστοιχο ηθικό περιεχόμενο). Πολλά ευρήματα σκελετών φέρουν ίχνη καταγμάτων που έγιναν καλά, έφεραν δηλαδή αποδείξεις φροντίδας των τραυματιών από την υπόλοιπη οικογένεια/ομάδα/αγέλη. Σ’ έναν κόσμο που βασιζόταν στην συλλογή τροφής, το κυνήγι και κάποιου είδους μικροκαλλιεργειών και από κάποια στιγμή και την εκτροφή ζώων η αβεβαιότητα για το αύριο είχε βαρύνουσα σημασία στις αποφάσεις που λαμβάνονταν.

Δεδομένου ότι όλα τα άτομα της οικογένειας/ομάδας/αγέλης είτε λόγω φύλλου, είτε λόγω ηλικίας δεν είχαν τις ίδιες δυνατότητες και δεξιότητες η κατανομή ρόλων και καθηκόντων ήταν απαραίτητη. Είναι λογικό τα πιο αδύναμα άτομα να παρέμεναν στο σπίτι (σπηλιά) φροντίζοντας τα πιο νεαρά ή/και τους αρρώστους/τραυματίες. Οι λιγότερο δυνατές αλλά ανθεκτικές γυναίκες αναλάμβαναν τα καθήκοντα που λάμβαναν χώρα κοντά στο σπίτι (σπηλιά). Την ίδια στιγμή οι άντρες κυνηγούσαν ποντάροντας στη σωματική τους δύναμη και την ομαδική συνεργασία και ρισκάροντας την σωματική τους ακεραιότητα. Προφανώς, υπήρχαν εργασίες όπως οι αγροτικές οι οποίες για την καλύτερη και γρηγορότερη ολοκλήρωση τους απαιτούσαν τη συνεργασία ανδρών και γυναικών.

Από τη στιγμή της πρώτης ανταλλαγής η οικογένεια/ομάδα/αγέλη στον βαθμό που η δική της παραγωγή κάλυπτε ανάγκες των γειτόνων της μπορούσε να υπολογίζει στο δικό τους περίσσευμα. Περίσσευμα μέσω του οποίου η οικογένεια μπορούσε να συντηρεί και να φροντίζει τα γηραιότερα μέλη της. Η χρήση του χρήματος ως μέσου ανταλλαγής διευκόλυνε ακόμη περισσότερο την κατάσταση μιας και η απόκτηση του προϋπέθετε την παραγωγή συγκεκριμένων ειδών για εξαγωγή. Αυτό με τη σειρά του προϋπέθετε πως οι παραγωγοί ειδών για εξαγωγή είτε ήταν σε θέση να καλύψουν όλες τους τις ανάγκες από την εγχώρια αγορά είτε είχαν πρόσβαση στα προϊόντα άλλων περιοχών.

Προφανώς, όλα τα παραπάνω ενέχουν κάποιου βαθμού καταπίεση και εκμετάλλευση των παραγωγών, κάποιοι από τους οποίους επιβιώνουν δύσκολα. Επιπλέον, μέχρι την δεκαετία του ’70 και εξ’ αιτίας της μη πατενταρισμένης έρευνας που παρήγε υβρίδια φυτών έγινε κατορθωτή η παραγωγή μεγάλων ποσοτήτων φθηνών τροφίμων (αν και σε κάποιες περιπτώσεις επιζήμιων για την υγεία). Τώρα, πλέον, η περίσσια τροφή κάνει τον κίνδυνο του υποσιτισμού να ξεθωριάζει (αν και η κατανομή της συνεχίζει να είναι ζήτημα), αλλά την ίδια στιγμή η διαφοροποίηση της διατροφής (πόσο καλαμπόκι να φάμε πια;) προκαλεί αύξηση της χρήσης φαρμάκων για την αντιμετώπιση των προβλημάτων που προκαλεί.

Τελικά, απ’ όλα τα παραπάνω και σε συνδυασμό με την βελτίωση της υγιεινής και την απαλλαγή από τις πολύ βαριές εργασίες που φθείρουν την υγεία είναι πλέον κατορθωτό να επιβιώνουν για πολύ περισσότερα χρόνια τα γηραιότερα μέλη μιας οικογένειας. Επιπλέον, η επιβίωση αλλά και η ευδαιμονία των ηλικιωμένων έγιναν οικονομικοί κλάδοι με μεγάλους τζίρους. Συνυπολογίζοντας και το γεγονός ότι στις ανεπτυγμένες χώρες οι γεννήσεις σταδιακά μειώνονται τόσο επειδή οι οικονομικές ανάγκες εξ’ αιτίας του αστικού τρόπου ζωής αλλάζουν, αλλά και λόγω του μεγάλου κόστους οι ηλικιωμένοι απέκτησαν μεγάλη οικονομική σημασία.

Συνεπώς το ενδιαφέρον για την επιβίωση τους σε περιπτώσεις υγειονομικών κρίσεων είναι ζωτικής σημασίας για την Οικονομία. Αυτό φαίνεται να μην το κατανοούν όσοι εστιάζουν στο δημοσιονομικό κόστος των συνταξιοδοτικών παροχών. Η μείωση της δαπάνης για συντάξεις ΔΕΝ θα ωφελήσει το Δημόσιο Ταμείο καθώς θα μειώσει τους Τζίρους των υπηρεσιών υγείας και της φαρμακοβιομηχανίας όπως και του τομέα παροχής υπηρεσιών που αφορά τον τουρισμό.

Διαπιστώνουμε, λοιπόν, πως η κοινωνική εξέλιξη σε συνδυασμό με τις ανακαλύψεις και εφευρέσεις που οδήγησαν σε μεγαλύτερη παραγωγή τροφίμων και η εφεύρεση του χρήματος (η οποία σε κάποιο βαθμό και αναλόγως των συνθηκών αποσύνδεσε την επιβίωση μιας χώρας αποκλειστικά από την εγχώρια παραγωγή) διευκόλυναν την επιβίωση των ηλικιωμένων σε αδιανόητο για τους πρωτόγονους βαθμό. Ωστόσο, αυτό δεν μπορεί να γίνει σ’ όλες τις περιπτώσεις. Γιατί, οι πόροι που πρέπει να διατεθούν για τους ηλικιωμένους δεν αφορούν μόνο τα χρήματα των συντάξεων τους και την εξασφάλιση μ’ αυτά των αναγκαίων τροφίμων και φαρμάκων. Αφορούν επίσης επιλογές που έχουν γίνει καιρό πριν και αφορούν την διάρθρωση του συστήματος υγείας.

Εξ’ αιτίας μιας σειράς αιτιών (τα οποία έχουν σημαντικό οικονομικό αντίκτυπο) η κατάσταση της υγείας ενός συνταξιούχου (πάνω από τα 65) δεν είναι η καλύτερη. Εκτός από τα κλασικά προβλήματα που λόγω του τρόπου ζωής είναι κοινά στους ηλικιωμένους πολλοί απ’ αυτούς αντιμετωπίζουν ανεπάρκεια ενός ή περισσοτέρων οργάνων. Η αντιμετώπιση των προβλημάτων αυτών σε «κανονικές συνθήκες» δεν αποτελεί ιδιαίτερο πρόβλημα κυρίως γιατί όλοι όσοι βρίσκονται στην κατάσταση αυτή δεν χρειάζονται ταυτόχρονη νοσηλεία. Κάτι που δεν ισχύει στις έκτακτες καταστάσεις όπως η «πανδημία του κορωναϊού».

Είναι τότε που οι αποφάσεις του παρελθόντος στοιχειώνουν το παρόν. Αποφάσεις που αφορούσαν τις Μονάδες Εντατικής Θεραπείας και το αναγκαίο για τη λειτουργία τους προσωπικό. Αποφάσεις που την ώρα της κρίσης δεν μπορούν εύκολα ν’ αλλάξουν. Είναι τότε που οι υπεύθυνοι αυτοσχεδιάζουν και αντιμετωπίζουν την κατάσταση μ’ αυτά που έχουν διαθέσιμα. Είναι τότε που παρά την τεχνολογική εξέλιξη και τον πακτωλό χάρτινου χρήματος και πολύτιμων μετάλλων πρέπει να ληφθούν «απάνθρωπες» αποφάσεις που αφορούν την διάθεση και χρήση ζωτικών πόρων. Είναι τότε που από άποψη περίθαλψης επιστρέφουμε στον Μεσαίωνα (η στην πανδημία της «Ισπανικής Γρίπης» που δεν είναι και πολύ διαφορετικό).

Είναι τότε που οι ηλικιωμένοι ενδέχεται να έχουν τις ίδιες πιθανότητες επιβίωσης με τους πρωτόγονους όταν αντιμετώπιζαν έλλειψη τροφής ή μια άλλη κρίσιμη κατάσταση. Αυτό που κάνει τις επιλογές μας σήμερα τραγικές είναι αφ’ ενός η αδυναμία μας να τους σώσουμε όλους (κάτι που όμως είναι παράλογο) και αφ’ ετέρου η διαπίστωση ότι η διαπίστωση του Μάλθους είναι (αν και ενοχλητική) σωστή.

Δυστυχώς, για τον «ανθρωπισμό» μας η επιλογή του ποιος θα ζήσει και ποιος θα πεθάνει είναι όταν οι συνθήκες είναι ανώμαλες όχι μόνο πρακτική αλλά και απαραίτητη. Επιπλέον, αποδεικνύει πως στις πραγματικά και παγκόσμια έκτακτες καταστάσεις δεν έχει νόημα (και δεν υπάρχει και η δυνατότητα) να σωθούν όλοι. Γιατί, παρά την «διευκόλυνση» της επιβίωσης που προσέφερε το χρήμα οι περιορισμοί ως προς τους πόρους και την χρήση τους είναι πραγματικοί. Περιορισμοί που όσοι αρέσκονται στην μονομερή κριτική για τον αριθμό των Μ.Ε.Θ. δεν μπορούν να γίνουν κατανοητοί.

Ακόμη, όμως, και αυτοί θα μπορούσαν να καταλάβουν τους υπαρκτούς περιορισμούς μ’ ένα παράδειγμα από την «Θεωρία Παιγνίων» όπου καλούμαστε να λάβουμε «δύσκολες» αποφάσεις. Για παράδειγμα η αλλαντίαση είναι μια γνωστή ασθένεια για την οποία υπάρχει θεραπεία αρκεί η διάγνωση να γίνει εγκαίρως. Η μόνη προϋπόθεση που χωρίζει την ζωή από τον θάνατο είναι η αντιτοξίνη που χορηγείται για την θεραπεία να υπάρχει σε επαρκείς ποσότητες αν και όταν προκύψει μια έκτακτη και γενική κατάσταση.

Γιατί, τελικά, όποιο και να είναι το επίπεδο της τεχνολογικής εξέλιξης όλα αφορούν τις αποφάσεις του παρελθόντος (και του παρόντος) για την διάθεση των κάθε είδους διαθέσιμων πόρων. Οι αποφάσεις αυτές όταν βασίζονται στη στατιστική δεν είναι σίγουρο ότι θα μας καλύψουν για το μέλλον. Αυτό, όμως, είναι πάντα ένα ενδεχόμενο καθώς πάντα υπάρχει ένας μεγαλύτερος κίνδυνος απ’ αυτόν που έχουμε ήδη προβλέψει.

Σε κάθε περίπτωση για κανένα σενάριο μελλοντικού κινδύνου δεν θα μπορούμε να έχουμε τον «σωστό αριθμό» γιατρών (κάθε ειδικότητας ή μόνο κάποιων;) που με τη σειρά του απαιτεί τους «σωστούς χώρους και εγκαταστάσεις» που έχουν ανάγκη το «σωστό βοηθητικό προσωπικό» (μάγειρες, νοσηλευτές, καθαριστές, οδηγούς ασθενοφόρων). Και όλοι αυτοί θα πρέπει να πλαισιωθούν από τις «σωστές» για την περίσταση προμήθειες που με τη σειρά τους θέτουν μια σειρά από άλλα ζητήματα.

Έτσι αυτό που επί της ουσίας κρίνει την επιτυχία ή την αποτυχία είναι η προσέγγιση της κρίσης που κάποια στιγμή θα προκύψει. Η αποφασιστικότητα στην ανάληψη δράσης που θα έχει λάβει υπόψη τις υπάρχουσες αδυναμίες και η συνετή καθημερινή διαχείριση παρέχουν τον χρόνο και την δυνατότητα αντιμετώπισης της. Επιπλέον παρέχουν μια σειρά δεδομένων τα διδάγματα των οποίων μπορούν να γίνουν οδηγοί για το μέλλον. Το «καθαρό μυαλό» και οι χωρίς προκαταλήψεις διαχείριση της κρίσης βήμα-βήμα μαζί με την ταχύτητα με την οποία μπορεί να προσαρμοστεί η παραγωγή στις νέες συνθήκες είναι τα βασικά συστατικά της επιτυχίας.

Όλα τα προηγούμενα είναι τα συστατικά της επιτυχίας, αλλά δεν είναι αυτά που χαρακτηρίζουν την Εξουσία που τα διαχειρίζεται. Αυτή είναι «ανθρώπινη» ή «απάνθρωπη» αναλόγως του που αποφασίζει να ρίξει το βάρος της (στην Κοινωνία ή την Οικονομία). Το να μπορείς ν’ αποφασίζεις σήμερα μεταξύ των δύο το λες και «πρόοδο». Γιατί η Εξουσίες του παρελθόντος δεν είχαν την δυνατότητα σ’ ανάλογες υγειονομικές κρίσεις ν’ αποφασίσουν ένα lockdown έστω και για ένα τρίμηνο.

30 Μάη 2020
«πανταχού παρών 1».

Διαβάστηκε 199 φορές
 
 
   
Βρίσκεστε εδώ: Αρχική Κείμενα Παρατηρητηρίου ΠΡΑΚΤΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ – ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ. Η ΔΙΑΘΕΣΗ ΠΟΡΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΤΩΝ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΩΝ ΚΑΙ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ.