Font Size

SCREEN

Cpanel

Ο ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΣΠΑΝΟΥΔΗΣ – ΜΕΡΟΣ 14ο (ΔΙΑ ΧΕΙΡΟΣ ΚΥΡΙΑΚΟΥ ΧΗΝΑ)

Βαθμολογήστε αυτό το άρθρο
(0 ψήφοι)

Ο ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΣΠΑΝΟΥΔΗΣ – ΜΕΡΟΣ 14ο
(ΔΙΑ ΧΕΙΡΟΣ ΚΥΡΙΑΚΟΥ ΧΗΝΑ)

Πιστοί στο εβδομαδιαίο μας ραντεβού δημοσιεύουμε σήμερα από το βιβλίο-βιογραφία του Κυριάκου Χήνα για τον Κωνσταντίνο Σπανούδη την 14η συνέχεια. Το σημερινό απόσπασμα αφορά την πολιτική δράση του Κ. Σπανούδη. Για το κείμενο σε pdf πατήστε εδώ αλλιώς συνεχίστε παρακάτω την ανάγνωση.

Ακολουθούν οι σύνδεσμοι ανά ενότητα:

1ο. ΜΙΑ ΙΣΤΟΡΙΑ ΑΠΟ ΤΟ ΠΑΤΑΡΙ ΤΗΣ ΟΔΟΥ ΒΕΡΑΝΖΕΡΟΥ 24 - Η ΙΔΡΥΣΗ ΤΗΣ Α.Ε.Κ.
2ο. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΣΠΑΝΟΥΔΗΣ - Ο ΠΑΤΡΙΑΡΧΗΣ ΤΗΣ Α.Ε.Κ.
3ο. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΣΠΑΝΟΥΔΗΣ - Η ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ «ΠΡΟΟΔΟΣ»
4ο. ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ Κ. ΣΠΑΝΟΥΔΗ ΓΙΑ ΤΟΝ ΠΑΤΡΙΑΡΧΗ ΙΩΑΚΕΙΜ Γ'
5ο. Η ΠΟΛΥΣΧΙΔΗΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΣΠΑΝΟΥΔΗ ΣΤΗΝ ΠΟΛΗ

6ο. Η ΑΠΕΛΑΣΗ ΤΟΥ ΙΚ. ΣΠΑΝΟΥΔΗ
7ο. Ο Κ. ΣΠΑΝΟΥΔΗΣ ΣΤΗΝ ΠΟΛΗ ΜΕΧΡΙ ΤΟ 1922
8ο. Η ΠΡΟΦΗΤΙΚΗ ΑΠΟΨΗ ΤΟΥ ΠΑΤΡΙΑΡΧΗ ΙΩΑΚΕΙΜ Γ' ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΝΕΟΤΟΥΡΚΟΥΣ
9ο. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΡΓΑΝΩΣΙΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΕΩΣ
10ο. Ο Κ. ΣΠΑΝΟΥΔΗΣ ΣΤΗ ΔΙΑΣΚΕΨΗ ΤΗΣ ΕΙΡΗΝΗΣ (1919)
11ο. ΕΘΝΙΚΗ ΑΜΥΝΑ
12ο. ΣΤΟ ΛΟΝΔΙΝΟ ΓΙΑ ΤΑ ΔΙΚΑΙΑ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΥ
13ο. Η ΖΩΗ ΤΟΥ Κ. ΣΠΑΝΟΥΔΗ ΣΤΗΝ ΑΘΗΝΑ

 

«Απόσπασμα, από το βιβλίο (σελ. 61-65) του φιλόλογου – ιστορικού Κυριάκου Χήνα,
για τον Κωνσταντίνο Σπανούδη»

Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΔΡΑΣΗ ΤΟΥ Κ. ΣΠΑΝΟΥΔΗ

Τον Φεβρουάριο του 1910, ο Σπανούδης πηγαίνει στην Αθήνα, γιατί κρίνει, ότι είναι πολύ σημαντικές, η διαδικασία και η ψηφοφορία, στην ελληνική Βουλή, για να μεταβιβαστεί η εξουσία του Κινήματος της 14ης Αυγούστου 1909 (Γουδή), από τους κινηματίες αξιωματικούς, στη Βουλή. Με αλλεπάλληλες ανταποκρίσεις, στην «Πρόοδο», περιγράφει την εκρηκτική ατμόσφαιρα, που επικράτησε και αξιολογεί τον πρωθυπουργό Στέφανο Δραγούμη (σημ: πατέρα του Ίωνα), ως αγνό πολιτικό, ο οποίος «   με μίαν εσωτερικήν αυτοπεποίθησιν και ειλικρίνειαν, απέστελλε λόγους υψηλούς και λόγους πατριωτισμού, σε αντίθεση με τον Κυριακούλη Μαυρομιχάλη», o οποίος «μεθυσμένος ακόμη από την εξουσίαν, την οποίαν ελέω της επαναστάσεως κατέλαβεν (σημ: διατέλεσε επί πεντάμηνο μεταβατικός πρωθυπουργός), ωμίλησε πράγματα ανούσια και, διά την ημέραν, πενιχρότατα». Τελικά, επί 161 ψηφισάντων βουλευτών, αποφασίστηκε να γίνει η μεταβίβαση της πολιτικής εξουσίας, από το Κίνημα, στη Βουλή, με ψήφους 150, έναντι 11. Ήταν μια ιστορική απόφαση, που άνοιξε το δρόμο, για να προσκληθεί, από την Κρήτη, στην Αθήνα, ο Ελευθέριος Βενιζέλος, ο οποίος είχε συγκεντρώσει, ήδη, το θαυμασμό, για τη σφριγηλή ηγετική δράση του, στη διεκδίκηση των Δικαίων της Κρήτης.

 

Μετά την εγκατάστασή του στην Αθήνα, ο Σπανούδης ενσωματώθηκε, πολιτικά, στους Φιλελεύθερους και, από το 1928, εξακτίνωσε τη δράση του, στην κεντρική πολιτική σκηνή. Για το κόμμα του Βενιζέλου ήταν μια αξιοσημείωτη ενίσχυση, ειδικά, μάλιστα, στο χώρο των Προσφύγων στην Αθήνα, όπου, άλλωστε, ο Σπανούδης είχε ευρεία αποδοχή. Εξελίχθηκε σε μια διαλεκτική σχέση, από την οποία και τα δύο μέρη είχαν ουσιώδη οφέλη.

Ενώ η κοινωνική ενσωμάτωση των Προσφύγων αντιμετώπιζε ακόμη αισθητές δυσχέρειες και οι διπλωματικές σχέσεις με την Τουρκία χαρακτηρίζονταν από ευμετάβλητες ισορροπίες, στις 19 Αυγούστου 1928, διεξήχθησαν βουλευτικές Εκλογές. Το σύστημα του Πλειοψηφικού, σε στενή περιφέρεια (ακόμη και με μία ψήφο περισσότερη, το πρώτο κόμμα έπαιρνε όλες, σχεδόν, τις έδρες μιας περιφέρειας) ανάγκασε τους περισσότερους Δημοκρατικούς να συσπειρωθούν στο κόμμα των Φιλελευθέρων, με ηχηρή εξαίρεση τον Αλέξανδρο Παπαναστασίου, ενώ οι αντιβενιζελικοί συμμετείχαν διασπασμένοι.

Από τις 250 έδρες της Βουλής, οι Φιλελεύθεροι κέρδισαν τις 178 (με το 46,94% των ψήφων), ενώ ο Παπαναστασίου πήρε 20 έδρες και το Λαϊκό Κόμμα 19. Ήταν η αφετηρία μιας τετραετούς διακυβέρνησης Βενιζέλου, η οποία θεωρείται ιδιαίτερα αξιοσήμαντη, παρότι συνέπεσε με το παγκόσμιο οικονομικό κραχ. Ο Σπανούδης είναι  ακόμη πρόεδρος στην ΑΕΚ και αρθρογραφεί, για την πολιτική ζωή και συμμετέχει στην οργάνωση του Κόμματος των Φιλελευθέρων. Όπως διαπιστώσαμε (μπορούμε να το δούμε στην ενότητα της Αλληλογραφίας), ο Σπανούδης ήθελε να είναι υποψήφιος βουλευτής, το 1928, αλλά (για λόγους που δεν αναφέρονται σε πηγές), δεν περιλαμβάνεται στη λίστα των Φιλελευθέρων. Συνολικά, εκλέγονται, ως βουλευτές, 49 πρόσφυγες.

 

ΟΙ ΣΧΕΣΕΙΣ ΒΕΝΙΖΕΛΟΥ - ΠΡΟΣΦΥΓΩΝ

   ΟΙ ΕΚΛΟΓΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΓΕΡΟΥΣΙΑ (1929)

Σε αυτή τη χρονική περίοδο, από την Καταστροφή του 1922, η υποστήριξη των Προσφύγων στους Φιλελεύθερους ήταν σχεδόν σύσσωμη, κυρίως, λόγω της βαρύτατης ευθύνης, που αποδόθηκε στους αντιβενιζελικούς, για την τραγωδία του Ελληνισμού της Ανατολής. Καταγράφεται, ότι, σε πολλά χωριά της Μακεδονίας, κατά  την ημέρα των εκλογών, οι πρόσφυγες πήγαιναν να ψηφίσουν όλοι μαζί, σε πομπή, κρατώντας υψωμένη μια εικόνα του Βενιζέλου.

Τον Μάρτιο του 1929, όμως, υπήρξε μία σοβαρή εξέλιξη, που επέφερε αξιοσημείωτη ρωγμή. Μια επιτροπή προσφύγων, από το Σύλλογο των Βουρλιωτών, επισκέφθηκε τον Βενιζέλο (26 Μαρτίου) και του υπενθύμισε, ότι οι ανταλλάξιμοι Πρόσφυγες έχουν το δικαίωμα να πάρουν χρηματικές αποζημιώσεις, σύμφωνα με τη Συνθήκη της Λωζάνης, ίσες με την αξία των περιουσιών, που άφησαν στην Τουρκία, μετά την Καταστροφή. Ο πρωθυπουργός παρατήρησε, ότι αυτό θα ήταν πλήρης οικονομική καταστροφή του κράτους, ότι οι Πρόσφυγες θα πληρωθούν μέχρι το ποσό που ανέρχεται η εν Ελλάδι εγκαταλειφθείσα μουσουλμανική περιουσία και, εάν υπάρχει χρηματικό υπόλοιπο, που θα δώσει η Τουρκία, μετά το συμψηφισμό, τότε αυτό θα δοθεί στους Πρόσφυγες.

Είναι ευκολονόητο, ότι ο Πρόσφυγες δυσφόρησαν, έντονα, αφού ουδείς ανέμενε να καταβάλει η Τουρκία το παραμικρό ποσό και, σε συγκέντρωση στο «Ολύμπια» (14 Απριλίου) προετοίμασαν το έδαφος, για αποχή τους, από τις Γερουσιαστικές εκλογές. Αυτή την άποψη υιοθέτησε και η Παμπροσφυγική Οργάνωση Αμύνης Δικαιούχων Ανταλλαξίμων, ενώ, παράλληλα, ο βουλευτής των Φιλελευθέρων, Μιχαήλ Τσιγδέμογλου, αποχώρησε από το κόμμα και πρωταγωνίστησε στις κινήσεις διαμαρτυρίας. Παράλληλα, η επιτροπή των Αλύτρωτων Ελλήνων ξιφούλκησε, εναντίον του Βενιζέλου, ενώ ο Κωνσταντίνος Σπανούδης, ο οποίος μετέχει σε αυτή την οργάνωση, μειοψηφεί, κρίνοντας, ότι οι κινήσεις Βενιζέλου ήταν και είναι εχέγγυο για τη δικαίωση των Προσφύγων. Αν και οι σχετικές μετρήσεις δεν έχουν επιστημονική βάση, υπολογίζεται, ότι δεν υπήρξε αξιοσημείωτη αποχή των Προσφύγων, από την κάλπη. Σε κάθε περίπτωση, οι Πρόσφυγες, που ψήφισαν, στήριξαν, με παταγώδη τρόπο, τους Φιλελεύθερους: Ενδεικτικά, αναφέρουμε, ότι, σε εκλογικό τμήμα της Νέας Ιωνίας, το κόμμα έλαβε 475 ψήφους, σε σύνολο 505 ψηφισάντων, στον Βύρωνα 431, σε σύνολο 482, στην Καισαριανή 536/546 και στην Κοκκινιά 576/610.

Στις 21 Απριλίου 1929, διεξήχθησαν οι πρώτες εκλογές για τη Γερουσία (όπως προέβλεπε το Σύνταγμα του 1927), ένα θεσμικό όργανο, με το οποίο επιδιωκόταν η περιστολή της παντοδυναμίας της Βουλής. Ήδη, από τις 17 Ιανουαρίου, επτά βουλευτές, με καταγωγή από την Πόλη, αποστέλλουν επιστολή, προς τον Πρωθυπουργό Βενιζέλο. Παραθέτουμε το κείμενο:

«Κύριε Πρόεδρε, Οι βουλευταί προελεύσεως Κωνσταντινουπόλεως, υποβάλλουσιν υμίν την παράκλησιν όπως, προκειμένου να αντιπροσωπευθούν οι εκ Κωνσταντινουπόλεως εν Ελλάδι ευρισκόμενοι πρόσφυγες, κατά τας προσεχείς Γερουσιαστικάς εκλογάς, προτιμηθώσιν, ως υποψήφιοι, ο κ. Κωνσταντίνος Σπανούδης, δημοσιογράφος και εθνικός αγωνιστής, πολεμήσας, πάντοτε, επί των πρώτων επάλξεων, ο ιατρός κ. Στέφανος Ναρλής, πρώην Βουλευτής, εν τη Οθωμανική Βουλή και εκ των διαπρεπεστέρων ομογενών της Κωνσταντινουπόλεως, εγκατεστημένος εν Θεσσαλονίκη και ο κ. Ξ. Ζώτος, πρώην Εθνικός Σύμβουλος και Γενικός Διοικητής Θράκης. Τα ως άνω τρία πρόσωπα συγκεντρούσιν όλα τα προσόντα, όπως αντιπροσωπεύσωσι τον πάλαι ποτέ αλύτρωτον Ελληνισμόν, θεωρούμεν δε απαραίτητον την εν τη Γερουσία παρουσίαν αυτών. Διατελούμεν, μετά πάσης τιμής και υπολήψεως.». Στο τέλος της έκκλησης υπάρχουν μόνον οι υπογραφές, χωρίς να παρατίθενται τα ονόματα. Τα ονόματα του Αλέξανδρου Βουτυρά (υιού του Σταύρου, εκδότη της εφημερίδας «Νεολόγος», στην Πόλη), του Αλέξανδρου Ξανθόπουλου, του Αλέξανδρου Παππά και του Συμεών Συμεώνογλου φαίνονται πιο καθαρά, οι άλλες υπογραφές είναι δυσανάγνωστες.

Τελικά, ο Σπανούδης συγκαταλέχθηκε στους υποψήφιους των Φιλελευθέρων, σε μια κίνηση του Βενιζέλου, η οποία, πιθανόν, εμπεριείχε και τη σκοπιμότητα να περιοριστούν οι αντιδράσεις των προσφύγων, κατά της κυβέρνησης, που είχαν εκδηλωθεί, με την κρίση που αναφέρθηκε, μέσω της επιλογής ενός διακεκριμένου στελέχους του μαχόμενου προσφυγικού κόσμου. Ο Δημήτρης Καμούζης εκτιμά, ότι ο  Βενιζέλος «δεν μπορούσε να αγνοήσει το γεγονός, ότι οι «απόντες» αποτελούσαν μια ισχυρή ομάδα επιρροής, η οποία, κατά την περίοδο 1923-1928, είχε συντελέσει, με τις διαμαρτυρίες της, στην αποτυχία κάθε απόπειρας ελληνοτουρκικής προσέγγισης και στη μη επίτευξη οριστικής συμφωνίας, με την Τουρκία. Συγχρόνως, γνώριζε, ότι τα συμφέροντά τους θα χρησιμοποιούνταν ως διαπραγματευτικά εργαλεία, στις συνομιλίες των δύο χωρών, στην Άγκυρα.».

Την ημέρα των εκλογών, στην εφημερίδα «Κωνσταντινούπολις», κάτω από φωτογραφία του Σπανούδη, υπάρχει το ακόλουθο άρθρο: «Δεν θέλομεν να εξετάσωμεν εάν υπάρχει καταλληλότερος αυτού αντιπροσωπευτικός τύπος της Κωνσταντινουπόλεως, διά να περιληφθή εις τον κυβερνητικόν συνδυασμόν. Τούτο μόνο γνωρίζομεν, ότι ο κ. Σπανούδης υπήρξε παλαιός αγωνιστής του ιερού αγώνος, ότι έχει όπισθέν του υπερτριακονταετή δημοσιογραφικήν δράσιν, ότι γνωρίζει τα ζητήματα τα προσφυγικά και τα εθνικά άριστα, ότι ο εθνικός πυρετός, παρ' όλας τας ψυχρολουσίας των τελευταίων ετών, διατηρείται παρ' αυτώ εις ακμήν αξιόζηλον και ότι, ως τοιούτος, θα ήτο όλως ενδεδειγμένος να προβληθή ως υποψήφιος, διά την πρώτην ελληνικήν Γερουσίαν.».

Ο Δημήτρης Καμούζης σχολιάζει την ευρύτερη προσπάθεια αυτής της εφημερίδας να στηρίξει τον Βενιζέλο: «Πέρα από την προφανή προσπάθεια της «Κωνσταντινουπόλεως» να αποτρέψει την πολιτική εκμετάλλευση της αντίδρασης του προσφυγικού κόσμου, από τους αντιβενιζελικούς, υπήρχε ένας επιπλέον λόγος, πίσω από τη δημόσια στήριξή της, στη βενιζελική παράταξη. Ανάμεσα στους υποψήφιους γερουσιαστές συγκαταλεγόταν ο Κωνσταντίνος Σπανούδης, μέλος του Συνδέσμου Κωνσταντινουπολιτών και μία από τις πιο δημοφιλείς και ισχυρές προσωπικότητες των «απόντων».

Παραπέμπει σε αξιοσημείωτες (όχι βέβαια ιδανικές) μορφές δημοκρατικού πολιτεύματος η κατανομή των 120 εδρών της Γερουσίας: 92 Γερουσιαστές εκλέγονται με άμεση καθολική ψηφοφορία, 10 διορίζονται αριστίνδην, από τη Βουλή και τη Γερουσία, ενώ το εντυπωσιακό είναι, ότι 18 εκλέγονται από την ψήφο των οργανώσεων των επαγγελματικών τάξεων π.χ. 5 αγρότες και 4 εργάτες. Οι Φιλελεύθεροι, με το 54,6% των ψήφων, κέρδισαν 64, από τις 92 έδρες και οι Λαϊκοί, με το 19,1%, μόλις 10 έδρες.

Ο Κωνσταντίνος Σπανούδης ήταν υποψήφιος στην περιφέρεια Αττικοβοιωτίας, όπου οι Φιλελεύθεροι κέρδισαν 11, από τις 15 έδρες, αλλά δεν κατάφερε να εκλεγεί, καταλαμβάνοντας την 14η θέση. Από τους προταθέντες, με την προαναφερόμενη επιστολή των Βουλευτών, εκλέχτηκε ο Στέφανος Ναρλής, στη Θεσσαλονίκη. Ήταν η πρώτη υποψηφιότητα του Σπανούδη, σε αρχαιρεσίες, με πανελλήνια κλίμακα και επιπλέον βασική αιτία της αποτυχίας ήταν η πανωλεθρία του στη Βοιωτία, όπου δεν είχε προσβασιμότητα (κατατάχθηκε 9ος στην Αθήνα, με 994 προτιμήσεις, στα 133, από τα 134 εκλογικά τμήματα, άρα σε θέση εκλόγιμη).

Το κόμμα, φαίνεται, ότι ήθελε την προβολή του, αφού τον συμπεριέλαβε στις βασικές  περιοδείες, στην εκλογική περιφέρειά του. Στα Μέγαρα, απευθύνει χαιρετισμό, στους συγκεντρωμένους, μετά τον Στυλιανό Γονατά, «αναπτύξας, ευρύτατα, το πρόγραμμα των εκλογών», ενώ, «ο λαός των Μεγάρων, εις μέγα πλήθος, συνέρρευσεν εκδηλώνων διά ζητωκραυγών και επευφημιών το ενδιαφέρον του, υπέρ του Συνδυασμού και του Αρχηγού του». Επίσης, στο Πέραμα, οι Πρόσφυγες, «διαδηλώσαντες, ζωηρότατα, την αφοσίωσίν τους, εις τας αρχάς του Φιλελευθέρου Κόμματος, κατόπιν των εκφωνηθέντων λόγων του κ. Σπανούδη και των άλλων, προσεκάλεσαν τους υποψηφίους εις γεύμα, διεξαχθέν εν μέσω επευφημιών και ζητοκραυγών.».

Σε περιοδεία στη Βοιωτία (εφημερίδα «Πατρίς», 15 Απριλίου), αναφέρεται, ότι ο Γονατάς και ο Σπανούδης απήθυναν χαιρετισμό, σε συγκέντρωση, στη Λειβαδιά, ενώ, στον προσφυγικό συνοικισμό της Θήβας, «επί πολύ, ωμίλησεν ο Κ. Σπανούδης. Η ομιλία διεξήχθη υπό μορφήν διαλογικής συζητήσεως και εν πνεύματι απολύτου ειλικρινείας, διά την καθόλου προσφυγικήν υπόθεσιν». Παρόμοια προνομιακή προβολή είχε ο Σπανούδης, στα εγκαίνια του εκλογικού κέντρου των Φιλελευθέρων, στην αίθουσα «Βερτίζ», Ακαδημίας 49 (εφημερίδα «Πατρίς», 19 Απριλίου). Μετά από τους, Γονατά, Γ. Δουζίνα, Ευθ. Χριστοδούλου, «τελευταίος ωμίλησεν ο πρόσφυξ υποψήφιος κ. Σπανούδης ειπών, ότι η Γερουσία είνε κατ'εξοχήν θεσμός ελληνικός, λειτουργήσας το πρώτον εν Σπάρτη, ρυθμίσας την ευνομίαν και ευπρέπειαν της Σπαρτιατικής Πολιτείας. Μετεφέρθη, κατόπιν, ο θεσμός εις τας Αθήνας και προήλθεν, από αυτόν, ο ωραίος πολιτισμός των Αθηνών. Ο θεσμός της Γερουσίας ελειτούργησεν, επίσης, επί χιλιετηρίδα, ολόκληρον εις το Βυζάντιον και συνετέλεσεν εις την διατήρησιν ακμαίου του πολιτισμού, κατά των βαρβαρικών επιδρομών. Εις τον ελληνικόν λαόν, είπεν ο ρήτωρ, δίδεται η ευκαιρία, όπως εκδηλώση, διά της μεθαυριανής εκλογής, την αφοσίωσίν του, προς τον κ. Βενιζέλον και ιδίως εις τους πρόσφυγας, εις τας τάξεις των οποίων εξέφρασε την βεβαιότητα, ότι δεν θα εύρη καμμίαν απήχησιν το κήρυγμα μικράς μερίδος, περί αποχής».

 

Η εφημερίδα της Κωνσταντινούπολης «Απογευματινή», που επιβιώνει μέχρι σήμερα, με την εύψυχη αλκή της οικογένειας Βασιλειάδη, παραθέτει, στις 25 Απριλίου, σχόλιο του ανταποκριτή στην Αθήνα, Κωνσταντινίδη: «Ο γνωστός Κωνσταντινουπολίτης δημοσιογράφος Κωνσταντίνος Σπανούδης, όστις εθεωρείτο, μέχρι της σήμερον, βέβαιος γερουσιαστής Αττικοβοιωτίας, απέτυχε, λόγω της αλλοιώσεως των αποτελεσμάτων, εκ του εκλογικού συστήματος της ευρείας περιφερείας. Λέγεται, ότι θα εκλεγή αριστίνδην, υπό της κυβερνήσεως, ως αντιπρόσωπος των προσφύγων.».

Τελικά, ο Σπανούδης δεν περιλαμβάνεται στον πίνακα των 10 υποψήφιων Γερουσιαστών, που επιλέχθηκαν αριστίνδην, από το κόμμα και εκλέχθηκαν, σε κοινή συνεδρίαση Βουλής-Γερουσίας, στις 19 Μαΐου, αφού προτιμήθηκαν ηχηρά ονόματα, όπως ο Αλέξανδρος Ζαΐμης (διατέλεσε και Πρόεδρος της Δημοκρατίας, ο Λεωνίδας Παρασκευόπουλος (αρχιστράτηγος, στο Μικρασιατικό Μέτωπο, ο Γεώργιος Φιλάρετος (πολιτικός στοχαστής), ο Άθως Ρωμάνος (διπλωμάτης) κ.α.

Το 1930, σημειώθηκε νέα επιδείνωση των σχέσεων Προσφύγων-Βενιζέλου, με την επιστολή του Βενιζέλου, προς τον πρόεδρο της Επιτροπής Βραβείων Νόμπελ, στο Όσλο, με την οποία προτείνει τον Κεμάλ Ατατούρκ, για το Νόμπελ Ειρήνης, με το σκεπτικό, ότι έθεσε τέρμα στους πολέμους, που συγκλόνισαν την Ανατολή, μέσω της ελληνοτουρκικής συνεννόησης. Πρόκειται για μια χειρονομία, που εντάσσεται στην πολιτική του Βενιζέλου να διασφαλιστεί η σταθερότητα με την Τουρκία, για να προχωρήσει η Ελλάδα σε ριζοσπαστική αναδημιουργία, αλλά ήταν εύλογα αδύνατον να υιοθετηθεί ή να γίνει ανεκτή, από αυτούς που έχασαν τους ανθρώπους τους και τη γενέτειρα γη, από τον Κεμάλ Ατατούρκ.

 

Επίσης, με το Σύμφωνο της Άγκυρας (Ιούνιος 1930), με το οποίο η Ελλάδα παραιτήθηκε, ουσιαστικά, από την εφαρμογή του άρθρου 14 της Σύμβασης περί της Ανταλλαγής Πληθυσμών, που υποχρέωνε την Τουρκία να πληρώσει στους Έλληνες την αξία της προσφυγικής περιουσίας τους, σημαντικό τμήμα των Προσφύγων εξοργίστηκε. Ο πρωθυπουργός, με την ολόθυμη στήριξη Παπαναστασίου - Μιχαλακόπουλου - Καφαντάρη, προτίμησε την εξομάλυνση των σχέσεων των δύο χωρών, με σημαντικές υποχωρήσεις, με στόχο την προστασία των Ελλήνων της Πόλης και του Πατριαρχείου, αλλά και την αναδημιουργία της χώρας, σε ειρηνικό περιβάλλον.

Ο Σπανούδης διαμαρτυρήθηκε, αλλά, γενικά, είχε μειλίχια αντίδραση και στήριξε τον Βενιζέλο, άλλωστε, τον συνόδευσε, κατά την επίσκεψή του στην Άγκυρα, στα τέλη Οκτωβρίου, για την υπογραφή Συμφώνου Φιλίας των δύο κρατών. O Νικόλαος Ουζούνογλου θεωρεί ως καταστροφική τη Συμφωνία, μέγιστο διπλωματικό λάθος, το οποίο «υπήρξε η ωρολογιακή βόμβα, για τον Ελληνισμό της Ανατολής», αφού η Ελλάδα αποδέχθηκε, ως ίσης αξίας τις περιουσίες, που είχαν εγκαταλειφθεί, από τους Έλληνες Ορθόδοξους, στην Τουρκία και των Μουσουλμάνων, στην Ελλάδα, ενώ, στην πλέον συντηρητική εκτίμηση, οι Ελληνικές περιουσίες ήταν 20 φορές μεγαλύτερες των Μουσουλμανικών, στην Ελλάδα.

Ο Δημήτρης Καμούζης αναφέρει, ότι: «Δύο χρόνια μετά την υπογραφή του Συμφώνου, ο Σαράντης απέστειλε επιστολή, στον Βενιζέλο, ζητώντας του να επέμβει, προσωπικά, για την επίλυση των νομικών κωλυμάτων, που σχετίζονταν με την καταβολή αποζημιώσεων, σε 4.000 Κωνσταντινουπολίτες, οι οποίοι είχαν περιέλθει «εις την εσχάτην ένδειαν». Ανάλογα διαβήματα, προς τον Έλληνα πρωθυπουργό και το Υπουργείο Οικονομικών, πραγματοποιήθηκαν, τόσο από τον Σπανούδη, όσο και από τα σωματεία των Κωνσταντινουπολιτών, χωρίς κανένα αποτέλεσμα.».

 

23 Ιούλη 2022
«πουθενάδες».

Διαβάστηκε 229 φορές
 
 
   
Βρίσκεστε εδώ: Αρχική Κείμενα Παρατηρητηρίου Ο ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΣΠΑΝΟΥΔΗΣ – ΜΕΡΟΣ 14ο (ΔΙΑ ΧΕΙΡΟΣ ΚΥΡΙΑΚΟΥ ΧΗΝΑ)