Ιστορία 1η: Πλοίο σε κίνδυνο.
Είναι λογικό να σκεφτούμε ότι όλοι οι πολίτες (κάτοικοι σωστότερα) μιας χώρας είναι «επιβάτες» στο ίδιο πλοίο (Κράτος). Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι έχουμε όλοι τις ίδιες ανάγκες και θα υποστούμε του ίδιου τύπου επιπτώσεις. Αν θα έπρεπε να δώσουμε την σωστή εικόνα με μια αναλογία θα μπορούσαμε να παρομοιάσουμε την Ελλάδα με ένα κρουαζιερόπλοιο στο οποίο οι επιβάτες κατανέμονται ανάλογα με την θέση τους στην παραγωγική διαδικασία. Στην πραγματικότητα οι θέσεις στις οποίες μένουν δεν είναι δεδομένες και αλλάζουν κάθε τόσο. Στο κατώτερο κατάστρωμα του πλοίου -την Γ’ θέση- διαμένουν οι δημόσιοι υπάλληλοι, οι συνταξιούχοι, όσοι ζουν με προνιακά επιδόματα και οι άνεργοι (για όσο χρονικό διάστημα παραμένουν άνεργοι, εκτός αν «έχουν τον τρόπο τους»). Στο αμέσως ανώτερο κατάστρωμα -Β’ Θέση- διαμένουν οι μισθωτοί του Ιδιωτικού Τομέα, οι ελεύθεροι επαγγελματίες και οι έμποροι. Στο ανώτατο κατάστρωμα -Α’ θέση- βρίσκονται όσοι ζούν από την εκμετάλλευση και την φορολόγηση των αποκάτω, δηλαδή οι βιομήχανοι, οι τραπεζίτες, οι πολιτικοί και γενικά όσοι υπηρετούν την κοινωνική πυραμίδα (μόνον όμως τα «μεγάλα ονόματα» των οποίων μετρά παραπάνω ο λόγος). Όπως γίνεται εύκολα κατανοητό η τοποθέτηση στα τρία καταστρώματα του πλοίου γίνεται με βάση την εξάρτηση των επιβαινόντων από το Κράτος και το Δημόσιο Ταμείο. Οι άμεσα και περισσότερο εξαρτώμενοι από αυτό είναι αυτοί της Γ’ θέσης και ούτω καθ’ εξής. Στην γέφυρα βρίσκεται η εκάστοτε κυβέρνηση η οποία «κυβερνά» το πλοίο. Σημαντική λεπτομέρεια: το πλοίο ανήκει σε Εταιρεία Λαϊκής Βάσης και μέτοχοι της είναι το σύνολο των επιβαινόντων και του πληρώματος. Αυτό σημαίνει ότι ο «καπετάνιος» είναι στην περίπτωση μας και ο Διευθύνων Σύμβουλος της πλοιοκτήτριας εταιρείας.
Ας υποθέσουμε ότι το πλοίο δεν βρίσκεται και στα καλύτερα του. Έχει στραπατσαριστεί άσχημα από την πρόσκρουση του σε υφάλους και χρειάζεται επισκευές. Μετά την αρχική πρόσκρουση κινδύνεψε με βύθιση από την οποία σώθηκε εξαιτίας της έγκαιρης ρυμούλκησης του στο λιμάνι και της ταυτόχρονης άντλησης των υδάτων (τα οποία είχαν φτάσει μέχρι την γέφυρα και δεν άφησαν τίποτα στεγνό). Έτσι το κρουαζιερόπλοιο μας αν και σοβαρά τραυματισμένο συνεχίζει να επιπλέει, χρειάζεται όμως εκτεταμένες επισκευές ενώ σε μερικές περιπτώσεις οι επισκευές δεν φαίνεται να επαρκούν και γίνεται συζήτηση για μετασκευή (μεταρρύθμιση) κάποιων τμημάτων του. Το κόστος για τις επισκευές (το οποίο θα προστεθεί στο ήδη υπάρχον που αφορά την ρυμούλκηση στο λιμάνι και την άντληση των υδάτων) είναι μεγάλο και μεγαλώνει τόσο περισσότερο όσο καιρό θα μείνει στο καρνάγιο και δεν θα μπορεί να εκτελεί δρομολόγια.
Οι επισκευές θα μπορούσαν να γίνουν σε δυο-τρία καρνάγια τα οποία όμως αν και θεωρητικά είναι ανταγωνιστικά μεταξύ τους, στην πράξη δεν ανταγωνίζονται «κλέβοντας» πελάτες η μία της άλλης. Η πλοιοκτήτρια εταιρεία έχει ήδη δεσμευθεί με το καρνάγιο το οποίο ανήκει στην κοινοπραξία εταιρειών που ρυμούλκησαν το πλοίο και άντλησαν απ’ αυτό τα νερά κρατώντας το στην επιφάνεια. Η πλοιοκτήτρια εταιρεία η οποία άλλαξε διοίκηση λειτουργεί παρελκυστικά και δεν λαμβάνει καμία οριστική απόφαση για την έναρξη των επισκευών επιθυμώντας να «παζαρέψει» τόσο την έκταση των μετασκευών (μεταρρυθμίσεων) τμημάτων του πλοίου όσο και το κόστος τους (τόσο το ήδη πραγματοποιηθέν όσο και το εκτιμώμενο). Στην προσπάθεια της να κατεβάσει το συνολικό κόστος κάνει πως διαπραγματεύεται και με τα υπόλοιπα καρνάγια προκειμένου με τον τρόπο αυτόν ν’ ασκήσει πίεση στο καρνάγιο απέναντι στο οποίο έχει ήδη δέσμευση (έστω και αν αυτή αναλήφθηκε από την προηγούμενη διοίκηση της πλοιοκτήτριας εταιρείας). Ωστόσο η στρατηγική αυτή δεν έχει ιδιαίτερα αποτελέσματα και οδηγεί μόνο στην παράταση της αβεβαιότητας για την λήψη της οριστικής απόφασης. Δεδομένου όμως ότι το πλοίο συνεχίζει να μπάζει νερά είναι απαραίτητη η συνεχής άντληση των νερών που μπαίνουν προκειμένου αυτό να μείνει στην επιφάνεια μέχρι να πάει για επισκευές. Αφού όμως δεν έχει ληφθεί ακόμη οριστική συμφωνία (δεν έχει υπογραφεί σύμβαση) για το καρνάγιο που θα κάνει τις επισκευές, το πλοίο παραμένει στην είσοδο του λιμανιού˙ κάτι που σημαίνει πως η παραμονή του στην επιφάνεια (η οποία επιτυγχάνεται μέσω της άντλησης των υδάτων που συνεχώς εισρέουν) είναι δικό του καθήκον (μέλημα). Έλα όμως που κάθε τόσο ο καπετάνιος του πλοίου δυσανασχετεί (και) με τον Λιμενάρχη και την συμπεριφορά του δυσκολεύοντας στην ουσία την δική του θέση (άρα και του πλοίου του και των επιβαινόντων σ’ αυτό). Βέβαια και ο Λιμενάρχης δεν μπορούσε να συμπεριφερθεί όπως θα ήθελε ο καπετάνιος για δυο λόγους. Ο ένας ήταν ότι η δική του θεώρηση των πραγμάτων ήταν διαφορετική από αυτή του καπετάνιου. Ο άλλος ήταν ότι είχε και αυτός Προϊστάμενο τον οποίο φοβόταν περισσότερο από τις εκδηλώσεις δυσαρέσκειας του καπετάνιου και των μελών του πληρώματος.
Η κατάσταση έχει οδηγηθεί σ’ αδιέξοδο κυρίως επειδή ο καπετάνιος-Διευθύνων Σύμβουλος της πλοιοκτήτριας εταιρείας είχε τάξει στους μετόχους (επιβαίνοντες και πλήρωμα του πλοίου) «λαγούς με πετραχήλια». Τους είχε υποσχεθεί ότι υπό την διοίκηση του η εταιρεία θα επέστρεφε στην κερδοφορία με τέτοιους ρυθμούς ώστε σύντομα θα ήταν σε θέση να συμψηφίσει τις λογιστικές της ζημιές και να δώσει και μέρισμα σ’ αυτούς. Μέχρι τότε θα ήταν (με βάση τον σχεδιασμό του καπετάνιου) σε θέση να δίνει προκαταβολές (έστω και μικρές) έναντι των μελλοντικών μερισμάτων.
Όλα τα παραπάνω απαιτούσαν (σύμφωνα με τον σχεδιασμό του καπετάνιου) δυο αλληλένδετες μεταξύ τους προϋποθέσεις:
- Την μείωση του συνολικού (πραγματοποιηθέντος και εκτιμώμενου) χρέους, η οποία (υποτίθεται) θα διευκόλυνε την χρηματοδότηση του τόσο από την κοινοπραξία που θ’ αναλάμβανε τις επισκευές όσο και από οποιονδήποτε άλλο χρηματοδότη θα ήθελε να «βγάλει καμιά δεκάρα» από τους τόκους.
- Την σύνδεση της αποπληρωμής του χρέους με τον ρυθμό αύξησης των κερδών, έτσι ώστε να μπορεί να δίνει τις προκαταβολές (προμέρισμα) που λέγαμε παραπάνω.
Πιθανόν κάποιοι (αμύητοι στις επιχειρήσεις) να μπερδεύτηκαν με το γεγονός ότι η κοινοπραξία που θ’ αναλάμβανε τις επισκευές και τις μετασκευές (μεταρρυθμίσεις) θα χρηματοδοτούσε και την αποπληρωμή του. Τέτοιου είδους ενέργειες είναι πολύ συνηθισμένες στις μεγάλες επιχειρήσεις οι οποίες χορηγούν στους πελάτες τους μέχρι και πιστωτικές κάρτες για να τις πληρώνουν μέσω αυτών λαμβάνοντας ως αμοιβή τους τόκους και τις χρεώσεις επί των συναλλαγών. Άλλωστε το σημαντικό είναι να αναλάβεις τον πελάτη, τον οποίο στη συνέχεια επιδιώκεις να συνεχίσεις να εκμεταλλεύεσαι σε βάθος χρόνου, και όχι να πάρεις όλα τα λεφτά με τη μία. Αυτή είναι μια επιχειρηματική αλήθεια που την γνωρίζουν καλύτερα απ’ όλους οι τραπεζίτες.
Οι τραπεζίτες όμως γνωρίζουν και μια άλλη αλήθεια την οποία κάθε καπετάνιος-Διευθύνων Σύμβουλος θέλει να κρατά κρυμμένη. Η αλήθεια αυτή είναι πως τα συνολικά χρέη ως ποσοστό του συνόλου των απαιτήσεων και του ταμείου μιας εταιρείας δεν είναι ο μόνος (και άρα καθοριστικός παράγοντας) για την βιωσιμότητα της. Περισσότερο σημαντικός παράγοντας είναι το ύψος των ετήσιων πληρωμών στους πιστωτές/προμηθευτές της και όχι το απόλυτο μέγεθος των χρεών.
Ωστόσο ο καπετάνιος-Διευθύνων Σύμβουλος είναι «υποχρεωμένος» να μιλά για το ποσοστό του συνολικού χρέους ως προς το «κυκλοφορούν ενεργητικό» και να δίνει ελπίδα στους μετόχους της εταιρείας του όταν υπόσχεται «κούρεμα» (μείωση) του ή παράταση του χρόνου αποπληρωμής του. Έχει κάθε συμφέρον να τους αποκρύπτει (όπως οι τράπεζες στους δανειολήπτες) πως κάθε παράταση της αποπληρωμής είναι τελικά σε βάρος τους (αφού πληρώνουν περισσότερα λεφτά).
Από την άλλη οι πιστωτές (η κοινοπραξία στην οποία ανήκει το καρνάγιο) είναι και αυτοί «υποχρεωμένοι» να μην συμπεριφερθούν με τρόπο που θα έθετε τις σχέσεις τους με τους υπόλοιπους πελάτες τους σε κίνδυνο. Αν μειώσουν το χρέος κάποιου μπορεί και οι υπόλοιποι πελάτες τους να ζητήσουν το ίδιο. Έτσι προσπαθούν να εμφανίσουν τις όποιες αποφάσεις τους ως ειδικές για την περίπτωση αυτή και μόνο προκειμένου να μην ξεσηκωθούν οι υπόλοιποι πελάτες τους. Για να τα καταφέρουν επιστρατεύουν το ύστατο όπλο που διαθέτουν την δυσφήμιση. Ισχυρίζονται δηλαδή ότι η περίπτωση αυτή είναι ειδική (μοναδική) επειδή ο πελάτης αν και είναι άχρηστος και ανάξιος εμπιστοσύνης είναι ωστόσο επικίνδυνος για τους υπόλοιπους εξαιτίας της θέσης στην οποία έτυχε να βρίσκεται. Χρησιμοποιούν φράσεις όπως: «Αν αφεθεί στην τύχη του το πλοίο θα βυθιστεί και επειδή βρίσκεται στην είσοδο του λιμανιού είτε θα το κλείσει είτε θα προκαλέσει μεγάλα προβλήματα στην ναυσιπλοΐα.», «Αν και δεν θα ‘πρεπε να τους διασώσουμε αφού πεισματικά αρνούνται να κάνουν όσα εμείς ήδη από χρόνια έχουμε κάνει, ωστόσο τους διασώζουμε εξαιτίας της καταγωγής τους». Στην πραγματικότητα κανείς από τους πιστωτές δεν ξέρει πως θα εξελιχθεί η κατάσταση αν το πλοίο λυθεί από τους κάβους και σταματήσει η άντληση των υδάτων. Το πολύ-πολύ να συναινούσαν σε μια παράταση του χρόνου αποπληρωμής η οποία θα συνοδεύεται από μια μείωση στο επιτόκιο.
Επειδή (όπως και με την αλλαγή του κλίματος) κανείς δεν γνωρίζει πως ακριβώς θα εξελιχθούν τα πράγματα αν… υπάρχει χώρος για κάποιους και από τις δύο πλευρές (της πλοιοκτήτριας και της κοινοπραξίας) που σπεκουλάρουν διακηρύσσοντας τις δικές τους απόψεις.
Από την πλευρά των πιστωτών κάποιοι ισχυρίζονται πως εξαιτίας του μικρότερου (σε σχέση με τα κυριότερα από τα υπόλοιπα πλοία) εκτοπίσματος του «προβληματικού» πλοίου τα προβλήματα που θα προκληθούν θα είναι σχετικά μικρά. Επίσης επειδή από καιρό κάποιοι υποπτεύονταν την πιθανότητα να εξελιχθούν έτσι τα πράγματα, είχαν αρχίσει να λαμβάνουν τα μέτρα τους και έτσι οι ζημιές θα είναι σημαντικά μικρότερες απ’ ότι αν δεν είχαν λάβει τα μέτρα τους.
Αντίστοιχα κάποιοι από την πλευρά του κινδυνεύοντος με βύθιση πλοίου ισχυρίζονται ότι αν λύσουν τους κάβους και διακόψουν την άντληση των υδάτων (για την οποία χρεώνεται η πλοιοκτήτρια εταιρεία) θ’ αντιμετώπιζαν κάποια προβλήματα ευστάθειας στην αρχή αλλά μετά όλα θα εύρισκαν τον δρόμο τους. Το πολύ-πολύ να έκλειναν κάποια τμήματα της Γ’ θέσης και όσοι έμεναν εκεί να μεταφέρονταν αλλού αναμιγνύοντας μεταξύ τους διαφορετικές κατηγορίες επιβατών. Βέβαια σε κάθε περίπτωση είχε εξασφαλιστεί η στεγανοποίηση της Α’ θέσης η οποία δεν κινδύνευε από τις ανακατατάξεις αυτές (αλλά αυτό δεν ομολογούνταν ανοιχτά).
Η διαφορά μεταξύ των «σκληρών» των δύο πλευρών ήταν ότι οι μεν πιστωτές μπορούσαν να τους απομονώσουν/παρακάμψουν, ενώ από την πλευρά του ο καπετάνιος-Διευθύνων Σύμβουλος όχι. Στην δεύτερη περίπτωση μάλιστα κάποιοι από τους «σκληρούς» είχαν τα ίδια δικαιώματα με τον καπετάνιο, ενώ τα δικαιώματα κανα-δυό απ’ αυτούς ήταν και παλαιότερα από του καπετάνιου.
Μ’ αυτά και μ’ αυτά και μη έχοντας και πολλά δικά του στηρίγματα (ανθρώπους οι οποίοι να οφείλουν την θέση τους αποκλειστικά στη σχέση τους μ’ εκείνον, ο καπετάνιος έπρεπε να ισορροπεί την κατάσταση καταφεύγοντας σε λεκτικές ακροβασίες. Λεκτικές μεν όχι χωρίς σημασία δε, όπως : «μείωση του ονομαστικού χρέους». Ο καπετάνιος γνώριζε ότι δεν είχε πολύ χρόνο στην διάθεση του αν ήθελε να βρεί και αλλού στηρίγματα και πως για την κατάσταση αυτή ευθυνόταν κυρίως ή μάλλον μόνον αυτός τόσο επειδή ακολούθησε μια συγκεκριμένη ρητορεία με την οποία αποξενωνόταν απ’ αυτούς που τώρα επιθυμούσε να προσεγγίσει όσο και επειδή δεν είχε εξηγηθεί «σωστά και καθαρά» με τους δικούς του.
Αν όλα τα παραπάνω συνθέτουν μια ζοφερή και ενδεχομένως αδιέξοδη κατάσταση τότε η λεπτομέρεια που θα σας αποκαλύψουμε τώρα θα την κάνει ζοφερότερη.
Προκειμένου να εγκριθεί το πρόγραμμα χρηματοδότησης του συνολικού χρέους και της χορήγησης της σχετικής πίστωσης και να πάρει η πλοιοκτήτρια εταιρεία την πιστωτική κάρτα της κοινοπραξίας με την υπογραφή της τελικής σύμβασης, έπρεπε να κατατεθούν και να εξεταστούν σωροί από δικαιολογητικά. Το κακό ήταν πως με κάθε δικαιολογητικό που κατατίθετο (και το οποίο μετά από λίγο εξαιτίας της καθυστέρησης έπρεπε να κατατεθεί εκ νέου) δεν δικαιολογούνταν όπως είχαν τα πράγματα η έγκριση της πίστωσης. Όταν έγινε φανερό πως τα πράγματα δεν θα βελτιώνονταν παρά ελάχιστα, τότε αναζητήθηκε κάποιου άλλου τύπου λύση η οποία να παρήγαγε μεν το ποθητό αποτέλεσμα αλλά ταυτόχρονα και να καθιστούσε σαφές ότι η παράκαμψη (στον βαθμό που θα γινόταν) των σχετικών κριτηρίων ήταν μόνο για την περίσταση αυτή και για περιορισμένο χρονικό διάστημα. Η λύση αυτή είναι αυτό που οι πολιτικάντηδες αποκαλούν «πολιτική λύση». Το κακό μ’ αυτή την επιλογή ήταν πως ενώ οι Διευθύνοντες Σύμβουλοι της κοινοπραξίας ήταν σύμφωνοι γι’ αυτήν, κάποια στελέχη των εταιρειών τους και συγκεκριμένα από αυτούς που αποκαλούνται «Οικονομικοί Διευθυντές» ήταν αντίθετα σε μια λύση η οποία δεν δικαιολογούνταν από τα δικαιολογητικά που είχαν υποβληθεί. Αυτό που έκανε τα πράγματα ακόμη πιο δύσκολα ήταν πως αυτά τα στελέχη είχαν μεγάλο βαθμό αυτονομίας, ενώ κανείς σώφρων Διευθύνων Σύμβουλος δεν θα επιθυμούσε να τους έχει απέναντι του.
Έτσι οι διαπραγματεύσεις συνεχίζονται ενώ κάθε τόσο η κάθε πλευρά απειλεί την άλλη χρησιμοποιώντας το ίδιο ακριβώς επιχείρημα. Η απειλή που χρησιμοποιείται εκατέρωθεν είναι: «Θα λύσουμε τους κάβους και θα διώξουμε τα συνεργεία που αντλούν τα ύδατα και τότε θα δείτε…». Βέβαια όταν την απειλή αυτή την χρησιμοποιούν οι πιστωτές σημαίνει ότι είναι σίγουροι πως μετά η πλοιοκτήτρια εταιρεία θα καταλάβει πως δεν έχει άλλη ελπίδα. Όταν την χρησιμοποιεί η πλοιοκτήτρια εταιρεία είναι επειδή θεωρεί πως έχει ελπίδα να «τα βγάλει πέρα μόνη της». η λογική μας λέει ότι αποκλείεται να έχουν και οι δυο δίκιο. Ωστόσο υπάρχει η περίπτωση να μπλοφάρουν και οι δύο ταυτοχρόνως, κάτι που όμως δεν βοηθά στην περίπτωση μας. Προφανώς αυτού του τύπου οι κινήσεις, ενώ δεν βοηθούν σε τίποτα την ομαλή και επιτυχή εξέλιξη των διαπραγματεύσεων, γίνονται για «εσωτερική κατανάλωση».
Παρά το γεγονός ότι έχουν δοθεί (και παρέλθει) πολλές διορίες και έχουν υπάρξει πολλά «τελεσίγραφα» η κατάσταση διαιωνίζεται κυρίως επειδή φαινομενικά τα πράγματα είναι ακόμη υπό (κάποιου βαθμού) έλεγχο. Η κατάσταση θα συνεχίσει να παραμένει στάσιμη επειδή καμία από τις δυο πλευρές για λόγους κύρους δεν επιθυμεί να κάνει πρώτη πίσω. Ίσως όμως αυτό ν’ αλλάξει γρήγορα γιατί η πίεση να βρεθεί λύση (να υπογραφεί η σύμβαση για την έναρξη των επισκευών και των μετασκευών του πλοίου) είναι μεγάλη καθώς κάποια μεγαλύτερα πλοία που θα ήθελαν να μπουν στο λιμάνι δεν μπορούν να το κάνουν όσο παραμένει στην είσοδο το «προβληματικό» κρουαζιερόπλοιο.
Επειδή κάποιοι μπορεί να μπερδευτήκατε με τα παραπάνω για να σας βοηθήσουμε θα σας δώσουμε τις αναγκαίες αντιστοιχίες:
- Καπετάνιος: Τσίπρας
- Καρνάγιο κοινοπραξίας: Δ.Ν.Τ., Ε.Ε., Ε.Κ.Τ.
- Υπόλοιπα καρνάγια: Ρωσία, Κίνα, Η.Π.Α.
- Λιμενάρχης: Διοικητής Τράπεζας της Ελλάδας
- Προϊστάμενος του Λιμενάρχη: Διοικητής Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας
- Διευθύνοντες Σύμβουλοι εταιρειών κοινοπραξίας: Πρωθυπουργοί κρατών Ε.Ε.
- Οικονομικοί Διευθυντές: Υπουργοί Οικονομικών χωρών Ε.Ε.
Ιστορία 2η: Τραυματίας που αιμορραγεί.
Μετά από τροχαίο στο οποίο Ι.Χ. συγκρούστηκε με τραίνο μεταφέρθηκε στο νοσοκομείο τραυματισμένος ο οδηγός του Ι.Χ. Παρά το γεγονός ότι εξαιτίας της κατάστασης του θα έπρεπε να χειρουργηθεί αμέσως επιλέχθηκε να σταθεροποιηθεί πρώτα η κατάσταση του και ακολούθως ν’ αντιμετωπιστούν ένα-ένα τα τραύματα του. Αν και η αιμορραγία αντιμετωπίστηκε άμεσα ωστόσο η κατάσταση δεν βελτιώθηκε σημαντικά κυρίως επειδή οι γιατροί επέλεξαν μέσω της μείωσης της τροφής που παρεχόταν στον τραυματία ν’ αντιμετωπίσουν παράλληλα και την παχυσαρκία από την οποία υπέφερε. Εξαιτίας της δίαιτας στην οποία είχε υποβληθεί ο τραυματίας παρουσίαζε μόνιμη αναιμία, η οποία αντιμετωπιζόταν με συχνές μεταγγίσεις ίσα-ίσα μέχρι να σταματήσει (παροδικά) να την εμφανίζει.
Κάποια στιγμή τον έλεγχο της κατάστασης από την πλευρά του τραυματία πήραν κάποιοι συγγενείς οι οποίοι παραμέρισαν νομικά τους συγγενείς τους που πρίν είχαν τον έλεγχο. Αυτοί αρνήθηκαν την συνέχιση της ίδιας θεραπείας αν πρώτα δεν συμφωνούσαν με τους γιατρούς και την διοίκηση του νοσοκομείο συνολικά στα εξής θέματα:
- Αντιμετώπιση των τραυμάτων και της μόνιμης αναιμίας.
- Μείωση του κόστους νοσηλείας που είχε πραγματοποιηθεί μέχρι εκείνη τη στιγμή και από κοινού συμφωνία για το μελλοντικό κόστος.
Μέχρι την οριστική συμφωνία οι συγγενείς που είχαν τώρα τον έλεγχο είχαν απαγορεύσει τις μεταγγίσεις για την αντιμετώπιση της αναιμίας. Οι μεταγγίσεις περιορίζονταν πλέον μόνο στο να κρατάνε τον ασθενή ίσα-ίσα ζωντανό. Στην περίπτωση μη επίτευξης συμφωνίας οι συγγενείς απειλούσαν να πάρουν τον τραυματία σπίτι αφήνοντας το νοσοκομείο απλήρωτο.
Από την άλλη πλευρά το νοσοκομείο απειλούσε να πετάξει έξω τον τραυματία και να κυνηγήσει δικαστικά την εξόφληση των απαιτήσεων του.
Εκτός από τις δύο πλευρές στην υπόθεση εμπλέκονταν άμεσα και άλλοι οι οποίοι γνώριζαν τον τραυματία και συναλλάσσονταν με αυτόν και οι οποίοι πολύ θα λυπόντουσαν (και για τους δυο λόγους) από έναν ενδεχόμενο θάνατο του. Αυτοί λοιπόν πίεζαν και προς τις δυο κατευθύνσεις κυρίως όμως τους συγγενείς του τραυματία. Η ειρωνεία είναι ότι και αυτοί κατά κύριο λόφο ήταν γιατροί (όπως αυτοί με τους οποίους διαφωνούσαν οι συγγενείς του τραυματία) αλλά ποτέ δεν ενδιαφέρθηκαν σοβαρά να βοηθήσουν από ιατρικής απόψεως.
Τώρα ποια ήταν η εξέλιξη της ιστορίας αυτής από κει και πέρα μη με ρωτάτε…
Για την καλύτερη κατανόηση της παραπάνω ιστορίας δίνονται οι αντιστοιχίες:
- Οδηγός Ι.Χ.: Ελλάδα
- Τραίνο: Διεθνής Οικονομική Κρίση
- Νοσοκομείο: Δ.Ν.Τ., Ε.Ε. Ε.Κ.Τ.
- Γιατροί: Πρωθυπουργοί και Υπουργοί Οικονομικών χωρών Ε.Ε.
- Συγγενείς τραυματία: Οι Πρωθυπουργοί από τον Κ. Καραμανλή ως τον Α. Τσίπρα
- Άλλα νοσοκομεία: Ρωσία, κίνα, Η.Π.Α.
- Άλλοι γιατροί: Οι Πρωθυπουργοί/Πρόεδροι και Υπουργοί Οικονομικών των παραπάνω κρατών
- Αναιμία: Αρνητικοί ή μηδενικοί ρυθμοί αύξησης τους Α.Ε.Π.
- Μεταγγίσεις (αρχικές): Χρηματοδότηση για την αποπληρωμή των παλαιών χρεών
- Μεταγγίσεις (μετά την αλλαγή στους συγγενείς του τραυματία): Χρηματοδότηση μόνο των τραπεζών για την στήριξη της ρευστότητας τους και μόνο εν αναμονή της οριστικής συμφωνίας.
Η σχέση του Δημόσιου Χρέους με την κατάσταση του Ιδιωτικού Τομέα.
Είπαμε στην εισαγωγή και το έχουμε αναλύσει σε προηγούμενα κείμενα της σειράς ότι ο πλούτος δημιουργείται από το Κράτος και συνεπώς είναι Δημόσιος. Η συγκέντρωση και αναδιανομή του επιτυγχάνεται μέσω των μέτρων που λαμβάνει (ή δεν λαμβάνει) το Κράτος όπως η φορολογία και οι κοινωνικές (επιδόματα) και επενδυτικές παροχές (Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων κ.α.). Συνεπώς η κατάσταση του Κράτους αναμένεται να επηρεάζει την λειτουργία του Ιδιωτικού Τομέα -άμεσα όταν συναλλάσσεται μ’ αυτό (κρατικές προμήθειες) και έμμεσα όταν ανακοινώνονται παντός είδους μέτρα- ο οποίος όσο πιο δυναμικός (κερδοφόρος) είναι τόσο περισσότερο αναμένεται να συνεισφέρει στα Δημόσια Έσοδα.
Άρα το ύψος της εξυπηρέτησης των δανειακών αναγκών και η δυνατότητα εμπρόθεσμης αποπληρωμής τους επηρεάζει την φορολόγηση του Ιδιωτικού Τομέα. Όσο μεγαλύτερη ανάγκη υπάρχει τόσο υψηλότερη η φορολόγηση του.
Έχοντας όμως μόλις προηγουμένως δεχθεί πως ο Ιδιωτικός Τομέας επηρεάζεται από τα μέτρα που λαμβάνει το Κράτος καταλαβαίνουμε πως η κερδοφορία του (πάνω στην οποία βασίζονται τα Δημόσια Έσοδα) δεν είναι αποκλειστικά στα χέρια της «αγοράς» με την στενή έννοια (όπου περιλαμβάνονται οι επιχειρήσεις και οι καταναλωτές) αλλά με την ευρεία (όπου συμπεριλαμβάνεται και το Κράτος).
Ο Ιδιωτικός Τομέας θα επηρεαζόταν περισσότερο και αμεσότερα από το Κράτος μόνο στην περίπτωση που το Κράτος διένειμε μέσω επενδυτικών προγραμμάτων και φορολογικών κινήτρων τα χρήματα που δανειζόταν από τις χρηματαγορές για να προωθήσει επενδυτικά σχέδια και άρα την μεγέθυνση του Α.Ε.Π.
Κοντολογίς όσο το Κράτος δεν ξοδεύει λεφτά για επενδύσεις λειτουργεί ανταγωνιστικά με τον Ιδιωτικό Τομέα από τον οποίο αφαιρεί πόρους για να χρηματοδοτήσει μ’ αυτούς τις δανειακές του υποχρεώσεις όπως και την λειτουργία του Δημόσιου Τομέα. Βέβαια η λειτουργία του Δημόσιου Τομέα είναι απαραίτητη κυρίως για τους εργαζόμενους του Ιδιωτικού αλλά και για τις επιχειρήσεις τις ίδιες.
Ποιες όμως είναι οι πηγές χρηματοδότησης του Ιδιωτικού Τομέα; Ο Ιδιωτικός Τομέας μπορεί να βρεί λεφτά είτε μέσω των τραπεζών (ακόμη και τα επενδυτικά προγράμματα του Δημόσιου εκτελούνται μέσω των τραπεζών) είτε από τις χρηματαγορές.
Στη συγκεκριμένη συγκυρία οι εγχώριες τράπεζες δεν τολμούν να δανείσουν γιατί φοβούνται μήπως ξεμείνουν. Οι χρηματαγορές πάλι δεν είναι πρόθυμες να δανείσουν (μέσω συμμετοχής σε Αυξήσεις Μετοχικού Κεφαλαίου ή Ομολογιακών Δανείων) σε κλίμα αμοιβαιότητας ή δανείζουν ακριβά. Και στις δύο περιπτώσεις εκτός από τα στοιχεία βιωσιμότητας της επιχείρησης συνεκτιμώνται τ’ αντίστοιχα για τον κλάδο δραστηριότητας της επιχείρησης όπως και η γενικότερη κατάσταση του κράτους στο οποίο δραστηριοποιείται.
Είναι προφανές ότι όσο δεν κλείνει η διαπραγμάτευση, τόσο συνεχίζεται η αβεβαιότητα για το μέλλον των Ελληνικών επιχειρήσεων οι οποίες δεν μπορούν να βρούν χρηματοδότηση από πουθενά. Βέβαια υπάρχουν και οι εξαιρέσεις οι οποίες όμως δεν αλλάζουν την πραγματικότητα. Οι εξαιρέσεις αυτές αφορούν σ’ επιχειρήσεις οι οποίες είναι τέτοιου μεγέθους που μπορούν να βρούν χρηματοδότηση από τράπεζες του εξωτερικού με πολύ χαμηλό επιτόκιο. Ωστόσο θα ήταν παραπλανητικό και ουσιαστικά άχρηστο να κρίνουμε την Ελληνική πραγματικότητα από την ευκολία με την οποία εταιρείες όπως η «ΤΙΤΑΝ Α.Ε.» και καμιά δεκαριά άλλες μπορούν να δανειστούν από τράπεζες του εξωτερικού σε Ελβετικά Φράγκα για παράδειγμα. Τελικά οι επιχειρήσεις οδηγούνται σε ασφυξία η οποία μειώνει τα Δημόσια Έσοδα αναγκάζοντας το κράτος ν’ αυξήσει την φορολογία. Φαύλος κύκλος δηλαδή.
Συνεπώς, όσο το Κράτος δανείζεται μόνο για να εξυπηρετεί τα προηγουμένως σχηματισθέντα χρέη του το ύψος του Δημόσιου Χρέους θα είναι αδιάφορο για τον Ιδιωτικό Τομέα. Μόνον όταν το ύψος του δημόσιου Χρέους επηρεάσει την χρηματοδότηση του Ιδιωτικού από τον Δημόσιο Τομέα (η οποία στην παρούσα φάση δεν υφίσταται) το ύψος του Δημόσιου Χρέους αποκτά κάποια σημασία για τον Ιδιωτικό Τομέα. Τέλος ο Ιδιωτικός Τομέας ενδιαφέρεται μόνο για την ύπαρξη σταθερών συνθηκών η ύπαρξη των οποίων είναι προϋπόθεση για την χρηματοδότηση του από τις τράπεζες και τις χρηματαγορές. (Σημείωση: Σε ομαλές συνθήκες οι εγχώριες τράπεζες μπορούν να δανειστούν και αυτές από μεγαλύτερες τράπεζες του εξωτερικού και τις χρηματαγορές, εξασφαλίζοντας έτσι χρηματοδότηση για τους πελάτες τους). Τέλος δεν πρέπει να ξεχνάμε ούτε στιγμή την σημασία που έχει για τον Ιδιωτικό Τομέα το νόμισμα στο οποίο θα συναλλάσεται. Το νόμισμα (Ευρώ ή Δραχμή) δεν επηρεαζει μόνο το κόστος που θα πληρώνουν οι επιχειρήσεις στις τράπεζες για την εξυπηρέτηση των δανείων τους, αλλά επηρεάζει τόσο την κοστολόγηση των προϊόντων τους όταν για την παραγωγή τους απαιτείται εισαγωγή πρώτων υλών όσο και την τιμολόγηση τους (τιμή πώλησης) στην εγχώρια και την διεθνή αγορά. Επιστροφή στην Δραχμή σημαίνει αυτόματη ανατίμηση των πάντων, το ποσοστό της οποίας είναι αδύνατον να προβλεφθεί αυτή την στιγμή. Μόνον να φανταστούμε μπορούμε πόσο θ' ακρίβαιναν μεταφορές και μετακινήσεις και πόσο θα συμπαρέσυραν και την τιμή προϊόντων και υπηρεσιών οι αυξήσεις στις τιμές των καυσίμων την πρώτη ύλη των οποίων (πετρέλαιο) εισάγουμε.
Όλα τα παραπάνω πρέπει να τα λάβουν σοβαρά υπ' όψη όσοι «ελαφρά τη καρδία» μιλάνε για επιστροφή στην Δραχμή χωρίς στην ουσία να παρουσιάζουν την πλήρη εικόνα, ποντάροντας περισσότερο στην ψυχολογία της περιχαράκωσης την οποία υπονοεί η επιστροφή στο Πάτριο (Εθνικό) Νόμισμα.
22 Ιούνη 2015
παρατηρητήριο.