Η σχέση της πολιτικής και του Αθλητισμού («Επαγγελματικού Ποδοσφαίρου» στην περίπτωση μας) είναι δύο επιπέδων. Το πρώτο επίπεδο έχει να κάνει με την σχέση των οπαδών και την ομάδα τους και το δεύτερο με τους ίδιους τους παίκτες και τις πολιτικές τους απόψεις-θέσεις. Για την ώρα προσπερνάμε το πρώτο και θ’ ασχοληθούμε με το δεύτερο.
Είναι προφανές πως ο ποδοσφαιριστής σαν ο κύριος πρωταγωνιστής του παιχνιδιού στις πλάτες του οποίου στήνεται χορός εκατομμυρίων πρέπει μεν να είναι εκδηλωτικός αλλά να μην «κομματίζεται». Εκτός και αν όταν το κάνει εκφράζει θέσεις ανάλογες της πλειοψηφίας των οπαδών. Γιατί, καλός είναι αυτός που πάντα συμφωνεί μαζί μας και του οποίου οι δηλώσεις-εκδηλώσεις ταυτίζονται και επιβεβαιώνουν τον «χαρακτήρα» της ομάδας (π.χ. είμαστε «Αριστεροί και Αντι-Φασίστες»).
Έτσι κάποιοι από τους παίκτες μαθαίνουν να συμπεριφέρονται «σωστά». Τι γίνεται, όμως, όταν σε μια στιγμή μεγάλης χαράς και εξαιτίας της ποδοσφαιρικής του καριέρας ο ποδοσφαιριστής προβεί σε μια πολιτικής απόχρωσης εκδήλωση; Αυτό είναι ένα μεγάλο πρόβλημα, μιας και όλο το «Επαγγελματικό Ποδόσφαιρο» έχει δομηθεί στην απουσία οποιουδήποτε χαρακτηριστικού θα μπορούσε να χαλάσει την δέσμευση περί α-πολίτικου ποδοσφαίρου. Στο κάτω-κάτω αν το ποδόσφαιρο δεν έπαιρνε αποστάσεις από την πολιτική πως θα συναλλάσσονταν και θα δέχονταν στους κόλπους τους FIFA & UEFA δικτάτορες και αντιδημοκρατικά καθεστώτα;
Η μεγαλύτερη υποκρισία από πλευράς FIFA & UEFA είναι η επιλεκτική πολιτική που ακολουθούν στα κοινωνικά και πολιτικά ζητήματα. Για παράδειγμα μπορούν να κάνουν εκστρατείες για τον ρατσισμό (ειδικά όταν αφορά παίκτες), χωρίς όμως να καταπιάνονται με την βίαιη προσθήκη μεταναστών (τους οποίους δήθεν σώζουν, στην ουσία όμως φέρνουν για να ενισχύσουν τα «φθηνά εργατικά χέρια») σε κοινωνίες που δεν ήταν έτοιμες να τους δεχτούν (ούτε καν ρωτήθηκαν). Δείχνουν να ενδιαφέρονται να σταματήσουν τα περιστατικά σε βάρος μαύρων (και όχι «έγχρωμων») ποδοσφαιριστών και όχι το γεγονός ότι ομάδες και μάνατζερ αγοράζουν και πωλούν κομμάτια τους στην ποδοσφαιρική αγορά. Αν τους ρωτήσεις πως γίνεται ο άνθρωπος-ποδοσφαιριστής χωρίς να είναι σκλάβος ν’ ανήκει κατά 30% σε μια ομάδα κατά 50% σε μια άλλη και ένας μάνατζερ να έχει το 20% του, είτε δεν θα πάρεις απάντηση είτε το πολύ-πολύ να σου πουν ότι έτσι είναι το «Επαγγελματικό Ποδόσφαιρο».
Από τη στιγμή που ο «άνθρωπος κατάντησε κι’ αυτός πραμάτεια» όπως γράφει ο Σεφέρης στον «Τελευταίο Σταθμό» ο ποδοσφαιριστής πρέπει να περιορίζεται σε όσα αναμένουν οι υπόλοιποι απ’ αυτόν να κάνει. Τετριμμένες δηλώσεις, κανένα σκανδαλάκι, αγαθοεργίες και πώληση συναισθηματισμού στα πλαίσια της ομάδας του. Μερικές, όμως, φορές καθώς είναι κι’ αυτός άνθρωπος «ξεφεύγει» και εκδηλώνεται λίγο παραπάνω. Τότε ακόμη και αν δεν έχει ξεπεράσει τα όρια το «σύστημα» έρχεται σε δύσκολη θέση σχετικά με το πως πρέπει ν’ αντιδράσει. Τελευταίο τέτοιο παράδειγμα είναι το βίντεο με τους πανηγυρισμούς του Κροάτη Βίντα μετά την νίκη πρόκριση σε βάρος της Ρωσίας στο Παγκόσμιο Κύπελλο της Ρωσίας.
Ο Βίντα έχοντας παίξει στην Ουκρανία αφιερώνει τον αποκλεισμό της Ρωσίας στους Ουκρανούς φωνάζοντας «Δόξα για την Ουκρανία». Μετά την δημοσίευση του βίντεο οι Ρώσοι ξέθαψαν ένα ακόμη με τον ίδιο πρωταγωνιστή στο οποίο εκείνος φωνάζει «Να καεί το Βελιγράδι» (βλέπε εδώ). Τα δεδομένα της υπόθεσης σταματούν εδώ. Από δω και πέρα ξεκινά η ερμηνεία τους, η οποία μπορεί κατά περίπτωση να πάει εκεί που θέλει ο ερμηνευτής.
Την φράση «Δόξα για την Ουκρανία» χρησιμοποιούσαν οι συνεργάτες των Γερμανών στην Ουκρανία. Αντίστοιχα οι συνεργάτες των Γερμανών στην Ελλάδα χρησιμοποίησαν σύμβολα με τα οποία προσπαθούσαν να νομιμοποιήσουν την δράση τους (για το καλό του Έθνους). Στον Εμφύλιο («Συμμοριτοπόλεμο» για τους Εθνικόφρονες) το Κ.Κ.Ε. χρησιμοποίησε την διάσημη φράση του Κολοκοτρώνη «Φωτιά και τσεκούρι στους προσκυνημένους». Είναι, προφανώς, ηλίθιο να θεωρήσουμε ότι μετά τον Β’ Π.Π. κανείς ΔΕΝ μπορεί και δεν πρέπει να χρησιμοποιήσει τις λέξεις «Δόξα» και «Ουκρανία» στην ίδια πρόταση. Όπως επίσης και να συνδέσει κανείς το Κ.Κ.Ε. με τον Κολοκοτρώνη επειδή το πρώτο οικειοποιήθηκε φράση του δεύτερου.
Ωστόσο, υπήρξαν κάποιοι που το έκαναν. Προφανώς, γιατί τους πόνεσε ο αποκλεισμός της Ρωσίας από την Κροατία. Το γεγονός ότι ο Βίντα σε καμία περίπτωση δεν καταφέρθηκε σε βάρος της Ρωσίας γι’ αυτούς δεν έχει σημασία. Ούτε καν τους ένοιαξε το γεγονός ότι εξαιτίας του ότι αγωνίστηκε εκεί είχε ένα λόγο παραπάνω να χαρεί διπλά για την νίκη της ομάδας του. Ήθελαν να τιμωρηθεί για να βγάλουν το άχτι τους μειώνοντας έτσι τον πόνο του αποκλεισμού. Στα μάτια τους η Φασιστική Κροατία απέκλεισε την πρώην Κομμουνιστική και νικήτρια του Φασισμού Ρωσία (Σοβιετική Ένωση).
Από την πλευρά τους καλά κάνουν και το βλέπουν έτσι. Γιατί μ’ αυτό τον τρόπο αποφεύγουν ν’ αναμετρηθούν με την πραγματικότητα. Την πραγματικότητα που λέει ότι εδώ και τέσσερα χρόνια κατά παράβαση κάθε Διεθνούς κανόνα και με προσχήματα ανάξια λόγου η Ρωσία κατέχει παράνομα τμήμα της Ουκρανίας. Αυτή η παράνομη (νόμιμη μόνο με τα δεδομένα Ρωσία – Η.Π.Α.) εισβολή δεν στάθηκε ικανή για την τιμωρία του Ρωσικού ποδοσφαίρου. Όπως και η Τουρκική εισβολή στην Β. Κύπρο δεν επέφερε καμία περιθωριοποίηση του Τουρκικού ποδοσφαίρου. Γι’ αυτό ασχολούμαστε με τον βίντεο του Βίντα και όχι με την αιτία που το προκάλεσε.
Η τέτοια, όμως, προσέγγιση αναγκαστικά χρειάζεται αφ’ ενός την επίκληση του παρελθόντος και αφ’ ετέρου μια λογική αυθαιρεσία, η οποία βασίζεται στο αξίωμα ότι: «Την Ιστορία την γράφουν οι νικητές». Για να δικαιολογηθεί η αδικαιολόγητη εισβολή στην Ουκρανία (χωρίς την οποία ποτέ ο Βίντα ΔΕΝ θα έκανε το συγκεκριμένο βίντεο) επιστρατεύεται το «Ναζιστικό» παρελθόν της Κροατίας. Για την συγκεκριμένη περίπτωση τους αρκεί μόνο η Κροατία, η οποία ξεχωρίζεται από την Βουλγαρία και την Ρουμανία που συμμετείχαν στο Ναζιστικό στρατόπεδο γιατί αλλιώς δεν υπάρχει βάση για παράπονα σχετικά με το βίντεο. Ακόμα κι έτσι είναι αναγκαία και μια λογική ακροβασία βάση της οποίας είναι πως κάποιοι έχουν δικαίωμα σε σχέση με κάποιους άλλους να κάνουν κουμάντο γιατί όπως υπονοείται η Ρωσία/Σοβιετική Ένωση μας έσωσε από τον Φασισμό (ο οποίος εκπροσωπείται μόνον από την Κροατία). Έτσι δεν έχουν σημασία όλα τα θύματα που προκάλεσαν αυτοί που μας έσωσαν από τον Φασισμό στην προσπάθεια τους να κυριαρχήσουν στην μισή Ευρωπαϊκή Ήπειρο. Η προσφορά τους στον Β’ Π.Π. τους εξαγνίζει για όλα τα μετέπειτα εγκλήματα τους, την ίδια στιγμή που στιγματίζει ένα ολόκληρο Έθνος ως Ναζί.
Απ’ αυτήν την άποψη εκτός από μικρόψυχοι είναι και χαζοί όσο επιχειρηματολογούν πάνω σ’ αυτή την βάση. Ειδικά αν συνυπολογίζουμε πως η Σοβιετική Ένωση δεν υπάρχει πλέον και πως στη θέση του (αποκρυφιστικού) σφυροδρέπανου αποκαταστάθηκε ο δικέφαλος των Ρομανόφ και οι ίδιοι ανακηρύχτηκαν σε αγίους. Το επιστέγασμα στην επίθεση στον Βίντα υποτίθεται πως είναι ένα άλλο βίντεο στο οποίο φωνάζει «Να καεί το Βελιγράδι». Ειλικρινά το συγκεκριμένο μου φαίνεται σαν η πλέον υγιής αντίδραση ενός Κροάτη μετά τον Γιουγκοσλαβικό Εμφύλιο, ειδικά αν λάβουμε υπόψη ότι άλλοι λαοί οι οποίοι δεν έχουν πολεμήσει πρόσφατα μεταξύ τους τρέφουν ανάλογα αισθήματα μίσους αναμεταξύ τους.
Είναι «υγιής» γιατί ο Βίντα ήταν λίγο παραπάνω από ενός έτους όταν ξεκίνησε ο πόλεμος και λίγο πάνω έξι όταν τελείωσε. Μόνον ένας ηλίθιος (ή υπερβολικά αφελής/ρομαντικός που είναι το ίδιο πράγμα) θα περίμενε να τρέφει ο Βίντα «φιλικά» αισθήματα για τους Σέρβους. Αλλά είπαμε κάτι τέτοια χαλάνε την βιτρίνα που FIFA & UEFA θέλουν να προβάλλουν για το «Επαγγελματικό Ποδόσφαιρο».
Από την άποψη αυτή η στάση της FIFA ήταν η μόνη σωστή. Μια «επίπληξη» (που κι’ αυτή ήταν υπερβολική) «για τα μάτια του κόσμου» και καθάρισε. Ήταν «σωστή» γιατί αν επέβαλλε οποιαδήποτε άλλη τιμωρία θα ήταν σαν να επέμβαινε σε ζητήματα πολιτικής μα πολύ περισσότερο Ιστορίας. Και αυτός είναι ένας ρόλος που οι Διεθνείς Ομοσπονδίες αποφεύγουν «σαν τον Διάολο το λιβάνι». Αν, όμως, η FIFA έκανε σωστά που επέβαλλε μόνο «επίπληξη» και αν η Εθνική ομάδα της Κροατίας για να μην έχει προβλήματα καλώς έστειλε τον Βίντα σπίτι, υπάρχει και κάτι που κακώς έγινε. Αυτό είναι η συγγνώμη του Βίντα.
Δεδομένου ότι δεν καταφέρθηκε σε βάρος της Ρωσίας (αλλά μόνον υπέρ της Ουκρανίας) η «συγγνώμη» του ήταν πράξη τακτικής. Ήταν η κίνηση που αναμενόταν απ’ αυτόν τόσο για «να πέσει στα μαλακά» ο ίδιος όσο και για να μην έχει άλλα προβλήματα η Εθνική του ομάδα. Αν ο Βίντα είχε βρίσει τους Ρώσους ή/και τη Ρωσία τότε θα υπήρχε λόγος για να ζητήσει «συγγνώμη», τώρα ήταν απλά ένας τρόπος για να σωθούν για όλους τους τα προσχήματα.
(Σημείωση: Ο χάρτης της φωτογραφίας προέρχεται από την ιστοσελίδα www.tribune.gr)
20 Ιούλη 2018
παρατηρητής 1.
