Από την άλλη ακόμη και όταν τις προσέγγιζαν για να τους προτείνουν φθηνές μεθόδους προστασίας των δασικών μας εκτάσεων ποτέ δεν προχώραγαν στην υιοθέτηση τους. Ήταν σαν να μην ενδιαφέρονταν για την φύση μας. Ήταν σαν να μη νοιάζονται (αν και θα έπρεπε δεδομένου του κόστους μιας καταστροφής). Είναι γνωστό ότι ο Καπιταλισμός τρέφεται από τις καταστροφές, μιας και από κάθε καταστροφή προκύπτουν ευκαιρίες κέρδους.
Η καχυποψία των κυβερνωμένων (που δεν ψήφισαν την Κυβέρνηση) απέναντι στην Κυβέρνηση τους δημιουργεί το έδαφος για κάθε είδους θεωρία. Τελευταία έχει επικρατήσει η θεωρία ότι οι φωτιές μπαίνουν εκεί που πρόκειται να «φυτευτούν» ανεμογεννήτριες. Πάντα φταίει η Κυβέρνηση και οι διαπλεκόμενοι μαζί της επιχειρηματίες.
Ενώ, είναι λογικό να θεωρεί κάποιος πως το συμφέρον των επιχειρηματιών θα βρει τρόπο να διαπλακεί με κάθε Κυβέρνηση (προφανώς πάντα κάποιοι μένουν απέξω) την ίδια στιγμή οι διαμαρτυρόμενοι πολίτες θεωρούν πως η απομάκρυνση του Πρωθυπουργού (προφανώς και του κόμματος του) ενώ δεν θα σταματήσει την καταστροφή, τουλάχιστον θα είναι μια μεγάλη τιμωρία (για τον ίδιο, το κόμμα του και τους διαπλεκόμενους επιχειρηματίες).
Αν την γενική (συνολική) ευθύνη μιας Κυβέρνησης την έχει ο Πρωθυπουργός (με τον ίδιο τρόπο που ο έχων το γενικό πρόσταγμα στρατιωτικός έχει την ευθύνη μιας παρέλασης), ωστόσο δεν γίνεται να μην ευθύνονται μια σειρά από στελέχη/υπαλλήλους που στελεχώνουν την Κρατική Μηχανή. Στελέχη που δεν ήρθαν ουρανοκατέβατα από το διάστημα, αλλά ζουν ανάμεσα μας και είναι ενδεχομένως γνωστοί και φίλοι μας.
Η αντιμετώπιση των καιρικών φαινομένων στη Θεσσαλία, μια περιοχή που πολλές φορές στο παρελθόν έχει πληγεί, είναι ζήτημα των τοπικών αρχών. Η μεταξύ τους συνεννόηση και οργάνωση για την εκτέλεση των σχεδίων που υποτίθεται ότι υπάρχουν θα έπρεπε να είναι αυτονόητη και να επιτυγχάνεται στον καλύτερο δυνατό βαθμό μέσω συνεχών ασκήσεων. Προφανώς, η πραγματικότητα όταν ξεσπάσει η θεομηνία να είναι πολύ διαφορετική. Σε κάθε περίπτωση η προετοιμασία και η επαγρύπνηση πρέπει να είναι δεδομένα. Η συνδρομή της Κυβέρνησης (προφανώς οικονομική) πρέπει να είναι επαρκής και να συνδυάζεται με συνεχή έλεγχο του πως ξοδεύονται τα λεφτά. Είναι δύσκολο να κάνουν όλοι την δουλειά τους όπως πρέπει. Κάποιοι βλέπουν την δουλειά τους μόνο σαν μισθό, κάποιοι βαριούνται και κάποιοι άλλοι θα ήθελαν να κάνουν κάτι άλλο. Έτσι, απομένουν ελάχιστοι ευσυνείδητοι στις πλάτες των οποίων πέφτει όλο το βάρος.
Ένας άλλος παράγοντας είναι η συχνότητα και η ένταση των προηγούμενων θεομηνιών τις οποίες παίρνουμε ως δεδομένα για την διαχείριση των μελλοντικών. Γι’ αυτόν ακριβώς τον λόγο η άμεση επικοινωνία μεταξύ των εμπλεκομένων στη διαχείριση μιας κρίσης και η ύπαρξη από πριν σχεδίου διαχείρισης της κρίσης είναι η απάντηση. Η «Πολιτική Προστασία» είναι κάτι πολύ περισσότερο από δύο λέξεις▪ είναι η συντονισμένη δράση διαφορετικών μεταξύ τους φορέων οι οποίοι έχουν εξασκηθεί σ’ αυτό, διαθέτουν συνδέσμους επικοινωνίας για τον σκοπό αυτό και άπαξ και υπάρξει κρίση συντονίζονται αυτόματα. Ο καλύτερος, δε, συντονισμός για να επιτευχθεί χρειάζεται όσο το δυνατόν λιγότερους ενδιάμεσους.
Δουλειά της Περιφέρειας Θεσσαλίας ήταν (και συνεχίζει να είναι) η οργάνωση της περιοχής για την αντιμετώπιση τέτοιων φαινομένων. Υπάρχουν «σημεία συγκέντρωσης» σε κάθε χωριό και πόλη; Υπάρχουν τοπικά εγκαταστάσεις που θα μπορούσαν να φιλοξενήσουν τους κατοίκους και είναι εξοπλισμένες με προμήθειες 2-3 ημερών; Υπάρχουν και τι τύπου συστήματα επικοινωνίας και συναγερμού έτσι ώστε οι κάτοικοι να ενημερώνονται για έκτακτες αποφάσεις όπως η καταστροφή ενός φράγματος ή αναχώματος; Δεν γίνεται όλοι οι υπεύθυνοι να κρύβονται πίσω από τη λειτουργία του «112» και να θεωρούν πως επειδή έστειλαν μήνυμα εκκένωσης δεν ευθύνονται πλέον.
Μόνο σαν κακόγουστο αστείο πρέπει να εκληφθεί η δήλωση Δένδια ότι επιστρέφει από ταξίδι στο εξωτερικό για να συντονίσει καλύτερα τη συμμετοχή του Στρατού στις επιχειρήσεις διάσωσης. Δηλαδή, οι ανώτατοι και ανώτεροι αξιωματικοί δεν μπορούν; Και αν δεν μπορούν τώρα πως θα μπορέσουν σ’ έναν μελλοντικό πόλεμο; Αν για να λειτουργήσει σωστά ο Κρατικός Μηχανισμός απαιτείται μαζί με τα στελέχη των Υπουργείων, των Σωμάτων Ασφαλείας και των Περιφερειών/Δήμων να είναι και οι Υπουργοί, τότε κάτι δεν πάει καλά. Γιατί, στην περίπτωση αυτή οι ζωές μας εξαρτώνται και από την προσωπική αξία του Υπουργού αλλά κυρίως από το αν ο Πρωθυπουργός έκανε τη σωστή επιλογή.
Στο τέλος της κρίσης αν αυτή αντιμετωπίσθηκε αποτελεσματικά όλος ο μηχανισμός (και όχι μόνο οι πολιτικοί) πρέπει να πιστωθούν το αποτέλεσμα. Στην περίπτωση, όμως, που η αντιμετώπιση ήταν αποτυχημένη η απόλυση/παραίτηση κάποιων Υπουργών δεν λύνει κανένα πρόβλημα παρά μόνο εκτονώνει το «λαϊκό αίσθημα» και η κακοδαιμονία της Κρατικής Μηχανής συνεχίζεται. Η αναζήτηση εξιλαστήριων θυμάτων μέσω απολύσεων/παραιτήσεων και οι δακρύβρεχτες δηλώσεις που ταιριάζουν με την περίσταση είναι ο τρόπος να μην αλλάξει πρακτικά τίποτα. Οι όποιες αλλαγές που δεν «πάνε πακέτο» με στελέχωση και επαρκή χρηματοδότηση γίνονται για ν’ αλλάξει το κλίμα και να μειωθεί το «πολιτικό κόστος».
Ακόμα κι αν δεχτούμε την ανάγκη ύπαρξης πολιτικών στην ηγεσία των Περιφερειών πρέπει όλες οι λειτουργίες που αφορούν την «Πολιτική Προστασία» σε τοπικό επίπεδο να εκτελούνται από στελέχη-υπαλλήλους Περιφερειών και Δήμων που έχουν την αντίστοιχη εκπαίδευση και εμπειρία. Αυτά τα στελέχη και ο τοπικός μηχανισμός αντιμετώπισης κρίσεων πρέπει να μπορούν να κινούνται ανεξάρτητα από την πολιτική ηγεσία έχοντας ανεξαρτησία και πρωτοβουλία δράσης.
Ο μόνος τρόπος για ν’ αποκτήσουμε επάρκεια μέσων για την κατάσβεση των δασικών πυρκαγιών και την αντιμετώπιση των θεομηνιών είναι η Κυβέρνηση να συνειδητοποιήσει ότι το ξόδεμα χρημάτων για την αγορά εξοπλισμού και την πρόσληψη προσωπικού προσφέρει μελλοντική εξοικονόμηση χρημάτων. Χρημάτων που θα δώσει για αποζημιώσεις, για επισκευές και εκ νέου κατασκευές των υποδομών αλλά και χρημάτων που δεν θα εισπράξει εξαιτίας της απώλειας εσόδων λόγω των πυρκαγιών και των θεομηνιών.
Η καταστροφική πυρκαγιά της Αλεξανδρούπολης και η πλημμύρα στον Θεσσαλικό Κάμπο προκάλεσαν τεράστια ζημιά σε γεωργία και κτηνοτροφία. Κατέστρεψαν την επαγγελματική δραστηριότητα πολλών ανθρώπων πολλοί από τους οποίους ενδεχομένως ν’ αναγκαστούν να φύγουν και να εγκατασταθούν αλλού. Αν το Γενικό Λογιστήριο του Κράτους αποτιμήσει το σύνολο της ζημιάς θα την βρει μικρότερη από τη συνολική δαπάνη για όσα έπρεπε (και πρέπει) να γίνουν και δεν έγιναν.
Τα ευχολόγια και οι λιτανείες έχουν περιορισμένη επίδραση, κυρίως γιατί δεν γνωρίζουμε πόσο ακόμα είναι θυμωμένος μαζί μας ο Θεός και «γιατί». Η σχέση μας με τη Φύση έχει σοβαρά διαταραχθεί και η αντιμετώπιση των προβλημάτων που έχουμε προκαλέσει πρέπει να είναι παγκόσμια. Ωστόσο, σε τοπικό επίπεδο οφείλουμε να δράσουμε και όχι να μοιρολατρούμε. Για να γίνει, όμως, αυτό πρέπει οι Κυβερνήσεις μας ν’ αποδεχτούν την ευθύνη να κυβερνήσουν και να κυβερνήσουν πραγματικά και όχι απλά να διαχειρίζονται τα οικονομικά διαχειριζόμενοι μέσω του πολιτικού marketing τους ψηφοφόρους (που έχουν αντικαταστήσει τους ενεργούς πολίτες).
Από την άλλη οι πολίτες πρέπει και αυτοί σε τοπικό επίπεδο να οργανωθούν για να προστατευτούν και οι ίδιοι με τον ίδιο τρόπο που κάποτε οργανώνονταν σε «μορφωτικούς και πολιτιστικούς συλλόγους». Όσο ξεκαβλώνουν στα Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης και πατάνε like σε διαπρύσιες δηλώσεις παρουσιαστών, τραγουδιστών και λοιπών διασημοτήτων τίποτα δεν πρόκειται ν’ αλλάξει. Όσο δεν γίνονται η αλλαγή που θα ήθελαν τόσο οι πολιτικοί θα συνεχίσουν να κάνουν ότι και σήμερα. Η επιβολή της νομιμότητας από την Κρατική Μηχανή μετά το «κίνημα της ξαπλώστρας» (όπως και η προσπάθεια καπελώματος του στη συνέχεια) είναι ένα μόνο παράδειγμα του ότι το «σύστημα» δεν λειτουργεί αποτελεσματικά χωρίς την έξωθεν πίεση της «Κοινωνίας των Πολιτών». Όλα τα υπόλοιπα είναι να ‘χουμε να λέμε.
09 Σεπτέμβρη 2023
«πουθενάς 1».
