Ο Τράμπ και το επιτελείο του υποτίθεται πως εκτίμησε τα δεδομένα και αποφάσισε πως 1,5-2 μήνες βομβαρδισμών του Ιράν αξίζει το κόστος της ανόδου των τιμών του πετρελαίου και συνακόλουθα της τιμής στην αντλία για τους Αμερικανούς καταναλωτές. Ακόμη περισσότερο την αύξηση των τιμών των προϊόντων στο ράφι των καταστημάτων εξαιτίας της μεγάλης αύξησης του μεταφορικού κόστους. Από μια άποψη είναι ειρωνικό το γεγονός ότι στα χαρτιά οι Η.Π.Α. είναι «καθαρός εξαγωγέας» πετρελαίου. Μόνο που το δικό τους δεν μπορούν να το διυλίσουν τα διυλιστήρια τους. Έτσι, πουλούν το δικό τους και εισάγουν πετρέλαιο εκείνης της ποιότητας που μπορούν να διυλίσουν τα διυλιστήρια τους.
Με την αύξηση της τιμής των καυσίμων εξαιτίας της κατάστασης στα στενά του Ορμούζ, οι καταναλωτές και οι κυβερνήσεις πρέπει να κάνουν τους δικούς τους «αναλογιστικούς υπολογισμούς». Για τους καταναλωτές που παράλληλα είναι και ψηφοφόροι η απόφαση είναι μεν απλή αλλά ταυτόχρονα και σκληρή. Καλούνται ν’ αποφασίσουν σχετικά με το επίπεδο διαβίωσης τους αναπροσαρμόζοντας (στον βαθμό που μπορούν) την κατανάλωση τους.
Από την πλευρά τους οι κυβερνήσεις βρίσκονται σε δίλημμα: καλούνται ν’ αποφασίσουν πόσα πρέπει να ξοδέψουν για να ενισχύσουν οικονομικά τους καταναλωτές-ψηφοφόρους τους και με ποιο τρόπο. Θα δώσουν επιδόματα-βοηθήματα ή θα μειώσουν τους έμμεσους φόρους που αποδίδουν περισσότερα λεφτά με κάθε αύξηση των τιμών. Προσπαθούν να βρουν μια σχέση ισορροπίας ανάμεσα στα φορολογικά έσοδα και το πολιτικό κόστος.
Από τα παραπάνω είναι ξεκάθαρο πως από την αρχή της Ιστορίας καθένας μας έχει απο-ανθρωποιηθεί καταλήγοντας ένας ακόμη αριθμός στους υπολογισμούς των κυβερνώντων. Ωστόσο, η απο-ανθρωποίηση δεν είναι αποκλειστικό προνόμιο των κυβερνώντων▪ είναι κάτι που κάνουμε και εμείς οι ίδιοι απέναντι στους άλλους. Καμιά φορά δεν το συνειδητοποιούμε (ή δεν θέλουμε να το συνειδητοποιήσουμε) αλλά το κάνουμε. Άλλες φορές το κάνουμε σκόπιμα επειδή η ποινή μας τρομάζει.
Ένα απλό και καθημερινό παράδειγμα είναι τα τροχαία με εγκατάλειψη. Το τελευταίο διάστημα έχουν αυξηθεί οι παρασύρσεις πεζών με τον οδηγό να τους εγκαταλείπει. Τι είναι αυτό που κάνει τους οδηγούς να μην σταματάνε; Η απάντηση είναι η νέα μεγαλύτερη ποινή. Υποτίθεται πως η ποινή αυξήθηκε για να μην συμβαίνουν αυτού του είδους τα τροχαία. Ωστόσο, απ’ ότι αποδεικνύεται δρα με τον εντελώς αντίθετο τρόπο. Σε μια Χώρα με οδηγούς που έχουν χαμηλή (στην καλύτερη περίπτωση) οδηγική παιδεία, οι οποίοι προέρχονται από μια μεγάλη ποικιλία εθνικών και κοινωνικών ομάδων καθένας τους προσπαθεί να «την βγάλει καθαρή» όσο καλύτερα νομίζει.
Πριν από λίγα χρόνια είχε παρατηρηθεί στην Κίνα μια νέα ανησυχητική τάση. Οι οδηγοί που προκαλούσαν τραυματισμό σε τροχαίο προτιμούσαν ν’ αποτελειώσουν τον πεζό θεωρώντας πως η αποζημίωση θα ήταν μικρότερη από το να μείνει παράλυτος και να τον πληρώνουν για το υπόλοιπο του βίου του. Υπάρχει βίντεο από κάμερα ασφαλείας που δείχνει την οδηγό αυτοκινήτου να σταματά για να δει το ατύχημα που προκάλεσε: κατεβαίνει από το αυτοκίνητο για να δει ότι είχε περάσει πάνω από ένα κοριτσάκι το οποίο συνόδευε η γιαγιά του (η οποία φωνάζει υστερικά) μόνο και μόνο για να μπει πάλι μέσα και βάζοντας όπισθεν να πατήσει για δεύτερη φορά το κοριτσάκι προκειμένου να το σκοτώσει. Στη συγκεκριμένη γυναίκα οδηγό δεν πήρε πολύ να κάνει τον δικό της «αναλογιστικό υπολογισμό» που στην περίπτωση της σήμαινε πως το κόστος ενός νεκρού κοριτσιού είναι μικρότερο από το όφελος της να γλυτώσει τις πληρωμές για την υπόλοιπη ζωή του.
Όσο και να μη το επιθυμούμε όλοι μας γινόμαστε καθημερινά «αναλογιστές» υπολογίζοντας ποιο είναι το καλύτερο για εμάς. Μπορεί οι αριθμοί και οι πιθανότητες να θεωρούνται ως αντικειμενικοί αλλά χωρίς την Ηθική οδηγούν σε ανήθικες αποφάσεις και συμπεριφορές. Στο χέρι μας είναι ποιον από τους δύο δρόμους που ανέκαθεν ανοίγονταν μπροστά μας θ’ ακολουθήσουμε. Το μόνο σίγουρο είναι πως θα συνεχίσουμε να παραπονιόμαστε για τις αποφάσεις που οι άλλοι «αναλογιστές» λαμβάνουν (και) για λογαριασμό μας.
14 Μάρτη 2026
«πουθενάδες».
