Aetofolia

Και δεν υπάρχει καλύτερη απόδειξη επέκτασης της κυριαρχίας από την επιβολή σε μια μεγάλη έκταση (μεγαλύτερη από την αρχική εξάπλωση) της ίδιας Θρησκείας, των ίδιων μέτρων και σταθμών, του ίδιου νομίσματος, της ίδιας επίσημης γλώσσας (η οποία μπορεί να συνυπάρχει με τις τοπικές), του ίδιου νομικού συστήματος. Τέτοιες προσπάθειες είναι σ’ εξέλιξη καθ’ όλη την διάρκεια της Ιστορίας. Όλες οι μεγάλες Αυτοκρατορίες ανεξαρτήτως ονόματος, μεγέθους και χρονικής διάρκειας πέτυχαν την «οικονομική ενοποίηση» μέσω της αντίστοιχης κατάκτησης εδαφών.

Ωστόσο η «οικονομική ενοποίηση» μπορούσε να επιτευχθεί και μεταξύ ανεξαρτήτων κρατών, αρκεί αυτά να συμφωνούσαν μεταξύ τους στο μέτρο ανταλλαγής των διαφορετικών μέτρων και σταθμών, νομισμάτων αλλά και νόμων για τους εμπορικούς δασμούς και τις συναλλαγές. Τέτοιοι μηχανισμοί λειτουργούσαν ήδη από την αυγή της Ανθρώπινης Ιστορίας γιατί σε διαφορετική περίπτωση οι ανταλλαγές και το εμπόριο μεταξύ διαφορετικών περιοχών (και διαφορετικών πολιτισμών) θα ήταν αδύνατες.

Η επίτευξη μιας ελάχιστης συνεννόησης στα παραπάνω ζητήματα ενώ έλυνε μια σειρά από ζητήματα ΔΕΝ κατέλυε όμως την κυριαρχία κανενός κράτους. Για παράδειγμα θα μπορούσε να υπάρχει συμφωνία ως προς τους ελάχιστους κανόνες για τις εμπορικές συναλλαγές χωρίς ν’ απαιτείται η τροποποίηση της δασμολογικής πολιτικής κανενός από τα συμμετέχοντα στην συμφωνία κράτη∙ τα οποία θα συνέχιζαν να λαμβάνουν τις σχετικές αποφάσεις αναλόγως της εκτίμησης τους για το τι τα συμφέρει.

Παρά το γεγονός ότι μια τέτοιου είδους συμφωνία μεταξύ κρατών όπως περιεγράφηκε παραπάνω φαίνεται απλή (αφού ΔΕΝ προχωρά στην μεταρρύθμιση/προσαρμογή του Εθνικού Δικαίου), ωστόσο ΔΕΝ σημαίνει ότι ο αντίκτυπος της στην Οικονομία κάθε κράτους είναι αμελητέος. Κάθε άλλο μάλιστα.    

Μετά την εκδήλωση της Ελληνικής Ύφεσης έγινε (και συνεχίζει να γίνεται) πολλή συζήτηση σχετικά με τα οφέλη της συμμετοχής της Χώρας μας στην Ε.Ε. Ωστόσο, η συμμετοχή της Ελλάδας στην πρώην Ε.Ο.Κ. και νυν Ε.Ε. ΔΕΝ είναι ούτε η πρώτη ούτε η μοναδική σε Οικονομικό Οργανισμό. Κατά καιρούς έχει γίνει αναφορά στην συμμετοχή της Ελλάδας στην «Λατινική Ένωση». Στην «Λατινική Ένωση» μετείχαν τα εξής κράτη:

• Ελλάδα,
• Γαλλία,
• Ιταλία,
• Ελβετία,
• Βέλγιο.

Ο πρώτος σχετικός με την «Λατινική Ένωση» Νόμος «Περί κυρώσεως νομισματικών συμβάσεων» χρονολογείται στις 28 Δεκέμβρη 1885 και δημοσιεύτηκε στο Φ.Ε.Κ. 129 λαμβάνοντας αριθμό ΑΤΜΓ’. Ωστόσο, πριν ψηφιστεί ο συγκεκριμένος νόμος έπρεπε να προηγηθούν άλλοι δύο σχετικοί με τα Δημόσια Οικονομικά του Βασιλείου νόμοι.

Πρώτος ήταν ο Νόμος ΑΤΜ’ «Περί αδείας εκδόσεως ή συνομολογήσεως δανείου μέχρι εκατόν εκατομμυρίων δραχμών» που δημοσιεύτηκε στο Φ.Ε.Κ. 128 στις 27 Δεκέμβρη 1885. Τον νόμο υπογράφει ο Υπουργός Οικονομικών (και Πρωθυπουργός εκείνη την περίοδο) Θ. Δηλιγιάννης. Με τον νόμο επιτρέπεται στο Κράτος να εκδώσει ή να συνομολογήσει Δάνειο μέχρι το ποσό των 100 εκ. Δραχμών. Το Δάνειο είναι Ομολογιακό και πληρωτέο σε χρυσό. Σε κάθε περίπτωση το Δάνειο πρέπει να χρησιμοποιηθεί αποκλειστικά για τις εγγεγραμμένες στον Προϋπολογισμό του 1885 ή του 1886 ανάγκες των Υπουργείων Στρατιωτικών και Ναυτικών.

Ο δεύτερος ήταν ο Νόμος ΑΤΜΒ’ «Περί κυρώσεως της από 10 Δεκεμβρίου 1885 συμβάσεως μεταξύ του Υπουργού των Οικονομικών και των Τραπεζών Εθνικής, ιονικής και Ηπειροθεσσαλίας κ.λ.π.» που δημοσιεύτηκε στο ίδιο με τον προηγούμενο νόμο Φ.Ε.Κ. (βλέπε εδώ & εδώ). Στην ουσία ο νόμος αυτός αφορά την συνομολόγηση Δανείου 18 εκ. Δραχμών το οποίο θα παράσχουν στο Κράτος οι τρείς Τράπεζες που είχαν το κατά τόπους εκδοτικό προνόμιο (δηλαδή, να τυπώνουν λεφτά). Ωστόσο, από τις διατάξεις του νόμου προκύπτουν αρκετά ενδιαφέροντα στοιχεία όπως:

• Το 1885 συνέχιζε να είναι σε ισχύ η «αναστολή εξαργυρώσεως» και η «αναγκαστική κυκλοφορία» των γραμματίων των τριών Τραπεζών (Εθνικής, Ιονικής και Ηπειροθεσσαλίας). Αυτό σημαίνει ότι οι χάρτινες Δραχμές ονομαστικής αξίας 1 & 2 Δραχμών ΔΕΝ μπορούσαν ν’ ανταλλαγούν με αντίστοιχη ποσότητα ασημιού. Εκτός του ότι οι χάρτινες Δραχμές ΔΕΝ εξαργυρώνονταν κυκλοφορούσαν υποχρεωτικά με την ονομαστική τους αξία επειδή έτσι το έλεγε ο νόμος εφ’ όσον ΔΕΝ καλύπτεται από κάποιας αναλογία ποσότητα ασημιού ή χρυσού («αναγκαστική κυκλοφορία»). Ακόμη όμως κι έτσι ΔΕΝ μπορεί να κυκλοφορεί όσο χρήμα θα επιθυμούσε μια κυβέρνηση (άρθρο 1).
• Όσο θα συνέχιζαν να ισχύουν η «αναστολή εξαργυρώσεως» και η «αναγκαστική κυκλοφορία» η Ιονική Τράπεζα ΔΕΝ Θα μπορούσε να έχει σε κυκλοφορία πάνω από 9 εκ. Δραχμές. Τ’ αντίστοιχα ποσά για την Τράπεζα Ηπειροθεσσαλίας και την Εθνική Τράπεζα ήταν 6 και 82 εκ. Αύξηση των παραπάνω ορίων μπορούσε να γίνει ΜΟΝΟ για την Εθνική και ΜΟΝΟ αν το Κράτος λάμβανε νέα δάνεια από αυτή (άρθρο 2).
• Η άρση της «αναστολής εξαργυρώσεως» και της «αναγκαστικής κυκλοφορίας» θα επερχόταν ταυτόχρονα και για τις τρείς τράπεζες. Ένα τρίμηνο μετά την άρση της «αναγκαστικής κυκλοφορίας» οι χάρτινες Δραχμές των τριών τραπεζών ΔΕΝ θα ήταν δεκτές εκτός των ορίων της περιφερείας για την οποία αυτές έχουν «εκδοτικό προνόμιο» (άρθρο 3).
• Οι τρείς τράπεζες έπρεπε μέχρι τις 30 Ιούνη 1886 να χορηγήσουν Δάνειο 18 εκ. Δραχμών με επιτόκιο 2% τον χρόνο. Για την κάλυψη του Δανείου θα έπρεπε να εκδοθούν 6 εκ. γραμμάτια αξίας των 2 Δραχμών και άλλα 6 εκ. γραμμάτια της 1 Δραχμής. Το ποσό των 18 εκ. επιμεριζόταν σε 11 εκ. Δραχμές γραμματίων της Εθνικής και από 3,5 εκ. Δραχμές για κάθε μια από τις Τράπεζες Ιονικής και Ηπειροθεσσαλίας (άρθρο 4).
• Η «απόσβεση» (αποπληρωμή) του Δανείου των 18 εκ. θα γινόταν με την καταβολή 300.000 Δραχμών εντός του 1886, 400.000 εντός του 1887, 600.000 εντός του 1888, 800.000 εντός του 1889, 900.000 εντός του 1890 και από 1 εκ. για το διάστημα από το 1891 μέχρι το 1905. Τέλος για την εξόφληση του Δανείου προορίζονταν τα έσοδα από τον «επί του οίνου φόρο» (Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης στο κρασί, δηλαδή). Το Δάνειο θα πληρώνεται από την Κυβέρνηση στην Εθνική Τράπεζα, η οποία και θα πληρώνει τις άλλες δύο κατά το ποσό συμμετοχής τους σ’ αυτό (από 19,45% καθεμιά τους) (άρθρο 6).
• Τα ποσά που οφείλει καθεμία από τις τρείς τράπεζες να καλύψει έναντι του Κράτους ΔΕΝ περιλαμβάνονται στα ανώτατα για κάθε τράπεζα ποσά που τέθηκαν με το άρθρο 2 (άρθρο 11).

Τώρα πλέον το σκηνικό ήταν έτοιμο για την (επι)κύρωση της «νομισματικής συμφωνίας», δηλαδή της συμμετοχής της Ελλάδας στην «Λατινική Ένωση». Ο σχετικός Νόμος «Περί κυρώσεως νομισματικών συμβάσεων» με αριθμό ΑΤΜΓ’ που δημοσιεύτηκε στις 28 Δεκεμβρίου στο Φ.Ε.Κ. 129 (επι)κυρώνει τόσο την αρχική σύμβαση (24 Οκτωβρίου/5 Νοεμβρίου 1878) όσο και της τροποποίησης/συμπλήρωσης διατάξεων της. Όπως προκύπτει από το κείμενο του Νόμου:

• «Η Γαλλία, η Ελλάς, η Ιταλία και η Ελβετία, εξακολουθούσι συγκροτούσαι Ένωσιν ως προς τον τίτλον, το βάρος, την διάμετρον και την διατίμησιν των χρυσών και των αργυρών νομισμάτων αυτής.» (άρθρο 1).
• Τα τέσσερα αρχικά Κράτη (πέντε με την προσθήκη του Βελγίου) είχαν το δικαίωμα κοπής χρυσών νομισμάτων αξίας 5, 10, 20, 50 και 100 Φράγκων, οι προδιαγραφές των οποίων ήταν για όλους κοινές. Κάθε Κράτος ήταν υποχρεωμένο ν’ αποδέχεται τα νομίσματα των υπολοίπων μελών ως πληρωμή εντός της επικράτειας του (άρθρο 2).
• Τα μέλη της Ένωσης είχαν δικαίωμα να κόβουν αργυρά νομίσματα αξίας 5 Φράγκων, οι προδιαγραφές του οποίου ήταν κοινές για όλους (άρθρο 3).
• Τα μέλη της Ένωσης ΔΕΝ είχαν δικαίωμα να κόβουν αργυρά νομίσματα αξίας των 2 και 1 Φράγκων και των 50 και 20 λεπτών (εκατοστών) (άρθρο 4).
• Τα αργυρά νομίσματα που ήδη κυκλοφορούσαν αξίων των 2 & 1 Φράγκων και των 50 & 20 λεπτών ΔΕΝ θα γίνονται δεκτά από τα υπόλοιπα μέλη της Ένωσης, παρά ΜΟΝΟΝ θα κυκλοφορούν ελεύθερα εντός του Κράτους που τα εξέδωσε. Τα συγκεκριμένα αργυρά νομίσματα (αν υπάρχουν) θα γίνονται δεκτά για αξία μέχρι 50 Φράγκα ανά πληρωμή. (άρθρο 5).
• Το Δημόσιο κάθε Κράτους θα μπορεί να δέχεται τα παραπάνω αργυρά κέρματα για πληρωμή μέχρι 100 Φράγκα. (άρθρο 6).
• Η κοπή των χρυσών Φράγκων εκτός της αξίας των 5 Φράγκων η οποία αναστέλλεται προσωρινά είναι ελεύθερη (χωρίς περιορισμό). Δίνεται η επιλογή ένα μέλος της Ένωσης να κόβει αργυρά νομίσματα των 5 Φράγκων χωρίς περιορισμό αρκεί ν’ αναλάβει την δέσμευση να τα εξαργυρώνει στα υπόλοιπα μέλη σε χρυσό (δηλαδή, σαν να ήταν από την αρχή χρυσά). (άρθρο 8).
• Ωστόσο, με το άρθρο 9 δίνεται η δυνατότητα στα μέλη της Ένωσης να κόβουν νομίσματα των 2 & 1 Φράγκων και των 50 & 20 λεπτών σε αναλογία 6 Φράγκα ανά κάτοικο. Έτσι για κάθε μέλος η συνολική αξία των συγκεκριμένων νομισμάτων ήταν: για την Γαλλία την Αλγερία και τις αποικίες της 256 εκ., για την Ελλάδα 15 εκ., για την Ιταλία 182,4 εκ. και για την Ελβετία 19 εκ. Φράγκα. Η Ελβετία κατ’ εξαίρεση μπορούσε να κατασκευάσει αργυρά νομίσματα αξίας 6 εκ. Φράγκων. Τέλος Γαλλία είχε δικαίωμα να «ανακυκλώσει» (αναχωνεύσει) αργυρά κέρματα 8 εκ. Φράγκων. Στα ποσά αυτά συμπεριλαμβάνεται και η αξία των μέχρι τότε κυκλοφορούντων ήδη αργυρών κερμάτων.
• Η αποδοχή νέου μέλους στην Ένωση προϋποθέτει την ομόφωνη έγκριση των υπολοίπων μελών (άρθρο 12).
• Η αρχική ισχύς της σύμβασης οριζόταν από την 1η Ιανουαρίου 1886 μέχρι την 1η Ιανουαρίου 1891. Οριζόταν ότι η καταγγελία της έπρεπε να γίνει ένα έτος πριν την λήξη της, αλλιώς παρατείνεται (ανανεώνεται σιωπηρά) αυτοδίκαια από έτος σε έτος. (άρθρο 13).
• Ακολουθεί διευκρινιστική συμφωνία του άρθρου 14, καθώς και «Πρόσθετη Πράξη» των τεσσάρων μελών με το Βέλγιο που αφορά την αποδοχή του στην Ένωση. Μια Δήλωση, ένα Πρωτόκολλο και δύο συννημένες επιστολές ολοκληρώνουν το κείμενο του νόμου.

Επί Πρωθυπουργίας Αλ. Ζαΐμη (Υπουργός οικονομικών Στέφανος Στρέιτ) και πιο συγκεκριμένα στις 28 Φεβρουαρίου 1898 δημοσιεύτηκε στο Φ.Ε.Κ. 31 ο Νόμος ΒΦΚ’ «Περί κυρώσεως της μεταξύ Ελλάδος, Βελγίου, Γαλλίας, Ιταλίας και Ελβετίας προσθέτου συμβάσεως περί αυξήσεως των εν ταις χώραις της Λατινικής ενώσεως κυκλοφορούντων αργυρών κερμάτων». Ο συγκεκριμένος, ωστόσο, νόμος ΔΕΝ έχει Ελληνικό ενδιαφέρον καθώς η Ελλάδα μη μπορώντας ν’ αναλάβει έναντι των υπολοίπων μελών τις αντίστοιχες δεσμεύσεις παραιτήθηκε του δικαιώματος να κόψει νέα αργυρά νομίσματα.

Επόμενη πράξη σχετική με την «Λατινική Ένωση» είναι η επί Πρωθυπουργίας Γ. Θεοτόκη (Υπουργός Οικονομικών Ν. Καλογερόπουλος) ψήφιση στις 18 Μαρτίου 1909 του νόμου ΓΤΛΒ’ (3332) «Περί κυρώσεως της από 22 Οκτωβρίου/4 Νοεμβρίου 1908 πρόσθετου νομισματικής συμβάσεως μεταξύ Ελλάδος, Βελγίου, Γαλλίας, Ιταλίας και Ελβετίας» που δημοσιεύτηκε στο Φ.Ε.Κ. 66. Όπως προκύπτει από το κείμενο της σημαντικής για την Χώρα μας σύμβασης η Ελλάδα αποφάσισε ότι έχει συμφέρον:«…όπως καταστήση επιχώρια τα κερματικά της νομίσματα προς τον σκοπόν του να πραγματοποιήση εν τω Βασιλείω την εκ της κυκλοφορίας άρσιν των κερματικών γραμματίων και την αντικατάστασιν αυτών δι’ αργυρών τοιούτων,…», δηλαδή ν’ αποσύρει τα αργυρά της νομίσματα από την «Λατινική Ένωση» για να τα χρησιμοποιήσει στο εσωτερικό αποσύροντας ταυτόχρονα τις χάρτινες Δραχμές.

Από τα άρθρα του νόμου προκύπτουν ενδιαφέρουσες πληροφορίες όπως:

• Ο πληθυσμός της Χώρας εκτιμάτο σε 2.650.000 κατοίκους. Στην Ελλάδα παραχωρείται το δικαίωμα να κόψει αργυρά νομίσματα μέχρι του υπολειπόμενου 1/4 (25%) επί του ποσού των 15 εκ. που είχε αποφασιστεί με βάση τον Νόμο ΑΤΜΓ’ του 1885. Επιπλέον της δινόταν το δικαίωμα να κόψει άλλα 3 εκ. Δραχμές από τις οποίες είχε παραιτηθεί με τον Νόμο ΒΦΚ’ του 1898. Συνολικά είχε δικαίωμα να έχει σε κυκλοφορία 18 εκ. αργυρές Δραχμές, ποσό ίσο με αυτό του Δνείου των τριών εκδοτικών Τραπεζών του Νόμου ΑΤΜΒ’ του 1885 (άρθρο 1).
• Η πληρωμή σε χρυσό των Ελληνικών ασημένιων κερμάτων που κυκλοφορούσαν στα υπόλοιπα μέλη της Ένωσης θα γινόταν σε πέντε ετήσιες δόσεις (άρθρο 7).
• Μέσα σε δύο χρόνια η Ελλάδα πρέπει να έχει αποσύρει τις χάρτινες Δραχμές που ήταν σε κυκλοφορία (άρθρο 12).
• Με το άρθρο 15 η Ελλάδα επιφυλασσόταν να ζητήσει εκ νέου όπως τα υπόλοιπα μέλη της Ένωσης αποδέχονται τ’ αργυρά της 5 Δραχμα ως πληρωμή στις επικράτειες τους (άρθρα 6 & 7 του Νόμου ΑΤΜΓ’ του 1885). Η αίτηση αυτή προϋπέθετε την ομοφωνία των υπολοίπων μελών.
• Δύο Πρωτόκολλα (το ένα με Ελληνικό ενδιαφέρον) ολοκληρώνουν το κείμενο του Νόμου.

Τελευταία πράξη της «Λατινικής Ένωσης» στην οποία θ’ αναφερθώ σήμερα είναι η επί Πρωθυπουργίας Ελ. Βενιζέλου (Υπουργός Οικονομικών Μιλτ. Νεγρεπόντης) ψήφιση του Νόμου 991 «Περί παροχής αδείας προς κοπήν αργυρών κερμάτων και έκδοσιν κερματικών γραμματίων δραχμών 2 και 1» του 1917 ο οποίος δημοσιεύτηκε στο Φ.Ε.Κ. 240 στις 27 Οκτωβρίου 1917 (βλέπε εδώ) πρίν από σχεδόν 100 χρόνια. Από το κείμενο του Νόμου προκύπτουν τα εξής:

• Ο συγκεκριμένος Νόμος επιτρέπει στην Κυβέρνηση με βάση τους όρους της «Λατινικής Ένωσης» που (επι)κυρώθηκαν μ’ όλους τους παραπάνω νόμους να κόψει αργυρά κέρματα της 1 & 2 Δραχμών συνολικής αξίας 30 εκ. Δραχμών. (άρθρο 1).
• Για την κάλυψη των δαπανών κοπής η Κυβέρνηση μπορούσε να συνάψη Δάνειο μέχρι 15 εκ. Δραχμές. (άρθρο 2).
• Αν ΔΕΝ είναι δυνατή η κοπή αργυρών κερμάτων ΤΟΤΕ μπορούν να εκδοθούν τα γνωστά μας «κερματικά γραμμάτια» (χάρτινες Δραχμές) κατευθείαν από το Υπουργείο Οικονομικών. Η αναλογία ήταν 10 εκ. τεμάχια των 2 Δραχμών και άλλα τόσα της 1 Δραχμής. Για κάλυμμα της κυκλοφορίας αυτών των κερματικών γραμματίων (ώστε να έχουν αξία) θα διατίθεντο ίσης αξίας τραπεζογραμμάτια (χαρτονομίσματα) της Εθνικής Τράπεζας εκτός κυκλοφορίας (γιατί αλλιώς τα κερματικά γραμμάτια ΔΕΝ θα είχαν αξία) που φυλάσσονται στην Τράπεζα ή βρίσκονται σε κατάθεση στο εξωτερικό. (άρθρο 3).
• Τέλος τα κερματικά γραμμάτια θα ήταν υποχρεωτικώς δεκτά (όπως αν ήταν αργυρά νομίσματα) στην ονομαστική τους τιμή και θ’ αντικαθιστούνταν από τα αργυρά νομίσματα αμέσως μόλις τούτο ήταν δυνατόν. (άρθρο 4).

Η ιστορική αναδρομή στην Οικονομική Ιστορία της Χώρας μας μέσα από την παράθεση των έξι παραπάνω Νόμων έλαβε τέλος. Το «ταξίδι» ξεκίνησε ουσιαστικά στις αρχές του 1886 και τερματίζεται στα τέλη του 1917. Μέσα στα 31 αυτά χρόνια η Ελλάδα πέρασε:

• την Χρεοκοπία του 1893,
• τους Ολυμπιακούς Αγώνες του 1896,
• τον Πόλεμο της Μελούνας (1897),
• τον «Διεθνή Οικονομικό Έλεγχο»,
• την Μεσολυμπιάδα του 1906,
• το «Κίνημα του Γουδή» του 1909,
• τον «Μακεδονικό Αγώνα»,
• τους δύο Βαλκανικούς Πολέμους,
• τον «Εθνικό Διχασμό» του 1916-1917 και την έξωση του Κωνσταντίνου Α’,
• τέλος την ακόλουθη συμμετοχή στον Α’ Π.Π.

Καθεμία από τις παραπάνω περιπέτειες από μόνη της θα μπορούσε εύκολα να έχει καταστρέψει ολοκληρωτικά την Ελληνική Οικονομία∙ πόσο μάλλον όλες μαζί. Η οικονομική καταστροφή τελικά ήρθε αργότερα με την «Μικρασιατική Εκστρατεία». Ο λόγος που αυτό ΔΕΝ συνέβη νωρίτερα είναι η δέσμευση της Χώρας μας στην Συνθήκη της «Λατινικής Ένωσης». Μιας Ένωσης η οποία ρύθμιζε μόνον την νομισματική κυκλοφορία ΧΩΡΙΣ να επεμβαίνει στις υπόλοιπες πλευρές της κυβερνητικής οικονομικής πολιτικής (δασμολόγιο, φορολογία, νομοθεσία, εμπόριο). Αρκούσε να ορίσει ένα κατά κεφαλή ποσό μέχρι του οποίου οι Εθνικές Κυβερνήσεις είχαν δικαίωμα να κόβουν ασημένια νομίσματα. Με τον τρόπο αυτό η «Λατινική Ένωση» συναρτούσε την οικονομική ευμάρεια με τον πληθυσμό.

Ωστόσο, ΔΕΝ πρέπει ούτε να υποτιμούμε (όπως κάνουν οι «Αριστεροί») ούτε να υπερτιμούμε τις «μονεταριστικές αρχές» που επέβαλλε η «Λατινική Ένωση». Οι αρχές αυτές είναι προϊόν της (οικονομικής) λογικής γι’ αυτό και είναι κοινά αποδεκτές από τους τραπεζίτες όλων των εποχών. Οι αρχές αυτές από μόνες τους ΔΕΝ φέρνουν την οικονομική μεγέθυνση («ανάπτυξη»). Αυτή έρχεται:

• μέσω της πλήρους απασχόλησης των ντόπιων σε όλων των ειδών τα επαγγέλματα και την εισαγωγή μεταναστών μόνον όταν και στον αριθμό που είναι απολύτως απαραίτητοι &
• της υποκατάστασης των εισαγωγών από την εγχώρια παραγωγή (η οποία για κάποια είδη αρχικά θα είναι ποιοτικά υποδεέστερη των εισαγομένων).

Μόνον έτσι «προοδεύουν τα Έθνη» που θα έλεγαν και «Κλασικοί Οικονομολόγοι».

Υ.Γ.1. Η ουσία της «Λατινικής Ένωσης» ΔΕΝ ήταν τα Εθνικά νομίσματα των κρατών μελών της αλλά η δέσμευση τους σε άκαμπτους νομισματικούς κανόνες μέσω των οποίων καθοριζόταν η Εθνική Οικονομική Πολιτική κάθε μέλους.

Υ.Γ. 2. Οι πιο παρατηρητικοί θα πρόσεξαν ότι ξεκινήσαμε με δύο νόμους εκ των οποίων ο ένας επέτρεπε στην κυβέρνηση να πάρει Δάνειο 100 εκ. Δραχμών για την κάλυψη των στρατιωτικών αναγκών της, ενώ ο δεύτερος της επέτρεπε να συνάψει με τις τρείς εκδοτικές τράπεζες Δάνειο 18 εκ. Δραχμών σε αργυρά κέρματα. Τελικά αντί των κερμάτων κόπηκαν «κερματικά γραμμάτια» ίσης αξίας.

Μετά από περιπέτειες 23 χρόνων φτάνουμε στον νόμο ΓΤΛΒ’ (3332) του 1909 με τον οποίο η «λατινική Ένωση» επέτρεπε στην Ελλάδα να έχει σε κυκλοφορία αργυρά νομίσματα συνολικής αξίας 18 εκ. Δραχμών. Ο «κύκλος» των «κερματικών γραμματίων» του 1885 συνολικής αξίας 18 εκ. Δραχμών «κλείνει» το 1909. Τυχαίο;

Τέλος είδαμε ότι το τελευταίο νομοθέτημα μας έφερε πρακτικά εκεί απ’ όπου ξεκινήσαμε 31 χρόνια πριν καθ’ όσον αφορά την κοπή αργυρών νομισμάτων αξίας 30 εκ. Δραχμών∙ τα οποία τελικά κατέληξαν να γίνουν «χάρτινες» Δραχμές (δηλαδή, «κερματικά γραμμάτια»).

Τελικά και η Οικονομική Ζωή κάνει κύκλους.

01 Ιούλη 2017
παρατηρητής 1.