Font Size

SCREEN

Cpanel
Νέα σε τίτλους:

ΟΤΑΝ Ο ΥΙΟΣ ΓΚΑΛΜΠΡΕΪΘ ΑΠΟΦΑΣΙΣΕ ΝΑ ΠΕΙ ΟΛΗ ΤΗΝ ΑΛΗΘΕΙΑ ΓΙΑ ΤΟ GREXIT – ΜΕΡΟΣ Γ’ (ΠΩΣ ΕΝΑ ΜΗ ΒΙΒΛΙΟ ΑΠΟΚΑΛΥΠΤΕΙ ΟΣΑ ΣΑΣ ΚΡΑΤΗΘΗΚΑΝ ΜΥΣΤΙΚΑ)

Βαθμολογήστε αυτό το άρθρο
(0 ψήφοι)

ΟΤΑΝ Ο ΥΙΟΣ ΓΚΑΛΜΠΡΕΪΘ ΑΠΟΦΑΣΙΣΕ ΝΑ ΠΕΙ ΟΛΗ ΤΗΝ ΑΛΗΘΕΙΑ ΓΙΑ ΤΟ GREXIT – ΜΕΡΟΣ Γ’
(ΠΩΣ ΕΝΑ ΜΗ ΒΙΒΛΙΟ ΑΠΟΚΑΛΥΠΤΕΙ ΟΣΑ ΣΑΣ ΚΡΑΤΗΘΗΚΑΝ ΜΥΣΤΙΚΑ)

Στο Γ’ και τελευταίο μέρος της παρουσίασης και του σχολιασμού του βιβλίου που πιστώνεται στον Τζών Γκαλμπρέιθ με τίτλο «ΚΑΛΩΣ ΟΡΙΣΕΣ ΣΤΗ ΜΑΡΤΥΡΙΚΗ ΑΡΕΝΑ» των εκδόσεων ΠΑΤΑΚΗ ασχολούμαι με ένα ακόμη υπόμνημα στον Γιάνη Βαρουφάκη και μια σύνοψη τος «ΣΧΕΔΙΟΥ Χ».

6. Ο εύκολος τρόπος εξόδου.

Τα αποσπάσματα που ακολουθούν προέρχονται από εμπιστευτικό μήνυμα του Γκλαμπρέιθ στον Βαρουφάκης στις 10 Ιούλη 2015 και ενώ ο τελευταίος είχε παραιτηθεί από τις 6 Ιούλη. Το μήνυμα αναφέρεται σε κάποια σημεία που ήδη έχει θέσει στο υπόμνημα που είδαμε την προηγούμενη φορά ο Γκαλμπρέιθ. Οι υπογραμμίσεις είναι του ίδιου του συγγραφέα και όχι δικές μας

  • Σελίδες 215-221:

«Τα πέντε καθοριστικά στοιχεία της ελληνικής περίπτωσης είναι οι έλεγχοι κεφαλαίων, το τραπεζικό σύστημα, το ταμειακό σύστημα, η Τράπεζα της Ελλάδος και η διαχείριση της συναλλαγματικής ισοτιμίας. Ας τα εξετάσουμε ένα προς ένα.

Έλεγχοι κεφαλαίων. Έχει συχνά παρατηρηθεί ότι, σε καθεστώς ελέγχου κεφαλαίων, ένα ευρώ στην Κύπρο αξίζει λιγότερο από ένα ευρώ αλλού. Γιατί συμβαίνει αυτό; Επειδή προφανώς, θα μπορούσες ν’ αγοράσεις καταθέσεις ονομαστικής αξίας ενός ευρώ σε μια κυπριακή τράπεζα για λιγότερο από ένα ευρώ στο εξωτερικό. Αυτή η έκπτωση ήταν, στην πραγματικότητα, μια συναλλαγματική ισοτιμία. Συμπέρασμα: Οι έλεγχοι κεφαλαίων είναι μια μορφή εξόδου -προσωρινής και αναστρέψιμης, ασφαλώς- αλλά παρ’ όλα αυτά εξόδου. Το όνομα του κοσμήματος δεν έχει αλλάξει, αλλά από όλες τις άλλες απόψεις έχει αλλάξει το νόμισμα. Άλλαξες μέσα σε μια νύχτα, όταν επιβλήθηκαν οι έλεγχοι. Αυτό ισχύει για το τραπεζικό χρήμα, καθώς και για το χαρτονόμισμα που υπόκειται σε περιορισμούς εξόδου από τη χώρα.

Το τραπεζικό σύστημα. Αντίθετα με τα κοινώς λεγόμενα οι ελληνικές τράπεζες δεν έχουν κλείσει ακόμη. Εξακολουθεί να υπάρχει η δυνατότητα να τις χρησιμοποιείς ηλεκτρονικά 24/7. Μόνο η έξοδος από το τραπεζικό σύστημα έχει εμποδιστεί. Δεν μπορείς να πληρώσεις λογαριασμούς έξω από τη χώρα με εξαίρεση τρόφιμα και φάρμακα. Δεν μπορείς να αποσύρεις μετρητά από τις τράπεζες πέρα από το προβλεπόμενο όριο αναλήψεων. Κατά τ’ άλλα, οι πληρωμές εκτελούνται απολύτως φυσιολογικά, έστω και αν η κυκλοφορούσα μονάδα, το τραπεζικό «ευρώ» έχει υποτιμηθεί σχετικά με το χαρτονόμισμα και το ευρώ εκτός Ελλάδας.

Στην περίπτωση πραγματικής εξόδου, δε χρειάζεται αρχικά ν’ αλλάξει τίποτε. Τα τραπεζικά «ευρώ» μπορούν να εξακολουθήσουν να κυκλοφορούν ελεύθερα εντός του τραπεζικού συστήματος. Θα αποσύρονταν ωστόσο από το τραπεζικό σύστημα μόνο σε χαρτονομίσματα δραχμής ή μέσω μεταφοράς χρημάτων στο εξωτερικό, που θα κουρεύονταν βάσει της συναλλαγματικής ισοτιμίας της Νέας Δραχμής. Η αξία κάθε τραπεζικού «ευρώ» θα είναι συνεπώς ακριβώς, παντού και πάντα, από το πρώτο λεπτό μια Νέα Δραχμή. Οποιαδήποτε και αν είναι η αξία της Νέας Δραχμής. Δεν απαιτείται καμία αλλαγή στη λειτουργία του τραπεζικού συστήματος σε σχέση με την τρέχουσα κατάσταση, σε καθεστώς κεφαλαιακών ελέγχων, πέρα από το κούρεμα σε περιπτώσεις μεταφοράς χρημάτων στο εξωτερικό, που αυτόματα μετατρέπονται σε συνάλλαγμα. Αυτό αντιμετωπίζεται εύκολα.

Τελικά, οι λογαριασμοί σε τραπεζικό «ευρώ» μπορούν να μετατραπούν, ένας προς έναν, σε λογαριασμούς σε Νέα Δραχμή. Πρόκειται προφανώς για επίπονη διαδικασία, αλλά μπορεί να προχωρήσει με αργό ρυθμό χωρίς κανένα πρόβλημα. Θα είναι αόρατη για τους κατόχους των λογαριασμών, εκτός και αν είναι απαραίτητο να προσέλθουν κάποια στιγμή για να υπογράψουν ένα νέο έντυπο με τα στοιχεία τους και να παραλάβουν νέα χρεωστική κάρτα: διαδικασίες ρουτίνας, εφόσον προγραμματιστούν και γίνουν στον σωστό χρόνο. Αντίθετα με όσα πιστεύαμε προηγουμένως, δεν είναι ανάγκη η επανέκφραση (redenomination) να γίνει ταυτόχρονα σε όλους τους λογαριασμούς.

Το ταμειακό σύστημα. Τα μετρητά στην Ελλάδα προέρχονται από τα ΑΤΜ και από τα γκισέ των τραπεζών. Αντίθετα με το Ιράκ, υπάρχουν ασφαλείς και ταχείς δίαυλοι διανομής. Το μόνο πρόβλημα, που ουδέποτε επιλύσαμε πρακτικά, είναι να βρεθεί χαρτί που θα λειτουργήσει γρήγορα στα ΑΤΜ, που θα παραχαράσσεται δύσκολα και που θα γίνει εύκολα αποδεκτό ως χρήμα από τον πληθυσμό. Αλλά η λύση ήταν ολοφάνερη μπροστά μας όλο αυτό το διάστημα: σφραγισμένα χαρτονομίσματα ευρώ. Το μόνο που χρειάζεται είναι μια σφραγιδομηχανή. Θα μπορούσε να γίνει και με το χέρι˙ η σφραγίδα δε χρειάζεται να είναι περίτεχνη. Κανείς δε θα πλαστογραφούσε μια ΝΔ σφραγίζοντας ένα γνήσιο χαρτονόμισμα ευρώ.

Οπότε που θα βρεθούν τα χαρτονομίσματα ευρώ; Στο προηγούμενο μήνυμα μου πρότεινα ότι θα μπορούσε να τα προμηθεύσει η ΚΤ, κάτι που θα μπορούσε να κάνει σαν υποστηρικτική χειρονομία. Αλλά αν υποθέσουμε ότι δεν θέλει; Τότε λοιπόν υπάρχουν –όπως μαθαίνω τώρα- 19 δισεκατομμύρια ευρώ σε χαρτονομίσματα στην Τράπεζα της Ελλάδος. Αντέδρασες λέγοντας πως, αν τα παίρναμε, αυτό θα ισοδυναμούσε με ληστεία της ΕΚΤ. Αλλά στην πραγματικότητα δεν πρόκειται καθόλου για κάτι τέτοιο.

Εφόσον αυτά τα χαρτονομίσματα βρίσκονται στην Τράπεζα της Ελλάδος, δεν αξίζουν 19 δισεκατομμύρια. Δεν αποτελούν χρήμα παρά μόνο αν εισρεύσουν στο τραπεζικό σύστημα. Τι είναι τότε; Απλώς κάποια φανταχτερά χαρτιά. Το μόνο που αξίζουν είναι η τιμή του χαρτιού και της εκτύπωσης. Μετατρέποντας τα με μια σφραγίδα σε Νέα Δραχμή, η Ελλάδα δεν θα προκαλούσε καμία υλική ζημία στην ΕΚΤ˙ θα μπορούσε κάλλιστα να επιστρέψει το κόστος εκτύπωσης.

Η Τράπεζα της Ελλάδος. Η Τράπεζα της Ελλάδος θα χρειαστεί να κηρυχτεί σε πτώχευση, οι λειτουργίες της να μεταφερθούν σε νέο φορέα και ο μηχανισμός έκτακτης ενίσχυσης σε ρευστότητα (Emergency Liquidity Assistance, ELA) να αντιμετωπιστεί ως υποχρέωση του χρεοκοπημένου ιδρύματος. Αυτό και η απαραίτητη προσωρινή εθνικοποίηση των εμπορικών τραπεζών θα εμπόδιζαν την ΕΚΤ να κατάσχει τις καταθέσεις σε τραπεζικά «ευρώ». Αλλά τελικά ο νέος τραπεζικός φορέας αγοράζει αυτά τα ευρώ με συναλλαγματική ισοτιμία 1:1 ως προς τη Νέα Δραχμή και τα επιστρέφει στην ΕΚΤ ως αντιστάθμισμα του ELA. Επομένως -ως ανταμοιβή για το τίμιο παιχνίδι- η ΕΚΤ θα φροντίσει ώστε ο ELAνα αντιμετωπίζεται ως κατά προτεραιότητα υποχρέωση. Σε αντάλλαγμα, θα μπορούσε να συνεχίσει να προμηθεύει σφραγισμένα χαρτονομίσματα ευρώ για να χρησιμοποιηθούν ως Νέες Δραχμές κατά τη μεταβατική περίοδο, και θα επέκτεινε τη συμφωνία ανταλλαγής.

Η συναλλαγματική ισοτιμία. Το τελευταίο στοιχείο είναι η πολιτική συναλλαγματικών ισοτιμιών. Εδώ οι έλεγχοι κεφαλαίων θα βοηθήσουν, επειδή θα αποτρέψουν μαζική φυγή από τη Νέα Δραχμή. Η εθνικοποίηση των τραπεζών θα εμποδίσει τη σύναψη κερδοσκοπικών δανείων σε Νέα Δραχμή που θα μπορούσαν να πωληθούν στη συνέχεια προκειμένου να υπονομεύσουν το νόμισμα -το περιβόητο «one-waybets» που χρησιμοποίησε ο Σόρος εναντίον της Ταϊλάνδης.

Αλλά ο βασικός τρόπος να σταθεροποιηθεί η Νέα Δραχμή μετά την κατάλληλη υποτίμηση -ας πούμε 30%- είναι η δημιουργία συμφωνιών ανταλλαγής. Η ΕΚΤ θα μπορούσε να πειστεί να παράσχει χαριστικά μια τέτοια συμφωνία, ως αντάλλαγμα για την επιστροφή των χρημάτων του ELA με τον προνομιακό τρόπο που περιέγραψα παραπάνω. Εναλλακτικές δυνατότητες είναι η Ομοσπονδιακή Κεντρική Τράπεζα των ΗΠΑ, η Τράπεζα της Αγγλίας, οι Ελβετοί ή οι Κινέζοι. Δε θα απαιτούνταν πολλά, από τη μεριά μιας μεγάλης χώρας, προκειμένου να στηριχτεί η Νέα Δραχμή σε γερά θεμέλια και να παρασχεθεί στο ελληνικό κράτος η απαιτούμενη ρευστότητα. Με επιδέξιους χειρισμούς, σίγουρα κάποιος θα ανταποκρινόταν προκειμένου να εμποδίσει κάποιον άλλο να το κάνει πρώτος.

Ο μεγαλύτερος κίνδυνος είναι η αστάθεια της συναλλαγματικής ισοτιμίας.                  

Τα παραπάνω αποσπάσματα είναι διαφωτιστικά για τον τραπεζικό τομέα και τη λειτουργία του χρήματος στο νέο τοπίο μετά την έξοδο από το Ευρώ. Το πιο «πιασάρικο» από τα παραπάνω αποσπάσματα είναι αυτό στο οποίο περιγράφεται η μετατροπή χαρτονομισμάτων 19 δις Ευρώ σε Νέες Δραχμές. Η χρήση σφραγίδας προκειμένου να εκφραστούν νέες τιμές σε χαρτονομίσματα (βλέπε εδώ), γραμματόσημα (βλέπε εδώ) ή για να αλλάξει ο εκδότης των χαρτονομισμάτων (βλέπε εδώ) δεν είναι καινούρια. Στο κάτω-κάτω δεν μετρά η σφραγίδα αλλά το κάλυμμα της κυκλοφορίας του χαρτονομίσματος. Δηλαδή η ποσότητα πολυτίμων μετάλλων ή συναλλάγματος η οποία χρησιμοποιείται ως εγγύηση της κυκλοφορίας του νομίσματος (της Νέας Δραχμής στην περίπτωση μας).

Σχετικά με την Τράπεζα της Ελλάδος -η οποία είναι αυτόνομη από την κυβέρνηση και απευθείας υπόλογη στην Ε.Κ.Τ. και η οποία οφείλει στην τελευταία τον ELA- η αρχική λύση (όπως θα δούμε στο επόμενο κείμενο) που είχε προκριθεί ήταν η εθνικοποίηση της. όμως τότε η Ε.Κ.Τ. θα μπορούσε ν’ απαιτήσει την εξόφληση του ELAάμεσα, ενώ στην περίπτωση της πτώχευσης θα μπορούσε η κυβέρνηση να το διαπραγματευτεί όπως φαίνεται και από την υπόλοιπη παράγραφο.

Η συναλλαγματική ισοτιμία για κάθε κράτος με ανίσχυρο εθνικό νόμισμα είναι η πλέον σημαντική παράμετρος. Μπορεί να καταστήσει το εθνικό νόμισμα (την Νέα Δραχμή στην περίπτωση μας) κουρελόχαρτο κάτι που είναι καταστροφικό για μια χώρα η οποία εισάγει προϊόντα και πρώτες ύλες που έχει ανάγκη. Ο Γκαλμπρέιθ για άλλη μια φορά αναφέρεται στη σημασία συμφωνίας (ή συμφωνιών) ανταλλαγής νομισμάτων μεταξύ της Ελλάδας και μεγάλων Κρατών (Η.Π.Α., Κίνας, Ε.Ε.) μέσω της οποίας θα στηριζόταν σε μια κοινά αποδεκτή ισοτιμία η Ν.Δ. Φυσικά όπως σημείωσα και στο προηγούμενο κείμενο μια τέτοιου είδους συμφωνία είναι πάνω απ’ όλα μια πολιτική παρά μια εμπορική συμφωνία, η οποία και οδηγεί σε πολιτική εξάρτηση από το κράτος με το οποίο αυτή υπογράφεται.

 

7. Παράρτημα. Σύνοψη του «Σχεδίου Χ».

  • Σελίδα 277 - 282:

«Συγκεκριμένες δράσεις για την έξοδο θα απαιτούνταν ευθύς ως η ΕΚΤ καταργούσε τον ELA:

  • (α) κήρυξη κατάστασης έκτακτης ανάγκης˙
  • (β) άμεση εθνικοποίηση της Τράπεζας της Ελλάδος, ή εναλλακτικά κήρυξη χρεοκοπίας, δημιουργία νέου φορέα και διορισμός επιτρόπου ως διοικητή˙
  • (γ) εθνικοποίηση των εμπορικών τραπεζών και επιβολή τραπεζικής αργίας˙
  • (δ) επαναπροσδιορισμός όλων των καταθέσεων και των δανείων που διέπονταν από την ε λληνική νομοθεσία σε Νέα Δραχμή με αρχική συναλλαγματική ισοτιμία 1:1˙
  • (ε) εκτύπωση υποσχετικών (scrip) για να πληρωθούν μισθοί, συντάξεις και προμηθευτές ώστε να ακολουθήσουν τα χαρτονομίσματα το ταχύτερο δυνατόν˙
  • (στ) επιβολή ελέγχων κεφαλαίων και ορίων στις αναλήψεις˙
  • (ζ) ισχυρά, κατάλληλα και εμφανή μέτρα που θα εγγυώνται τη δημόσια τάξη, την ασφάλεια και τις στοιχειώδεις προμήθειες και υπηρεσίες˙
  • (η) επικοινωνία με την ελληνική κοινή γνώμη, την παγκόσμια κοινή γνώμη και τον τουριστικό τομέα για να καθησυχαστούν όλοι ότι η αναστάτωση θα είναι ελεγχόμενη και προσωρινή˙
  • (θ) πλήρες χρονοδιάγραμμα των όρων για την αναδιάρθρωση του εξωτερικού χρέους.

(α) Κατάσταση έκτακτης ανάγκης

(β) Τράπεζα της Ελλάδος. Σύμφωνα με τους νομικούς μας συμβούλους, την εταιρεία Cleary Gottlieb με έδρα την Ουάσινγκτον, «η εθνικοποίηση της Τράπεζας της Ελλάδος είναι σαφώς πρωτίστως ζήτημα ελληνικής εθνικής νομοθεσίας». Αν το έπραττε, ωστόσο, η Ελλάδα θα παραβίαζε ενδεχομένως αρκετές διατάξεις της Συνθήκης για τη Λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Άρθρα 123, 130). Παρ’ ό’ αυτά δε φαινόταν να υπάρχει τρόπος να αποφευχθεί αυτή η σύγκρουση, καθώς η Ελλάδα θα έπρεπε να έχει κεντρική τράπεζα υπό κυβερνητικό έλεγχο κατά το διάστημα της κατάστασης έκτακτης ανάγκης.

(γ) Εμπορικές τράπεζες. Η πράξη της ΕΚΤ να κουρέψει τις εγγυήσεις, που πήραν τη μορφή ελληνικών κρατικών ομολόγων τα οποία διακρατούσαν οι ελληνικές τράπεζες, θα σήμαινε ότι οι ελληνικές εμπορικές τράπεζες είχαν χρεοκοπήσει και ότι οι μέτοχοι/ομολογιούχοι τους είχαν πάψει να υπάρχουν. Συνεπώς, οι τράπεζες θα έκλειναν και, αν δεν έπαιρνε μέτρα η ελληνική κυβέρνηση για να το αποτρέψει, οι εναπομείνασες καταθέσεις θα συμψηφίζονταν σε μεγάλο βαθμό με τον ELA. Εντός του ευρώ, η ΕΚΤ προφανώς θα ανακεφαλαιοποιούσε τις τράπεζες εξωτερικά και θα τις άνοιγε ξανά υπό ξένη ιδιοκτησία, αλλά με μικρή ή καθόλου αποζημίωση για τους έλληνες καταθέτες, οι οποίοι θα έχαναν ό,τι είχαν στις τράπεζες, κυρίως, στο σημείο αυτό, τα κεφάλαια κίνησης των ελληνικών επιχειρήσεων. Για να αποτραπεί κάτι τέτοιο, οι τράπεζες θα πρέπει να εθνικοποιηθούν αμέσως σύμφωνα με την ελληνική νομοθεσία και να ανακεφαλαιοποιηθούν στη Νέα Δραχμή.

(δ) Οι καταθέσεις θα μπορούσαν να αντικατασταθούν (επαναπροσδιοριστούν) με τη Νέα Δραχμή, αλλά η πρόσβαση σ’ αυτές θα έπρεπε να περιοριστεί με ελέγχους κεφαλαίων ώστε να αποτραπεί η φυγή κεφαλαίων και η απότομη υποτίμηση. Το πρόβλημα εδώ ήταν ότι η μετατροπή και ο επαναπροσδιορισμός θα απαιτούσαν χρόνο, στη διάρκεια του οποίου οι τράπεζες θα έπρεπε να παραμείνουν κλειστές και η οικονομία θα λειτουργούσε μόνο βάσει της υφιστάμενης ρευστότητας, συμπεριλαμβανομένων των χαρτονομισμάτων σε ευρώ που ήταν σε κυκλοφορία και εμπορικών πιστώσεων. Η προοπτική ήταν μάλλον αποθαρρυντική και έτσι διερευνήσαμε τρόπους επέκτασης της ρευστότητας μέσω της έκδοσης υποσχετικών (scrip), που θα ίσχυαν για την πληρωμή των προμηθευτών και των δημοσίων υπαλλήλων αλλά δε θα έλυναν τα προβλήματα των ελληνικών επιχειρήσεων ούτε ειδικότερα των συνταξιούχων, που έχουν συνηθίσει να αποσύρουν τη σύνταξη τους σε μετρητά από τα ΑΤΜ των τραπεζών.

(ε) Καθώς δεν θα υπάρχουν διαθέσιμα μετρητά σε Νέα Δραχμή αρχικά, οι υποσχετικές θα έπρεπε να τυπωθούν πολύ σύντομα για να καλύψουν μισθούς, συντάξεις και προμήθειες στο βαθμό που δε θα υπήρχαν διαθέσιμα ευρώ. Προφανώς, οι περισσότερες υποσχετικές θα επέστρεφαν στην κυβέρνηση γρήγορα ως πληρωμές φόρων, οπότε αυτή η ιδιαίτερη μορφή παράλληλου νομίσματος θα ήταν σχετικά βραχύβια, όπως στην περίπτωση της Αργεντινής και σε διάφορες ιστορικές εμπειρίες στις Ηνωμένες Πολιτείες.

(στ) Έλεγχοι κεφαλαίων… Η βασική διαφορά ανάμεσα στο δικό μας σενάριο και αυτό που συνέβη στην πραγματικότητα είναι ότι σε καθεστώς μετάβασης σε νέο νόμισμα θα υπήρχε πλήρης υποτίμηση τόσο των τραπεζικών καταθέσεων όσο και των μετρητών, και σ’ αυτές τις συνθήκες περιμέναμε τα χρήματα που ήταν στο εξωτερικό να επαναπατριστούν προκειμένου να επωφεληθούν από τις χαμηλές τιμές περιουσιακών στοιχείων.                

(ζ) Δημόσια τάξη, ασφάλεια και προμήθειες. Λάβαμε πολύ σοβαρά υπόψη μας τα προβλήματα διαχείρησης της κατάστασης έκτακτης ανάγκης και της δημόσιας τάξης˙ κατά τη διαδικασία της μετάβασης, γι’ αυτά θα ήταν υπεύθυνοι οι υπουργοί Άμυνας και Εσωτερικών. Επιπλέον, θα ήταν αναγκαίο να υπάρχει έλεγχος και εξοικονόμηση στις προμήθειες καυσίμων, ειδικά στις δημόσιες και θαλάσσιες μεταφορές, και να καταβληθεί προσπάθεια να εξασφαλιστεί η ανεμπόδιστη προμήθεια βασικών φαρμάκων και τροφίμων. Γενικά πιστεύαμε ότι αυτά τα προβλήματα θα μπορούσαν να αντιμετωπιστούν, με κάποιες δυσκολίες, ειδικά το καλοκαίρι οπότε οι προμήθειες τροφίμων και το πετρέλαιο θέρμανσης δε συνιστούσαν σημαντικά προβλήματα.

(η) Επικοινωνίες

(θ) Προτεραιότητες για τη διάρθρωση και την αναδιάρθρωση του χρέους.Θαπρέπει να προετοιμαστεί σύνοψη όρωνγια την αναδιάρθρωση διαφόρων υποχρεώσεων. Βασικός στόχος αυτής της άσκησης θα ήταν ένα εύκολα διαχειρίσιμο χρέος -για να προσδιοριστεί το απόλυτο μέγεθος του χρέους ως ποσοστό μιας συντηρητικής προβολής του ΑΕΠ και η διάρκεια, καθώς επίσης και ο ελάχιστος αριθμός χρεοκοπιών. Αυτό θα σήμαινε αναδιάρθρωση των μεγαλύτερων υποχρεώσεων αμεσότερης λήξης υπέρ της διατήρησης μικρότερων υποχρεώσεων απώτερης λήξης. Θα πρέπει να τονιστεί ότι πριν από την έξοδο η Ελλάδα υπαγόταν σε συμφωνία ανταλλαγής νομισμάτων μεταξύ της Ομοσπονδιακής Κεντρικής Τράπεζας και της ΕΚΤ˙ συνεπώς η συνέχιση της πολιτικής των ΗΠΑ απέναντι στην Ελλάδα σημαίνει μια ξεχωριστή τώρα συμφωνία ανταλλαγής από την Ομοσπονδιακή Τράπεζα προς την ελληνική κεντρική τράπεζα. Έκανα αυτή την επισήμανση πολλές φορές, και κατά τις συνομιλίες μου με στελέχη της Ομοσπονδιακής Τράπεζας˙ ο στόχος ήταν να διατηρηθούν ανοιχτές γραμμές επικοινωνίας και οι συνομιλητές μου αντιδρούσαν κατά κανόνα με κατανόηση. Αλλά βεβαίως δεν υπήρχε καμία εξασφάλιση ότι η κυβέρνηση των ΗΠΑ, ή οποιαδήποτε άλλη, θα έσπευδε σε βοήθεια σε περίπτωση κρίσης.           

  • Σελίδα 284:

«Υποστηρίξαμε ότι, αν τη συγκεκριμένη χρονική περίοδο παραμένουν σε ισχύ οποιοιδήποτε όροι συμβάσεων εργασίας οι οποίοι συνδέουν ονομαστικούς μισθούς με το επίπεδο τιμών, πρέπει να ανασταλούν επ’ αόριστον ως μέτρο έκτακτης ανάγκης, και να απαγορευτούν με νόμο σε νέες συμβάσεις. Αυτό είναι ουσιώδες προκειμένου να αποφευχθεί μια σπείρα μισθών/συναλλαγματικής ισοτιμίας που θα οδηγούσε ενδεχομένως σε υπερπληθωρισμό με το νέο νόμισμα.»

Ο Γκαλμπρέιθ θα είχε δίκιο αν όντως η αγορά λειτουργούσε (έστω και υπό αυτές τις συνθήκες) κανονικά. Όμως όπως έχουν τα πράγματα σχετικά με την αυτάρκεια της Χώρας οι μισθοί σε Ν.Δ. θα ήταν στην ουσία επιδόματα χωρίς καμία αγοραστική αξία στην ανθούσα σε τέτοιες συνθήκες «μαύρη αγορά». Ωστόσο δεν ξέρω τι είναι χειρότερο: η «μαύρη αγορά» ή η «σωστή» θεωρητικά απαίτηση να αποσυνδεθούν οι ονομαστικοί μισθοί από το επίπεδο τιμών προϊόντων και υπηρεσιών. Προφανώς, η απάντηση διαφέρει αναλόγως της οπτικής (πολιτικής τοποθέτησης) του καθενός μας.

  • Σελίδα 285:

«Η κυβέρνηση θα πρέπει να εκδώσει αμέσως γραμμάτια αναμονής είσπραξης φόρου (Tax-AnticipationNotes, TAN), που θα αποτιμώνται σε Νέες Δραχμές. Αυτές οι υποσχετικές (scrip) θα γίνονται δεκτές ως φόροι και θα είναι ανταλλάξιμες με χαρτονομίσματα Νέας δραχμής όταν αυτά θα είναι διαθέσιμα˙ ταυτόχρονα, θα κυκλοφορούν ως εναλλακτικό μέσο πληρωμών. Τα ΤΑΝ θα πρέπει να γίνονται δεκτά για την πληρωμή φόρων με ισοτιμία 1:1 ως προς το ευρώ.»

Εδώ αρχίζουν τα ωραία. Σε κλίμα σταθερότητας και με επαρκώς και τακτικώς τροφοδοτούμενη αγορά τα «γραμμάτια αναμονής είσπραξης φόρου» μπορούν να παράσχουν παραπάνω ρευστότητα και άρα μεγέθυνση του Α.Ε.Π. Σε κλίμα όμως αναταραχής όπως σε περίοδο μετάβασης σε νέο νόμισμα τα ΤΑΝ θα έκαναν περισσότερο κακό παρά καλό.

Ας υποθέσουμε ότι συνταξιούχος ή δημόσιος υπάλληλος πληρώνεται μέρος του μισθού του σε ΤΑΝ. Ας υποθέσουμε ότι ο κάτοχος των ΤΑΝ δεν έχει να πληρώσει φόρους στο Δημόσιο ώστε επιστρέφοντας τα να τους εξοφλήσει. Έστω ότι τα ΤΑΝ ανταλλάζονται στην αγορά θεωρητικά στην ονομαστική τους τιμή με προϊόντα και υπηρεσίες. Στην πράξη κάτι τέτοιο θα ισχύει μόνο σε σχετικά ομαλές καταστάσεις τροφοδοσίας και υπό τη προϋπόθεση ότι ο εκδότης (Κράτος) έχει «καλή πίστη» (δηλαδή υπάρχει επαρκές κάλυμμα για την κυκλοφορία τους). Ωστόσο η ιστορική εμπειρία μας δείχνει ότι όπου υπήρξε παράλληλο νόμισμα αυτό εξέθρεψε την «μαύρη αγορά».

Για το Κράτος τα ΤΑΝ ανταλλάσσονται με ισοτιμία 1:1 ως προς το Ευρώ. Έτσι αν ο λιανοπωλητής έχει να πληρώσει στο Δημόσιο Φ.Π.Α. 1.000 Ευρώ πριν την εισαγωγή της Ν.Δ. μπορεί να πληρώσει χρησιμοποιώντας ΤΑΝ αξίας 1.000 Ν.Δ. Είναι όμως εξαιρετικά αμφίβολο αν θα πουλήσει στον συνταξιούχο ή τον δημόσιο υπάλληλο τα προϊόντα ή τις υπηρεσίες του σε τιμή Ν.Δ. η οποία θα είναι ανάλογη της παλαιάς σε Ευρώ με ισοτιμία 1:1. Στην πράξη είναι σχεδόν σίγουρο ότι οι τιμές σε Ν.Δ. την επόμενη κιόλας ώρα θα μετατραπούν στην καλύτερη περίπτωση 2 Ν.Δ. προς 1 Ευρώ, αν και προσωπικά πιστεύω ότι μια ισοτιμία 8:1 είναι πιθανότερη. Ως αποτέλεσμα ο συνταξιούχος ή δημόσιος υπάλληλος όχι μόνο δεν θα κέρδιζε κάτι, αλλά μάλλον θα έχανε την ίδια στιγμή που ο πωλητής προϊόντων ή υπηρεσιών θα ήταν σε θέση να πληρώσει τους σε Ευρώ φόρους του στο Δημόσιο με το στην πράξη υποτιμημένο ΤΑΝ στην επίσημη ισοτιμία 1:1.

Έτσι ενώ η κυβέρνηση προσπαθεί με την επίσημη ισοτιμία να κρατήσει ελεγχόμενο τον πληθωρισμό, τελικά δεν το καταφέρνει αφού στην πράξη η ίδια η αγορά επιβάλλει την δική της συναλλαγματική ισοτιμία καθορίζοντας την αποδεκτή από αυτήν (και γι’ αυτό πραγματική) υποτίμηση του νέου νομίσματος.   

  • Σελίδα 286:

«Στις διεθνείς συναλλαγές, χωρίς εξωτερική υποστήριξη και χωρίς αποθεματικά να την προστατεύουν η Νέα Δραχμή αναγκαστικά θα παρουσιάζει διακυμάνσεις και θα υποτιμηθεί. Προφανώς, κέματα και χαρτονομίσματα σε ευρώ θα κυκλοφορούν στο μεταξύ, με τις τιμές σε ευρώ να προσαρμόζονται ώστε να αντανακλούν την υποτίμηση της Νέας Δραχμής ή το αντίστροφο. Ωστόσο, δεδομένης της αρχής του νόμου του Γκρέσαμ ότι το κακό χρήμα εξοβελίζει το καλό, φαινόταν πιθανό να κυκλοφορεί η Νέα Δραχμή ενώ το ευρώ θα φυλλασσόταν ως απόθεμαπροκειμένου να επιτευχθεί μια σχετικά σταθερή αποτίμηση της Νέας Δραχμής σ’ αυτές τις συνθήκες, θα απαιτηθεί ισχυρή δημοσιονομική και συναλλαγματική πειθαρχία, ειδικά αν οι μεγάλες ξένες κεντρικές τράπεζες αρνηθούν να βοηθήσουν. Γι’ αυτό τον λόγο θα πρέπει να ληφθούν άμεσα μέτρα ασφαλείας, με τη χρήση όλων των διαθεσίμων δυνάμεων προκειμένου να διατηρηθεί η δημόσια τάξη, να προστατευτούν τα κυβερνητικά κτίρια και η ιδιοκτησία, να παρέχεται βοήθεια σε έκτακτες περιπτώσεις και να αποτραπεί η λεηλασία καταστημάτων. Οι πιθανότητες απόκρυψης προϊόντων, ελλείψεων και αισχροκέρδειας στην κατάσταση αυτή ήταν τρομακτικές.»

Στην παραπάνω παράγραφο φαίνονται περιγραφικά μεν αλλά σ’ όλο τους το μεγαλείο οι επιπτώσεις του πρώτου διαστήματος της εξόδου από το Ευρώ στην λειτουργία της αγοράς. Περιγράφεται το χάος που θ’ ακολουθούσε όπως επίσης και η «μαύρη αγορά» που θα στηνόταν προκειμένου να καλύψει τις «ελλείψεις» προϊόντων. Δεν υπάρχει καλύτερη απόδειξη από τα παραπάνω σχετικά με τον ρόλο (και τις επιπτώσεις) της ψυχολογίας των πολιτών/καταναλωτών στην οικονομία. Δυστυχώς τις περισσότερες φορές σκόπιμα αυτός ο ρόλος αποσιωπάται γιατί σε διαφορετική περίπτωση οι εξισώσεις και τα υπολογιστικά μοντέλα (που υποτίθεται ότι βασίζονται σε αντικειμενικά και μετρήσιμα στοιχεία) πάνε περίπατο.

  • Σελίδα 287:

«Οι εργαζόμενοι που στελεχώνουν σημαντικούς δημόσιους οργανισμούς, όπως σχολεία, νοσοκομεία και την αστυνομία, θα πρέπει να κληθούν σε υπηρεσία όπως σε καθεστώς επιστράτευσης∙ η επιτυχία της μετάβασης εξαρτάται από την προθυμία τους να εκτελούν την εργασία τους. Η κυβέρνηση θα πρέπει να προειδοποιήσει τη δημόσια διοίκηση ότι διαφθορά οποιουδήποτε είδους, ειδικά η δωροδοκία με ευρώ, δε θα γίνει ανεκτή. Το δικαστικό προσωπικό θα πρέπει να είναι σε εγρήγορση προκειμένου να εξετάζει άμεσα αναφορές καταχρήσεων και να ασκεί δίωξη με ευρεία δημοσιότητα∙ θα πρέπι να δημιουργηθεί κόκκινη γραμμή επαρκώς στελεχωμένη για καταγγελίες.»

Ακόμη και αν στο βιβλίο παρεμβάλεται μια παράγραφος μεταξύ της προηγούμενης της σελίδας 286 και της παραπάνω, ωστόσο η τελευταία είναι το απαραίτητο συμπλήρωμα της προηγούμενης. Μετά την ανάγνωση και των δύο μαζί πιστεύω ότι παρέλκει (δεν χρειάζεται) κανένας άλλος σχολιασμός.

  • Σελίδα 288:

«Για τις περιπτώσεις ενυπόθηκων δανείων που συνομολογήθηκαν σε ευρώ και οφείλονται σε φορείς εκτός Ελλάδας, ο επαναπροσδιορισμός μπορεί να απαγορευτεί, οπότε η κατάσχεση μπορεί να συνοδεύεται από δικαίωμα μίσθωσης με δυνατότητα επαναγοράς, ώστε να περιορίζονται οι εξώσεις και να παρέχονται στον δανειστή κίνητρα να καταλήξει σε λογικό συμβιβασμό με τον ενυπόθηκο οφειλέτη. Η πρόβλεψη για την επιλογή του δικαιώματος μίσθωσης μποορεί να γίνει νομοθετικά κατά τη φάση της εφαρμογής.»

Φυσικά για να μισθώνεται το κατασχεθέν ακίνητο στον πρώην ιδιοκτήτη με δικαίωμα επαναγοράς από αυτόν, θα πρέπει ο πρώην ιδιοκτήτης να είναι σε θέση να πληρώνει το «ενοίκιο» που θα ορίσει ο δανειστής. Προφανώς ένας νόμος που θα προέβλεπε αυτή την δυνατότητα θα έπρεπε ομοίως να προβλέπει και διαδικασία μέσω της οποίας θα οριζόταν μια αναλόγων των δυαντοτήτων του πρώην ιδιοκτήτη και νυν ενοικιαστή τιμή ενοικίου. Βέβαια με τον τρόπο αυτόν υπάρχει η περίπτωση (την οποία αποσιωπά ο Γκαλμπρέιθ) να συνεχίσει να πληρώνεται το ενοίκιο για το κατασχεθέν ακίνητο για πολλά χρόνια ακόμη και μετά τον θάνατο του αρχικού ιδιοκτήτη από τα παιδιά του μέχρι να εξοφληθεί το δάνειο. Στην περίπτωση αυτή θα υπάρξουν περιπτώσεις στις οποίες το δάνειο θα οφείλεται ακόμη και μετά την πάροδο της περιόδου κατά την οποία το ακίνητο από την εμπειρία θεωρείται πεπαλαιωμένο και η αγοραία του αξία μειώνεται δραματικά (αν δεν μηδενίζεται).

  • Σελίδα 289:

«Η άμεση αύξηση των τιμών σε ΝΔ θα ήταν μεγάλη -ίσως πολύ μεγάλη- και δε θα έπρεπε να προβλεφθεί. Οποιαδήποτε πρόβλεψη θα υπονομεύσει απλώς την αξιοπιστία, αν ο πληθωρισμός ξεπεράσει τις κατευθυντήριες οδηγίες. Τελικά η σταθεροποίηση της ΝΔ είναι πρωτίστως ζήτηαμ δημιουργίας/διατήρησης ενός αποτελεσματικού φορολογικού συστήματος και ελέγχου των δημοσίων δαπανών∙ αν συλλέγονται οι φόροι στη ΝΔ, το νόμισμα θα έχει ζήτηση και θα διατηρήσει την αξία του. Ωστόσο η κυβέρνηση θα πρέπει να εκδώσει κατευθυντήριες οδηγίες για τα περιθώρια κέρδους κατά τη μετάβαση και να προειδοποιήσει τους εμπόρους ότι θα πατάξει την αισχροκέρδεια.»

Δεν πιστεύω ότι χρίζει οποιουδήποτε σχολιασμού το τελευταίο επιλεγμένο απόσπασμα από το «βιβλίο» του υιού Γκαλμπρέιθ με τίτλο: «ΚΑΛΩΣ ΟΡΙΣΕΣ ΣΤΗ ΜΑΡΤΥΡΙΚΗ ΑΡΕΝΑ».

 

ΤΕΛΟΣ Γ’ ΜΕΡΟΥΣ

 

29 Ιούλη 2016
παρατηρητήριο.

 

Διαβάστηκε 2548 φορές
 
 
   
Βρίσκεστε εδώ: Αρχική Χρονολόγιο ΟΤΑΝ Ο ΥΙΟΣ ΓΚΑΛΜΠΡΕΪΘ ΑΠΟΦΑΣΙΣΕ ΝΑ ΠΕΙ ΟΛΗ ΤΗΝ ΑΛΗΘΕΙΑ ΓΙΑ ΤΟ GREXIT – ΜΕΡΟΣ Γ’ (ΠΩΣ ΕΝΑ ΜΗ ΒΙΒΛΙΟ ΑΠΟΚΑΛΥΠΤΕΙ ΟΣΑ ΣΑΣ ΚΡΑΤΗΘΗΚΑΝ ΜΥΣΤΙΚΑ)