Font Size

SCREEN

Cpanel
Νέα σε τίτλους:

Ο ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΣΠΑΝΟΥΔΗΣ – ΜΕΡΟΣ 8ο (ΔΙΑ ΧΕΙΡΟΣ ΚΥΡΙΑΚΟΥ ΧΗΝΑ)

Βαθμολογήστε αυτό το άρθρο
(0 ψήφοι)

Ο ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΣΠΑΝΟΥΔΗΣ – ΜΕΡΟΣ 8ο
(ΔΙΑ ΧΕΙΡΟΣ ΚΥΡΙΑΚΟΥ ΧΗΝΑ)

Πιστοί στο εβδομαδιαίο μας ραντεβού δημοσιεύουμε σήμερα από το βιβλίο-βιογραφία του Κυριάκου Χήνα για τον Κωνσταντίνο Σπανούδη την 8η συνέχεια. Το σημερινό απόσπασμα αφορά την προφητική άποψη του Πατριάρχη Ιωακείμ Γ' για τους Νεότουρκους. Για το κείμενο σε pdf πατήστε εδώ αλλιώς συνεχίστε παρακάτω την ανάγνωση.

Ακολουθούν οι σύνδεσμοι ανά ενότητα:

1ο. ΜΙΑ ΙΣΤΟΡΙΑ ΑΠΟ ΤΟ ΠΑΤΑΡΙ ΤΗΣ ΟΔΟΥ ΒΕΡΑΝΖΕΡΟΥ 24 - Η ΙΔΡΥΣΗ ΤΗΣ Α.Ε.Κ.
2ο. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΣΠΑΝΟΥΔΗΣ - Ο ΠΑΤΡΙΑΡΧΗΣ ΤΗΣ Α.Ε.Κ.
3ο. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΣΠΑΝΟΥΔΗΣ - Η ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ «ΠΡΟΟΔΟΣ»
4ο. ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ Κ. ΣΠΑΝΟΥΔΗ ΓΙΑ ΤΟΝ ΠΑΤΡΙΑΡΧΗ ΙΩΑΚΕΙΜ Γ'
5ο. Η ΠΟΛΥΣΧΙΔΗΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΣΠΑΝΟΥΔΗ ΣΤΗΝ ΠΟΛΗ

6ο. Η ΑΠΕΛΑΣΗ ΤΟΥ ΙΚ. ΣΠΑΝΟΥΔΗ
7ο. Ο Κ. ΣΠΑΝΟΥΔΗΣ ΣΤΗΝ ΠΟΛΗ ΜΕΧΡΙ ΤΟ 1922

«Απόσπασμα από το βιβλίο (σελ. 38-41) του φιλόλου – ιστορικού Κυριάκου Χήνα ,
για τον Κωνσταντίνο Σπανούδη »

Η ΠΡΟΦΗΤΙΚΗ ΑΠΟΨΗ ΤΟΥ ΠΑΤΡΙΑΡΧΗ ΙΩΑΚΕΙΜ Γ' ,
ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΝΕΟΤΟΥΡΚΟΥΣ

πόλις

Με την πρόταση να υπογραμμίσει την οξυδερκή πολιτική αντίληψη του Πατριάρχη Ιωακείμ Γ', ο Σπανούδης αφηγείται την εσπευσμένη επίσκεψή του στο Φανάρι (11 Ιουλίου 1908), για να αναγγείλει τη σημαντική εξέλιξη: Οι Νεότεροι επαναφέρουν την εφαρμογή του Συντάγματος. απολυταρχικός Σουλτάνος ​​Αβδούλ Χαμίτ, το 1876. Πράγματι, εκείνη τη στιγμή, αναρριχήθηκαν οι ελπίδες των μειονοτήτων, για μια καθημερινότητα, που δε θα απορρέει, απροκάλυπτα, από την κάννη του όπλου (με πανηγυρισμούς, ευχαριστίες ανακοινώσεις, κω.οκρουσίες).

Αφού ο Πατριάρχης άκουσε, την είδηση ​​από τον ενθουσιασμένο Σπανούδη, για την εφαρμογή του Συντάγματος στην Αυτοκρατορία, τόνισε με το βλέμμα από το οποίο έβγαιναν αστραπές ότι: «Το Σύνταγμα, όπως θα εφαρμοστούν οι Νεότουρκοι, θα γίνει ο τάφος μας και ο τάφος της. Αυτοκρατορίας. Δεν πρέπει, από τον σωβινισμό των ανθρώπων αυτών, να περιμένωμεν τίποτε καλόν. Αυτοί εννοούν να στερήσουν την Εκκλησίαν και το Έθνος μας, από τα προαιώνια προνόμια των. Θα περάσωμεν ημέρας πολύ πικράς. Αλλά, πρέπει να δείξωμεν φρόνησιν και υπομονήν.». Γράφει, ακολούθως, ο Σπανούδης: «Ανεμέτρησα όσα με τόσην επισημότητα με είπεν ο Πατριάρχης και ανεπόλησα όσα είχα αναγνώσει, περί Νεοτούρκων. Ολίγον μετέπειτα, καμμία πλέον αμφιβολία δεν έμενεν εις το πνεύμα μου. Το Σύνταγμα, ωρισμένως, ήτο μία μεγάλη διά την Αυτοκρατορίαν ευεργεσία. Αλλά το ζήτημα ήτο,

Και πιο κάτω: «Τρομακτική καταφορά εδημιουργήθη εναντίον του. Επιθέσεις και κατακρίσεις δριμύταται εγράφοντο κατ' αυτού και ύβρεις χυδαιόταται εξεστομίζοντο. Επήλθον, από της ημέρας εκείνης, πολλά γεγονότα. Αι προρρήσεις του Πατριάρχου επαληθεύτηκαν, καθ' όλην τη γραμμήν και δεν έμεινεν προσωπικότης πολιτική η οποία να μην εξηγεί την υπέροχη πολιτικήν αντίληψή του και να μην εξελίσσεται τη μοναδική διορατικότητά του. Και οσάκις συνέπιπτε να γίνη λόγος, επί παρουσία μου, περί της πολιτικής των Νεοτούρκων και περί της ιδέας την οποίαν είχε, στρεφόμενος προς τους συνομιλητές του και δεικνύων με, έλεγεν : «Ερωτήσατε να σας είπη τι τον είπα, από την πρώτη στιγμή. »».

Αντίστοιχη αναγνώριση της αξίας του Πατριάρχη έρχεται με την κρίση του γνωστού δημοτικιστή λόγιου Γιάννη Ψυχάρη, ο οποίος συνάντησε τον Ιεράρχη, στο Μπογατζίκιοϊ, το 1886, μετά τη λήξη της πρώτης πατριαρχικής περιόδου του: «Είναι πολύ, πολύ καλός. Είναι γεννημένος Εθνάρχης. Εκείνη την ημέρα, μου φάνηκε πως είχα δει εθνοσωτήρα, πως είχα δει άνθρωπο που καταλάβαινε τι είναι σήμερις και τι μπορεί να γίνει ο ελληνισμός.».

ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΦΙΛΟΛΟΓΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΕΩΣ

Κατά το πρότυπο των ευρωπαϊκών πυλώνων του πολιτισμού, οι Έλληνες της Κωνσταντινούπολης δημιούργησαν, το 1861, τον Ελληνικό Φιλολογικό Σύλλογο Κωνσταντινουπόλεως, ο οποίος κατέφυγε τη ζωή της ομογένειας, μέχρι το 1923. Ο τίτλος αδικεί τον Σύλλογο, επειδή στην πράξη δεν ήταν μόνο για φιλολογική , αλλά για μια πολυεπίπεδη δράση με την ίδρυση σχολείων, τη σύσταση ειδικών επιστημονικών επιτροπών, την εκπόνηση συγγραμμάτων, διαλέξεις, με πληροφορίες, για την εξέλιξη πολλών επιστημών, τις καλλιτεχνικές εκδηλώσεις και την αρωγή σε Εστίες πολιτισμού. Παράλληλα, σημειώνονται πρωτοβουλίες του σε δράσεις κοινωνικής αλληλεγγύης, οι οποίες προβάλλονται έντονα από την «Πρόοδο» π.χ. η σημειολογική απονομή Βραβείου Αρετής (με χορηγία του Α. Μαυρογένη) «εις έντιμον πένητα», για διακεκριμένη πράξη υπέρ συνανθρώπων ή υπέρ της κοινωνίας. Δίκαια χαρακτηρίστηκε ως το άτυπο υπουργείο Παιδείας του Ελληνισμού της Ανατολής.

Ο ιατροφιλόσοφος Κωνσταντίνος Ηρακλής Βασιάδης, σημαντικό ηγετικό στέλεχος του Συλλόγου, έγραψε ότι η προσπάθεια απέβλεπε «εις την συγκέντρωσιν των ενεργειών των εν τη Οθωμανική Αυτοκρατορία ελληνικών επαρχιών και εις την σκόπιμονα σύμπραξη των ενελληνίων κοινωνικών τάξεων προς εκκαθάριση. Ρύπων της πολυχρόνου δουλείας και αμαθείας, όπως και αυθαίς αναλάμψεις τα γνήσια του ελληνικού πνεύματος γνωρίσματα.».

Στις 17 Απριλίου 1861, συγκεντρώθηκε ο αρχικός πυρήνας, στο μέγαρο του Χατζή Γεωργίου Κωνσταντινίδη, στον ίσιο δρόμο του Πέρα (στο κτήριο αυτό στεγάζεται σήμερα το ελληνικό Προξενείο, ενώ, στον αριθμό 5, λειτουργούν τα γραφήματα του αθλητικού συλλόγου Πέρα). Στις 4 Μαΐου, μετά από την τελετή των εγκαινίων, έγιναν οι αρχαιρεσίες και ορίστηκε πρόεδρος ο Στέφανος Καραθεοδωρής, καθηγητής της Ιατρικής Σχολής και ιατρός του Σουλτάνου Μαχμούτ Β'.

Η καθηγήτρια Σία Αναγνωστοπούλου θεωρεί, ότι: «Ο Σύλλογος, παρά το γεγονός, ότι, από το 1880, αναπτύσσει περισσότερο την επιστημονική του δραστηριότητα, σε βάρος της εκπαιδευτικής, γίνεται ένας σημαντικός φορέας κοσμικής εκπαίδευσης για τους Ρωμιούς και αναπτύσσει ένα εκπαιδευτικό δίκτυο, το Το οποίο δεν διαρθρώνεται, πλέον, αποκλειστικά, γύρω από τους θρησκευτικούς θεσμούς.».

Ο Σπανούδης (με έτος εγγραφής το 1906) μετέχει, τακτικά, στις εκδηλώσεις του Συλλόγου και προβάλλει τη δράση του, μέσα από την εφημερίδα «Πρόοδος». Μάλιστα, σε μια σημαντική παιδαγωγική συνεδρία (27 Δεκεμβρίου 1910), αναφέρει τον προβληματισμό του, για την υπερκόπωση, που προκαλείται σε μαθήτριες των ανωτέρων εκπαιδευτικών, με αποτέλεσμα να εμφανιστούν νευρασθένειες.

Η πολιτεία του Συλλόγου «υπήρξε πολιτεία σεβασμού και θαυμασμού, προς την πολιτική του Βενιζέλου. Ασφαλώς, θα υπάρχουν και οι αντιφρονούντες -σποραδικά- είτε στο Σύλλογο, είτε οπουδήποτε άλλου, στην Πόλη. Αναμφίβολα, όμως, υπερίσχυε συντριπτικά η βενιζελική παράταξη και ιδεολογία.».

Σοβαρό σχετικό επεισόδιο σημειώθηκε, στις 26 Δεκεμβρίου 1921, όταν ο Σύλλογος διοργάνωσε ομιλία του Γενικού Γραμματέα του ΔΣ, Οδυσσέα Ανδρεάδη, με θέμα τη Μεγάλη Ιδέα. Ο ομιλητής προκάλεσε την οργή των ακροατών, καθώς δε μνημόνευσε, καθόλου, τον Ελευθέριο Βενιζέλο. Η εφημερίδα «Πρόοδος» πρωτοστάτησε, στο δημοσιογραφικό σάλο. Ο σχολιαστής της έγραψε χαρακτηριστικά: «Το έργον του Βενιζέλου, διά την Μεγάλην Ιδέαν, βροντοφωνούν οι πέτρες του δρόμου και ο κ. Ο Ανδρεάδης το παρεσώπησε, για να ικανοποιήσει την αδυναμία του, προς τους φέροντες τίτλους και αξιώματα. 'Ω της μωρίας και της κουφότητος !».

Κατά την Κυριακή Μαμώνη, «Ο Οδ. Ο Ανδρεάδης διέπραξε αυθαιρεσία, για την οποία δεν ευθύνεται ο Σύλλογος, ο οποίος βρέθηκε στην ανάγκη, ύστερα από τις αντιδράσεις του πλήθους, να προβάλει με έμφαση τη γνώριμη τοποθέτησή του, στο θέμα Βενιζέλος.».

Μια νέα εστίαση τροφοδοτήθηκε, στις 21-7-1922, όταν, σε διάλεξή του, για τις μάχες στον Σαγγάριο, που διοργανώθηκε από τον Σύνδεσμο Ελληνίδων Κωνσταντινουπόλεως (με πρόεδρο τη Σοφία Σπανούδη), ο δημοσιογράφος Κώστας Μισαηλίδης ισχυρίστηκε, ότι ο ΕΦΣΚ αφαίρεσε. το δικαίωμά του να μιλήσει στο Σύλλογο.

Η Κυριακή Μαμώνη γράφει, ότι: «Το όλο θέμα παρέμεινε ανοιχτό και για το Σύλλογο και για την κοινή γνώμη. Ο Σύνδεσμος των Ελληνίδων, ωστόσο, δέχθηκε ότι, μετά τις εξηγήσεις που δόθηκαν, από τον πρόεδρο Μ. Αυθεντόπουλο, θεωρούσε το επεισόδιο λήξαν. Να σημειωθεί, ότι η «Πρόοδος», παρ' όλη την αντιπολιτευτική προς το Σύλλογο στάση της, παραδέχθηκε, ότι, προσωπικά, ο πρόεδρος, «άξιος πάσης τιμής και ευγνωμοσύνης, διά το τεράστιον έργον, το οποίον διεξήγαγε, δεν ευθυνόταν, ότι υπήρξε. θύμα της καλοσύνης του και της υποχωρητικής του και ότι άλλοι ήταν οι «δημιουργοί του ζητήματος»».

Η ενδεικτική του κύρου του Συλλόγου ήταν η αντιφώνηση του Μεγάλου Βεζύρη Χακκή πασά, όταν τιμήθηκε, ως επίτιμο μέλος του, ο οποίος είπε, ότι εκτιμά την επιστημονική του δράση, ότι είναι κοντά στις προσπάθειές του και ότι απαλλάσσει τον Σύλλογο, από κάθε φορολογική επιβάρυνση. . .

Αποδελτίωση των εντυπωσιακών επιστημονικών άρθρων, από το περιοδικό του Ελληνικού Φιλολογικού Συλλόγου, υπάρχει στην πολύ σοβαρή σχετική εργασία του Τμήματος Ιστορίας και Φιλοσοφίας της Επιστήμης του Πανεπιστημίου Αθηνών (Εργαστήριο Ηλεκτρονικής Διαχείρισης Ιστορικών Αρχείων).

 

11 Ιούνη 2022
«πουθενάδες».

Διαβάστηκε 210 φορές
 
 
   
Βρίσκεστε εδώ: Αρχική Κείμενα Παρατηρητηρίου Ο ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΣΠΑΝΟΥΔΗΣ – ΜΕΡΟΣ 8ο (ΔΙΑ ΧΕΙΡΟΣ ΚΥΡΙΑΚΟΥ ΧΗΝΑ)