Τα περισσότερα από τα κείμενα της σειράς έχουν γραφτεί με αφορμή αντίστοιχες ειδήσεις και την πραγματική τους σημασία. Στο σημερινό θ’ ασχοληθούμε με τέσσερις ιδιαίτερα ενδιαφέρουσες οικονομικές ιστορίες:
- Η πρώτη αφορά Σχέδιο Έκθεσης της Επιτροπής Οικονομικής και Νομισματικής Πολιτικής του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.
- Η δεύτερη αφορά το BITCOIN(στην ουσία είναι δύο ειδήσεις σχετικές με αυτό).
- Η τρίτη αφορά τον ρυθμό της μείωσης του Δημόσιου Χρέους της Γερμανίας.
- Η τέταρτη είναι σχετική με την αναδιοργάνωση της χονδρεμπορικής αγοράς ενέργειας ή αλλιώς του «Χρηματιστηρίου Ενέργειας» στην Χώρα μας.
Σχέδιο Έκθεσης της Επιτροπής Οικονομικής και Νομισματικής Πολιτικής του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.
Θα είναι ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα η υποδοχή του εν λόγω σχεδίου από την Ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Το Σχέδιο (βλέπε εδώ) θέτει ένα ζήτημα ουσίας όσον αφορά την πολυπόθητη «Ανάπτυξη» («μεγέθυνση») της Ευρωπαϊκής Οικονομίας στο σύνολο της. Το ενδιαφέρον της Επιτροπής Οικονομικής και Νομισματικής Πολιτικής που το συνέταξε τράβηξε η Δημοσιονομική Πολιτική της Ε.Ε.
Η Έκθεση ζητά την αναθεώρηση του «Συμφώνου Σταθερότητας & Ανάπτυξης» και στην ουσία προτείνει ένα μεγάλο πακέτο Πανευρωπαϊκών επενδύσεων, στόχος των οποίων θα είναι βασικά η συντήρηση των υποδομών των κρατών-μελών. Υποδομών όπως οι σιδηρόδρομοι και η παραγωγή ενέργειας. Προφανώς κάθε τύπος υποδομών έχει αυτοτελή σημασία για την Οικονομία τόσο του κράτους-μέλους όσο και της Ένωσης. Αποκτά, ωστόσο, σε συνδυασμό και με άλλους τομείς μεγάλη σημασία. Για παράδειγμα η υποβάθμιση των σιδηροδρομικών δικτύων στην Κεντρική Ευρώπη επηρεάζει τον χρόνο και το κόστος μεταφοράς ανθρώπων και εμπορευμάτων σε χώρες όπως η Γαλλία, το Βέλγιο και η Γερμανία.
Παρά το γεγονός ότι η Έκθεση κάνει λόγο για ένα θέμα «ταμπού» (αυτό της αναθεώρησης του «Συμφώνου Σταθερότητας & Ανάπτυξης») όσο αφορά κυρίως την Γερμανία μέσω της χαλάρωσης των όρων του και της αντίστοιχης χρηματοδότησης ενός γιγαντιαίων διαστάσεων προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων αποτυγχάνει να μπεί στον πυρήνα του τι πρέπει να γίνει στην Ε.Ε. Γιατί η ουσία της Ε.Ε. είναι η σύγκλιση του επιπέδου διαβίωσης όλων των πολιτών της. Συνεπώς η Ε.Ε. θα πρέπει ν’ αντιμετωπιστεί φορολογικά και δημοσιονομικά ως μια ενιαία επικράτεια.
Η Έκθεση πολύ σωστά παρατηρεί πως παρά τους δείκτες που δείχνουν ανάκαμψη της οικονομικής δραστηριότητας σε επίπεδο Ε.Ε. οι εισοδηματικές ανισότητες εντός των κρατών-μελών αλλά και μεταξύ των ίδιων των κρατών-μελών μεγαλώνουν. Ακριβώς επειδή διαπιστώνει αυτά (πως θα μπορούσε να κάνει αλλιώς άλλωστε) η Επιτροπή θα έπρεπε να μπεί στην ουσιαστική ουσία της υπόθεσης (του πως θα επιτευχθεί μεγαλύτερη σύγκλιση μεταξύ των πολιτών και μεταξύ των κρατών-μελών). Για να είμαστε, όμως, δίκαιοι μια τέτοια προσπάθεια ξεπερνά τις δυνατότητες όχι μόνο της συγκεκριμένης Επιτροπής αλλά και του συνόλου των ψηφοφόρων, των πολιτικών και πιθανώς και των εθνικών τραπεζιτών. Τα μέτρα, δε, που θα έπρεπε να εφαρμοστούν θα επιβάλλονταν χωρίς μεγάλη μεταβατική περίοδο και υποχρεωτικά για όποιον επιθυμούσε να παραμείνει στην Ε.Ε. απολαμβάνοντας μειωμένους δασμούς και ειδικές εμπορικές συμφωνίες.
Όπως σημειώσαμε παραπάνω η Ε.Ε. πρέπει από φορολογική άποψη να θεωρηθεί ως μια ενιαία επικράτεια. Με εξαίρεση τις Η.Π.Α. οι οποίες και λόγω έκτασης είναι από μόνες τους μια ήπειρος, όλα τ’ άλλα κράτη έχουν ενιαίο φορολογικό σύστημα. Το ίδιο πρέπει να ισχύσει και για τα κράτη-μέλη της Ε.Ε. Αν η φορολόγηση των ατόμων και εταιρειών γίνεται με τους ίδιους συντελεστές και ισχύει σ’ όλα τα κράτη-μέλη το ίδιο πλέγμα νόμων όσο αφορά την λειτουργία των εταιρειών, τότε η εγκατάσταση εταιρειών με πολυεθνική δάση σε κάποιο από τα κράτη-μέλη θα οφείλεται αποκλειστικά σε κάποιο άλλο τοπικό πλεονέκτημα όπως π.χ. το κλίμα ή/και το επίπεδο μόρφωσης των ντόπιων υπαλλήλων/στελεχών.
Με τον τρόπο αυτό θα εκλείψει ο σήμερα λόγω και τις Οικονομικής Ύφεσης παρατηρούμενος αθέμιτος ανταγωνισμός εντός της Ε.Ε. που ξεκάθαρα οφείλεται κυρίως στους πολύ χαμηλούς φορολογικούς συντελεστές κάποιων χωρών-μελών. Είναι σίγουρα οξύμωρο μια οικονομική ένωση η οποία ξεψαχνίζει παραβιάσεις της νομοθεσίας περί ανταγωνισμού και δεν χάνει την ευκαιρία να επιβάλλει πολύ μεγάλα πρόστιμα να μην ασχολείται με την νόθευση του ανταγωνισμού μεταξύ των κρατών-μελών. Το πλέον τρανταχτό παράδειγμα είναι η επιβολή από την Γερμανία της ακολουθούμενης σήμερα οικονομικής πολιτικής, η οποία ξεκάθαρα ευνοεί μόνο τα δικά της συμφέροντα. Για την Γερμανία ειδικά όπως έχουν τα πράγματα ισχύει το «Και ο σκύλος χορτάτος και η πίτα ολόκληρη». Στην πράξη αυτό θα έπρεπε να μην ισχύει για τους Γερμανούς όπως δεν ισχύει για όλους τους υπόλοιπους. Η λύση στο ζήτημα της Γερμανικής οικονομικής ηγεμονίας ΔΕΝ είναι η διάλυση της Ε.Ε. αλλά η Πανευρωπαϊκή σύγκλιση/εναρμόνιση και τελικά ενοποίηση της φορολογίας ατόμων και επιχειρήσεων.
Η διάλυση της Ε.Ε. θα επέφερε αρχικά εμπορικούς πολέμους οι οποίοι όταν θα καθίσταντο αναποτελεσματικοί θα έδιναν την θέση τους στους «κανονικούς». Άλλωστε και αυτοί που σήμερα πρωτοστατούν λεκτικά στην διάλυση της Ε.Ε. από πολιτική άποψη επεδίωκαν στο παρελθόν το ίδιο πράγμα. Τόσο οι Κομμουνιστές όσο και οι Φασίστες/Ναζιστές (Εθνικοσοσιαλιστές) επεδίωκαν την ενοποίηση της ηπείρου μας (άρα και της οικονομικής) κάτω από το δικό τους καθεστώς. Περισσότερο είχαν την ευκαιρία να προχωρήσουν οι Κομμουνιστές εφ’ όσον είχαν καταφέρει να ιδρύσουν το Συμβούλιο Οικονομικής Αλληλοβοήθειας (ΚΟΜΕΚΟΝ). Δεδομένης της αποστολής του (που ήταν ν’ αποτρέψει τις χώρες-δορυφόρους της Σοβιετικής Ένωσης να συναλλαχθούν οικονομικά με την Δύση) η ΚΟΜΕΚΟΝ δεν ήταν δυνατόν να πάει παρακάτω σ’ ότι αφορά δημοσιονομικά ή άλλα ζητήματα. Άλλωστε και λόγω του ρόλου του Κράτους στην οικονομική δραστηριότητα δεν είχε νόημα οποιουδήποτε τύπου συζήτηση σχετικά με την φορολογία ατόμων και εταιρειών. Έτσι κι αλλιώς κύριος σκοπός του Συμβουλίου Οικονομικής Αλληλοβοήθειας ήταν ο οικονομικός έλεγχος των μελών του από την Μόσχα.
Δύο ειδήσεις για το BITCOIN.
1. «Επενδυτικά προϊόντα» σε BITCOIN.
Στο εναλλακτικό νόμισμα BITCOIN έχουμε αναφερθεί σε πρόσφατο κείμενο μας (βλέπε εδώ). Σήμερα επανερχόμαστε γιατί αλιεύσαμε δύο ακόμη ειδήσεις σχετικές με το νόμισμα που σε λίγο καιρό θ’ απειλήσει το Δολλάριο.
Σύμφωνα με την πρώτη είδηση δύο επενδυτικές κοινοπραξίες ματαιώνουν τα σχέδια τους για το λανσάρισμα σε «Χρηματιστήρια Κεφαλαίων» επενδυτικών προϊόντων με βάση το BITCOIN (βλέπε εδώ). Αιτία για την εγκατάλειψη των σχεδίων τους ήταν οι συνεχιζόμενες ανησυχίες της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς των Η.Π.Α. σχετικά με την ρευστότητα και την αποτίμηση των προθεσμιακών συμβολαίων που θα βασίζονται στο νόμισμα αυτό.
Το ενδιαφέρον, όμως, βρίσκεται αλλού. Οι δύο κοινοπραξίες θεωρούσαν ότι η προτάσεις τους είχαν ελπίδες να εγκριθούν καθώς εδώ και ένα μήνα έχει ξεκινήσει στα δύο Χρηματιστήρια με έδρα το Σικάγο η διαπραγμάτευση προθεσμιακών συμβολαίων («μελλοντικής εκπλήρωσης») στο εναλλακτικό νόμισμα. Προκειμένου να γίνει αυτό τα συγκεκριμένα προϊόντα είχαν λάβει την έγκριση της Επιτροπής Προθεσμιακών Συμβολαίων Εμπορευμάτων που εποπτεύει τα «συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης». Πλέον έχει προκύψει διχογνωμία μεταξύ των δύο επιτροπών αφού η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς που έχει την ευθύνη των «επενδυτικών κεφαλαίων» είναι αρνητική (αν και με κομψό τρόπο) ενώ η Επιτροπή Προθεσμιακών Συμβολαίων Εμπορευμάτων έχει ήδη δώσει την έγκριση της.
Από την τελευταία ζητείται να καθησυχάσει τις ανησυχίες ότι δεν έχει αξιολογήσει πλήρως τους ενδεχόμενους κινδύνους του BITCOIN για το χρηματοπιστωτικό σύστημα των Η.Π.Α. Προφανώς και κάτι τέτοιο ΔΕΝ είναι πρακτικά δυνατό τόσο για το εναλλακτικό νόμισμα όσο και για οποιοδήποτε «επενδυτικό προϊόν». Για να είναι κάποιος σε θέση ν’ αξιολογήσει όλους τους ενδεχόμενους κινδύνους θα έπρεπε να γνωρίζει σήμερα το πως θα εξελιχθεί η διαπραγμάτευση του συγκεκριμένου προϊόντος και αν και πως αυτό θα χρησιμοποιηθεί για την δημιουργία άλλων «επενδυτικών» προϊόντων. Επιπλέον μια τέτοιου είδους διαβεβαίωση (ότι, δηλαδή, το BITCOIN ΔΕΝ αποτελεί απειλή για το υπάρχον χρηματοπιστωτικό σύστημα) ισοδυναμεί με μια διαβεβαίωση ότι οι «μεγάλοι» και «καλά πληροφορημένοι» για τις εξελίξεις «επενδυτές» ΔΕΝ θα χάνουν ποτέ γιατί οι ελεγκτικές αρχές -με τον τρόπο τους- ΔΕΝ θα το επιτρέψουν ποτέ. Αυτό, βέβαια, δεν αποκλείει (κάθε άλλο μάλιστα) ότι όταν κάποιοι από τους «μεγάλους επενδυτές» οι οποίοι θα έχουν κάνει διαφορετικές μεταξύ τους εκτιμήσεις και επιλογές δεν θα χάσουν όταν έρθει η ώρα της αποτίμησης.
Είναι προφανές ότι μια τέτοιου είδους διαβεβαίωση προϋποθέτει ουσιαστικά μιας κάποιας μορφής χειραγώγησης, η οποία ως τέτοια αντιβαίνει τον θεωρητικό πυρήνα του Καπιταλισμού. Γιατί -ειδικά στο παρελθόν- κανένας δεν θ’ απαγόρευε την διαπραγμάτευση ενός εμπορεύματος όσο «εξωτικό» και αν του φαινόταν, αρκεί να υπήρχε γι’ αυτό η αντίστοιχη αγορά (κάποιος που να το επιθυμεί). Πλέον, όμως, έχουμε μπεί στον «μαγικό κόσμο» των «παραγώγων» και των «συμβολαίων μελλοντικής εκπλήρωσης» που στην πράξη αποτελούν το «χρηματιστηριακό στοίχημα» και τα οποία όσο πιο περίπλοκα δομούνται τόσο δυσκολότερα ελέγχονται και αποτιμώνται. Επιπλέον, όπως, μας απέδειξε και η τελευταία Παγκόσμια Οικονομική Κρίση ακόμη και αν τα προϊόντα έχουν «εγκριθεί» από μεγάλες ελεγκτικές εταιρείες αυτό ΔΕΝ σημαίνει επί της ουσίας και πολλά πράγματα.
Συμπερασματικά και όσο αφορά την συγκεκριμένη είδηση θα προξενούσε έκπληξη αν η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς των Η.Π.Α. ενέκρινε «επενδυτικά προϊόντα» σε BITCOIN. Άλλωστε θα ήταν παγκοσμίως πρωτότυπο να δίνει κάποιος Δολλάρια (ένα γενικώς αποδεκτό νόμισμα) για ν’ αγοράσει BITCOIN (ένα εναλλακτικό νόμισμα που θ’ απειλήσει σύντομα το Δολλάριο) ενισχύοντας τη ζήτηση γι’ αυτό (άρα και την τιμή ισοτιμίας του με το Δολλάριο). Είπαμε ο Καπιταλισμός θρέφεται από τις αντιθέσεις και κάνει τελικά δικό του ότι αρχικά τον απειλούσε, αλλά ΔΕΝ θα βγάλει τα μάτια του με τα ίδια του τα χέρια.
2. «Φάρμες εξόρυξης» BITCOIN.
Όσοι έχετε συνδέσει τις φάρμες με την αγροτική παραγωγή (άντε και με κανένα reality της τηλεόρασης) είστε τουλάχιστον κάποια χρόνια πίσω. Οι σύγχρονες φάρμες είναι πλέον ψηφιακές και αναλαμβάνουν εργολαβικά έναντι αμοιβής την παραγωγή ψηφιακού πλούτου. Σύμφωνα με την δεύτερη είδηση η Κινεζική Κυβέρνηση αποφάσισε τουλάχιστον στην δυτική Κίνα το κλείσιμο των «φαρμών εξόρυξης BITCOIN» (βλέπε εδώ).
Η είδηση αυτή προκάλεσε πτώση της ισοτιμίας του εναλλακτικού νομίσματος με το Δολλάριο σε ποσοστό πάνω από 10%. Η πτώση του BITCOIN συμπαρέσυρε και τα υπόλοιπα κρυπτονομίσματα. Ωστόσο, έκπληξη σ’ όσους δεν τον έχουν ξανακούσει προκαλεί ο όρος «φάρμες εξόρυξης BITCOIN». Όπως σημειώσαμε στο προηγούμενο κείμενο για το BITCOIN το εναλλακτικό αυτό ψηφιακής μορφής νόμισμα δημιουργείται (εξ’ ορύσσεται) μέσω της λύσης υπολογιστικών γρίφων. Οι γρίφοι δυσκολεύουν όσο προχωρά η δημιουργία (εξόρυξη) με αποτέλεσμα ν’ απαιτείται όλο και μεγαλύτερη υπολογιστική ισχύς.
Συνεπώς, απαιτούνται πολλοί σύγχρονοι υπολογιστές συνδεδεμένοι σε σειρά οι οποίοι θρέφονται με ηλεκτρικό ρεύμα και παράγουν λύσεις των γρίφων και τελικά BITCOIN. Προφανώς εξ’ αιτίας της ομοιότητας αυτών των δομών με τις φάρμες εκτροφής ζώων αυτές αποκαλούνται πλέον «φάρμες εξόρυξης». Αν αυτό ήταν το πρώτο στοιχείο που προκύπτει από την είδηση, το δεύτερο αναμφίβολα είναι ότι υπάρχουν κάποιοι οι οποίοι αναλαμβάνουν να προχωρήσουν στην απαιτούμενη επένδυση και να στήσουν αυτές τις «φάρμες»◦ αναλαμβάνοντας έτσι την αγγαρεία της εξόρυξης. Μαθαίνουμε επιπλέον πως το κλείσιμο αρκετών απ’ αυτές από τις Κινεζικές αρχές θα είναι δύσκολο γιατί έχουν την δική τους τροφοδοσία σε ρεύμα και άρα δεν εντοπίζονται εύκολα (από την αυξημένη κατανάλωση ρεύματος).
Το τρίτο στοιχείο που προκύπτει από την είδηση είναι ότι η Κίνα αντιπροσωπεύει τα 2/3 της παγκόσμιας υπολογιστικής δύναμης που χρησιμοποιείται για την δημιουργία του BITCOIN. Το τέταρτο, όμως, στοιχείο είναι περισσότερο ενδιαφέρον και φαίνεται να προδικάζει την αποτυχία της εκστρατείας της Κινεζικής Κυβέρνησης. Σύμφωνα με το δημοσίευμα πολλές από τις «φάρμες εξόρυξης» μετεγκαθίστανται σε Η.Π.Α. & Καναδά.
Το δημοσίευμα κάνει λόγο για δύο λόγους που οδήγησαν την Κινεζική Κυβέρνηση στη συγκεκριμένη απόφαση της. Ο πρώτος είναι η πολύ μεγάλη κατανάλωση ενέργειας για την «εξόρυξη». Ο δεύτερος είναι οι μελλοντικές οικονομικές και κοινωνικές επιπτώσεις όταν Κινέζοι μικροεπενδυτές χάσουν τα λεφτά που επενδύουν σε προϊόντα του εναλλακτικού νομίσματος. Ο δεύτερος λόγος είναι περισσότερο ενδιαφέρων από τον πρώτο τόσο γιατί επικαλείται κάτι λογικό όσο και γιατί αποκρύπτει τον πραγματικό λόγο.
Κατ’ αρχάς και όσο αφορά την επίκληση των οικονομικών και κοινωνικών επιπτώσεων το επιχείρημα είναι προβληματικό. Γιατί αν οι «επενδύσεις» έχουν ήδη γίνει, τότε τα λεφτά έχουν ήδη μεταφερθεί από ο «κομπόδεμα» των Κινέζων στους «αετονύχηδες» (αν υποθέσουμε ότι πρόκειται για απάτη). Συνεπώς, οι Κινέζοι «επενδυτές» ΔΕΝ πρόκειται να πάθουν τίποτα χειρότερο απ’ ότι έχουν ήδη πάθει. Αν έχουν δανειστεί για να «επενδύσουν» έχουν ήδη μπεί σ’ έξοδα, εκτός αν έχουν υποσχεθεί την αποπληρωμή των δανεικών στο τέλος της «επένδυσης» τους. Σε κάθε περίπτωση αυτό που θα είχε σημασία ναα πραξει η Κινεζική Κυβέρνηση θα ήταν εκτός από την διακοπή της προσφοράς στο κοινό αυτού του τύπου των «επενδύσεων» ν’ αναγκάσει τους συγκεκριμένους «αετονύχηδες» να επιστρέψουν τα λεφτά του «κοσμάκη».
Είναι λογικό μια τέτοιου είδους απόφαση της Κινεζικής Κυβέρνησης -ειδικά αν αφορά το σύνολο της χώρας- να επηρεάσσει στο κοντινό μέλλον την ισοτιμία του BITCOIN με το Δολλάριο. Η αναταραχή που θα προκληθεί από την εφαρμογή της απόφασης δεν αναμένεται να διαρκέσει για πολύ. Όχι μόνο επειδή στην περίπτωση αυτή οι «φάρμες» θα μεταφερθούν αλλού (άλλωστε δεδομένου ότι η «εξόρυξη» είναι ψηφιακή αυτό είναι πολύ εύκολο). Αλλά γιατί -όπως και στην πραγματικότητα- οι επιπτώσεις θα είναι βραχείες όπως όταν η Ινδονησία επλήγη από τον σεισμό και το τσουνάμι που ακολούθησε. Τότε αυξήθηκαν οι τιμές των κυκλωμάτων των Η/Υ και του χαρτιού που χρησιμοπιείται για εκτυπώσεις. Σε καμιά, όμως, ΔΕΝ πρέπει ν’ αναμένουμε ότι οι επιπτώσεις θα είναι τέτοιες που θα πλήξουν σοβαρά το «εναλλακτικό νόμισμα». Γιατί όπως σημειώσαμε και στο προηγούμενο κείμενο μας ένα νόμισμα είναι τόσο δυνατό όσο μεγαλύτερη εμπιστοσύνη έχουν σ’ αυτό οι χρήστες του.
Πόσα χρωστά η Γερμανία και πότε θα τα εξοφλήσει;
Η τρίτη ιστορία μας αφορά το Δημόσιο Χρέος της Γερμανίας. Τόσο ως απόλυτο μέγεθος όσο και ως προς την χρονική διάρκεια αποπληρωμής του. Σύμφωνα μ’ όσα διαβάσαμε (βλέπε εδώ) το Δημόσιο χρέος της Γερμανίας άρχισε μετά από 22 χρόνια να μειώνεται και πάλι. Υπολογίζεται ότι αν συνεχιστεί ο ίδιος ρυθμός μείωσης (78 Ευρώ το δευτερόλεπτο) θ’ απαιτηθούν κάτι περισσότερο από 800 χρόνια ως την ολοσχερή εξόφληση του. Σε απόλυτα νούμερα η Γερμανία οφείλει (σε ποιόν άραγε;) 2.000.000.000.000 (2 τρισεκατομμύρια) Ευρώ. Επιπλέον μαθαίνουμε ότι το Κατά Κεφαλή Χρέος είναι στα 23.000 Ευρώ.
Γεννώνται μια σειρά από απορίες:
- Πώς γίνεται το πλέον επιτυχημένο εμπορικά Κράτος της Ε.Ε. να χρωστά τόσα πολλά;
- Με δεδομένο το ύψος του Χρέους της και τον χρόνο που απαιτείται για την εξόφληση του γιατί συνεχίζει να δανείζεται με υπερβολικά χαμηλό επιτόκιο;
- Θα βρίσκονταν στην ίδια κατάσταση αν μετά τον Β’ Π.Π. δεν είχε σκόπιμα διαιρεθεί σε Ανατολική & Δυτική; Θα ήταν από οικονομικής άποψης καλύτερα ή χειρότερα;
Προφανώς οι απαντήσεις στα παραπάνω ερωτήματα όχι μόνο δεν μπορεί να είναι μονολεκτικές, αλλά απαιτούν και σε μεγάλο βαθμό νοητικά άλματα για να πιθανολογηθεί όσο γίνεται με μεγαλύτερη «ασφάλεια» η εξέλιξη που θα είχαν τα οικονομικά της Γερμανίας «αν»… Πιθανόν να μην έχει πρακτική αξία μια τέτοια «νοητική άσκηση», αφού σ’ όποιο συμπέρασμα και αν καταλήξουμε η πραγματικότητα που ζούμε ΔΕΝ αλλάζει.
Αυτό, όμως, που αξίζει να σημειωθεί είναι πως εκτός από την επιβεβαίωση της ρήσης: «Μεγάλα καράβια, μεγάλες φουρτούνες» προκύπτει αβίαστα ένα σημαντικό συμπέρασμα. Το συμπέρασμα αυτό είναι ότι όσο μεγαλύτερος και αποτελεσματικός έμπορος είσαι τόσο καλύτερη φήμη έχεις στην «αγορά» και συνεπώς τόσο φθηνότερα δανείζεσαι.
Αυτό, όμως, που ΔΕΝ είναι προφανές -αλλά είναι αναγκαίο- και άλλωστε προκύπτει από όσα είναι γνωστά για την δημοσιονομική πολιτική της Γερμανίας. ΔΕΝ υπάρχει «οικονομική επιτυχία» αν δεν παραμένουν συμπιεσμένες οι αποδοχές των εργαζομένων (οι οποίες αποτελούν τα έξοδα της επιχείρησης/κράτους) και αν δεν επανεπενδύεται είτε εντός της οικονομίας είτε μέσω δανεισμού στο εξωτερικό μέρους των κερδών. Μέσω της «σφιχτής» δημοσιονομικής πολιτικής επιτυγχάνεται αφ’ ενός μακροπρόθεσμη σταθερότητα στο επίπεδο του «κόστους διαβίωσης» και αφ’ ετέρου μετατίθεται η «υπερθέρμανση» της οικονομίας για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα. Τελικά, αργεί περισσότερο η εκδήλωση μιας Οικονομικής Κρίσης ΧΩΡΙΣ όμως και να μπορεί ν’ αποφευχθεί.
Η «αναδιοργάνωση» της αγοράς ηλεκτρισμού.
Η τέταρτη ιστορία μας πιθανόν να είναι και η πλέον ενδιαφέρουσα για τους περισσότερους αφού αφορά την «αγορά ηλεκτρικής ενέργειας», δηλαδή το ρεύμα που καταναλώνουμε καθημερινά. Σύμφωνα με το δημοσίευμα (βλέπε εδώ) προχωρά η σύζευξη της Ελληνικής αγοράς ενέργειας με τις υπόλοιπες Ευρωπαϊκές. Στόχος της Πανευρωπαϊκής προσπάθειας είναι η ενοποίηση της παραγωγής και κατανάλωσης ενέργειας μέσω της δημιουργίας ενός «Χρηματιστηρίου Ενέργειας» στο οποίο θα πωλείται και θ’ αγοράζεται ενέργεια. Έτσι το πλεόνασμα παραγωγής της μιάς χώρας θα μπορεί να καλύπτει το ενεργειακό έλλειμμα της γείτονος της.
Το δημοσίευμα κάνει λόγο για την αντιμετώπιση των προβλημάτων που παρουσιάζονταν στο παρελθόν. Υποτίθεται ότι μ’ αυτό τον τρόπο οι τιμές θα συγκλίνουν και η τιμή του ρεύματος για τους καταναλωτές, τελικά, θα μειωθεί. Ωστόσο, όλα κρίνονται από το αποτέλεσμα και όχι από τις καλές προθέσεις.
Η λειτουργία, άλλωστε, ενός «Χρηματιστηρίου Ηλεκτρικής Ενέργειας» ΔΕΝ είναι ούτε απλή ούτε εύκολη. Γιατί «Χρηματιστήριο» σημαίνει από τη μια προβλέψεις/εκτιμήσεις («στοιχήματα») τόσο για την εξέλιξη της παραγωγής όσο και της κατανάλωσης (άρα και των τιμών) και από την άλλη προβλέψεις/εκτιμήσεις για τις κινήσεις των υπολοίπων «παικτών». Επιπλέον ένα οποιουδήποτε τύπου «Χρηματιστήριο» είναι το κατ’ εξοχήν πεδίο κερδοσκοπίας (διάβαζε «αισχροκέρδειας»), η οποία αναλόγως όπως μας απέδειξε η περίπτωση της ENRON μπορεί να καταστεί ανέλεγκτη.
Είναι, λοιπόν, αναγκαίο να ληφθεί κάθε δυνατή πρόνοια ώστε ν’ αποκλειστεί στην πράξη η πιθανότητα ελέγχου της αγοράς από λίγους «παίκτες». Γιατί το «Χρηματιστήριο Ενέργειας» μπορεί να είναι «καλή ιδέα» για την ρύθμιση της παραγωγής και της ζήτησης μεταξύ όμορων χωρών. Η ίδια, όμως, «καλή ιδέα» μπορεί ν’ αποδειχθεί καταστροφική στα πλαίσια μιας χώρας όπως μας αποδεικνύει το σκάνδαλο της ENRON. Όταν, δηλαδή, ο έμπορος (trader) ελέγχει το μεγαλύτερο (ή το σύνολο) της παραγωγής που εμπορεύεται.
Ελπίζουμε οι παραπάνω ιστορίες εκτός από «διδακτικές» ν’ αποτελέσουν και «τροφή για σκέψη», γιατί η σκέψη πάνω στα ζητήματα της Οικονομίας και η «κοινή λογική» είναι αυτά που λείπουν τα τελευταία χρόνια.
20 Γενάρη 2018
παρατηρητής 1.
