Αυτές οι ιστορίες εκτός της θυμηδίας που μας προκαλούν μας εκνευρίζουν στον βαθμό που αποδεικνύουν την συστηματική φοροδιαφυγή κάποιων, μέσω της οποίας μεταβιβάζουν τα δικά τους φορολογικά βάρη στους υπόλοιπους (κυρίως τους μισθωτούς) που δεν μπορούν να φοροδιαφύγουν. Θεωρητικά είναι όντως έτσι, αλλά δεν είναι μόνον έτσι. Υποτίθεται ότι ο Φόρος Εισοδήματος αποσπά ένα μόνο μέρος του εισοδήματος. Συνεπώς, αφήνει (ή πρέπει ν’ αφήνει) στον φορολογούμενο ικανό μέρος προκειμένου αυτός να θεωρεί ότι αξίζει να συνεχίσει την δραστηριότητα του. Αυτή είναι η γενική ιδέα πίσω από την Οικονομική Θεωρία. Το μέρος που απομένει θα πρέπει να είναι ίσο ή μεγαλύτερο από το ποσοστό που ο επιχειρηματίας μας κάθε φορά θα κέρδιζε αν ασχολούνταν με αγοραπωλησίες χρεογράφων.
Από την άλλη ΔΕΝ είναι μόνον ο Φ.Ε. που απομυζά από το εισόδημα του επιχειρηματία (το οποίο ταυτίζεται με τα Έσοδα της επιχείρησης). Τα Γενικά Έξοδα της επιχείρησης (ελαστικά και ανελαστικά) και τ’ Ασφαλιστικά Ταμεία ζητούν το μερίδιο τους. Δεδομένης της οικονομικής κατάστασης, των συσσωρευμένων Χρεών και των ανείσπρακτων υπολοίπων του σε συνδυασμό με την προείσπραξη για την επόμενη χρονιά δημιουργούν -αναλόγως των οικονομικών δεδομένων της επιχείρησης- ένα «εκρηκτικό μείγμα».
Ας υποθέσουμε ότι έχουμε μια νέο-ιδρυθείσα εταιρεία η οποία πήγε πολύ καλά την πρώτη της κιόλα Χρήση και πραγματοποίησε υψηλά Κέρδη. Η επιχείρηση θα φορολογηθεί με 29%. Έστω ότι τα Κέρδη της ήταν 100.000 Ευρώ. Οφείλει με βάση τον φορολογικό συντελεστή 29.000 Ευρώ και άλλα τόσα ως προκαταβολή Φ.Ε. της επόμενης χρονιάς (100% του Φ.Ε.). Άρα από το Ταμείο της πρέπει να βγάλει συνολικά 58.000 Ευρώ για να εξοφλήσει τις φορολογικές της υποχρεώσεις. Έστω ότι στο Ταμείο της έχει μόνον 20.000 Ευρώ, γιατί θέλει να πληρώνει εγκαίρως τους Προμηθευτές – Πιστωτές (στους οποίους περιλαμβάνονται και οι εργαζόμενοι) της. Άρα θα πρέπει να δεσμεύσει 38.000 Ευρώ που δεν τα έχει εισπράξει ακόμη για την Εφορία. Αν το υπόλοιπο των 38.000 Ευρώ καλύπτεται από τις Απαιτήσεις της (τα ανείσπρακτα υπόλοιπα των Πελατών της), τότε μπορεί να ελπίζει ότι ΔΕΝ θα χρειαστεί να πληρώσει με λεφτά από πωλήσεις που ΔΕΝ έχει ακόμη πραγματοποιήσει. Όλα αυτά με την απαραίτητη προϋπόθεση ότι οι Πελάτες της είναι φερέγγυοι και μπορούν να ξεπληρώσουν το σύνολο των Χρεών τους.
Πρέπει να σημειωθεί ότι η πραγματοποίηση Κερδών το μόνο που σημαίνει είναι ότι τα Έσοδα ήταν περισσότερα από τα Έξοδα κατά 100.000 Ευρώ. ΔΕΝ σημαίνει ότι όλες οι πωλήσεις της εταιρείας μας έχουν εισπραχθεί. Ούτε από την άλλη ότι όλα της τα Χρέη είναι εξοφλημένα. Άλλωστε τόσο οι Απαιτήσεις όσο και οι Υποχρεώσεις καλύπτονται από μια περίοδο πίστωσης (συνήθως από 30-60 μέρες). Επιπλέον, τίποτα δεν εγγυάται στον επιχειρηματία μας ότι η επόμενη χρονιά θα είναι τουλάχιστον το ίδιο καλή με την περασμένη. Αυτό, όμως, ουδόλως απασχολεί την Εφορία γιατί αν την απασχολούσε η προείσπραξη του Φ.Ε. της επόμενης χρονιάς δεν θα ήταν στο 100%! Παραμερίζουμε την λογική της προκαταβολής Φ.Ε. (η οποία αν το δούμε λογικά είναι παράλογη). Γιατί ανάγκη προκαταβολής υπάρχει όταν θέλουμε να δεσμεύσουμε κάποιον ότι θα τηρήσει μια συμφέρουσα για εμάς συμφωνία. Ο επιχειρηματίας για ποιο λόγο να δώσει στην Εφορία προκαταβολή; Μήπως για να την δεσμεύσει ότι και του χρόνου θα τον φορολογήσει με 29% και με προκαταβολή 100%; Ή μήπως από φόβο ότι του χρόνου ο φορολογικός συντελεστής θα είναι χειρότερος;
Ευνόητο είναι ότι οι τέτοιες φορολογικές (και όχι μόνο) υποχρεώσεις δημιουργούν μια μεγάλη ταμειακή εκροή στις επιχειρήσεις μειώνοντας την ρευστότητα τους και σε πολλές περιπτώσεις χειροτερεύοντας τα οικονομικά τους δεδομένα. Όπως μεγάλη ταμειακή εκροή θα δημιουργήσει στο Δημόσιο η μείωση από φέτος του φορολογικού συντελεστή των επιχειρήσεων σε συνδυασμό με την ανακοινωμένη μείωση και της προκαταβολής Φ.Ε.
Μετά τα παραπάνω είναι ευνόητο ότι η φοροδιαφυγή ευνοείται (αν δεν επιδιώκεται κιόλας) από την υπερ-φορολόγηση των επιχειρήσεων. Αυτό, άλλωστε, προκύπτει αβίαστα από τους τρόπους που πολλές επιχειρήσεις τα προηγούμενα χρόνια βρήκαν για να γλυτώσουν την υπερ-φορολόγηση. Ταμειακές μηχανές που δεν ήταν δηλωμένες στην Εφορία, μεταφορά της «φορολογικής έδρας» στο εξωτερικό, «μηχανάκια» (pos) ηλεκτρονικών συναλλαγών τραπεζών Βουλγαρίας (για ν’ αποφεύγονται τα capital controls)▪ όλα αυτά ήταν τρόποι με τους οποίους οι επιχειρηματίες προσπαθούν ν’ αντισταθούν στην προσπάθεια του Κράτους να βάλει ακόμα βαθύτερα το χέρι του στην τσέπη τους. Έτσι, χωρίς να δικαιολογούν όλες τις περιπτώσεις φοροδιαφυγής, μας δίνουν ωστόσο μια καλή εικόνα των ωφελειών (άρα του «κινήτρου») όσων πρωταγωνιστούν στα Καλοκαιρινά ρεπορτάζ των Μ.Μ.Ε. από τους παραθεριστικούς προορισμούς της Ελλάδας μας.
Οι μειώσεις του ΕΝ.Φ.Ι.Α.
Έχουν μεγάλη πλάκα (και ενδιαφέρον) όσα λέγονται και γράφονται σχετικά με τις μειώσεις στον ΕΝ.Φ.Ι.Α. Ωστόσο, υπάρχουν και κάποια που ΔΕΝ έχουν καθόλου πλάκα. Για παράδειγμα υποστηρίζεται ότι «φόρος στην ιδιοκτησία» υπάρχει παντού και προσδιορίζεται στο 1% του Α.Ε.Π. Με βάση τα τρέχοντα ποσά αυτό αντιστοιχεί σε 1,8 δις. Προσοχή! Αυτό σημαίνει ότι ο ΕΝ.Φ.Ι.Α. θα βαίνει αυξανόμενος όσο αυξάνεται το Α.Ε.Π. Αυτό, όμως, εκτός από παράλογο είναι και επικίνδυνο. Γιατί η «αξία της ιδιοκτησίας» προκύπτει από την «αντικειμενική αξία» της και σε καμιά περίπτωση δεν σημαίνει ότι αυτή αποφέρει εισόδημα στον ιδιοκτήτη της. Άρα πως θα πληρωθεί ο αυξημένος (λόγω της αύξησης του Α.Ε.Π.) ΕΝ.Φ.Ι.Α.; Το μόνο παρήγορα λογικό είναι η έκπτωση σε ποσοστό 40% των δαπανών του ιδιοκτήτη για το ακίνητο του, που αναμένεται να ισχύσει από το 2020.
Από κει και πέρα το θέμα του ΕΝ.Φ.Ι.Α. αποτελεί προνομιακό χώρο για πολιτική σπέκουλα από την οποία κανείς καταλαβαίνει (και κρατά) ότι τον συμφέρει. Για παράδειγμα ακούστηκε από την πλευρά του αντιπολιτευόμενου πλέον ΣΥ.ΡΙΖ.Α. ότι η μείωση που κάνει η Ν.Δ. είναι μικρότερη από την δική του. Το σχετικό επιχείρημα ήταν πως για ιδιοκτησία(ες) μέχρι 60.000 Ευρώ ο ΣΥ.ΡΙΖ.Α. προέβλεπε μείωση 30% και όχι 20%. Πόσο χαμηλό είναι αυτό το όριο, ειδικά αν κάποιος κληρονομήσει ένα «ακίνητο της προκοπής» δεν χρειάζεται να γίνει λόγος. Αυτό, όμως, για το οποίο πρέπει να γίνει λόγος είναι η πολιτική λογική πίσω από την υποστήριξη αυτού του επιχειρήματος. Μια «πολιτική λογική», η οποία με βάση τους εκφραστές της υποτίθεται ότι παραπέμπει στην «προστασία των αδυνάτων» («μη εχόντων και μη κατεχόντων» κατά τον Σημίτη) τους οποίους και θεωρητικά ευνοεί. Δηλαδή, η πρόταση του ΣΥ.ΡΙΖ.Α. είχε «ταξικό πρόσημο» γιατί ευνοούσε την ιδιοκτησία των «λαϊκών στρωμμάτων» (προλεταρίων). Τώρα που πρέπει να βρίσκεται ένα τέτοιο «προλεταριακό ακίνητο», πόσα τετραγωνικά να είναι και πόσο παλιό για να έχει αξία (για τον υπολογισμό του ΕΝ.Φ.Ι.Α.) μέχρι 60.000 Ευρώ, είναι μια σύνθετη σπαζοκεφαλιά που δεν είναι του παρόντος. Γι' αυτό και η Ν.Δ. δεν είχε πρόβλημα να διατηρήσει την συγκεκριμένη μείωση που είχε εξαγγείλει ο ΣΥ.ΡΙΖ.Α. καταφεύγοντας σε μια πολιτική ρελάνς που περισσότερο παραπέμπει σε παρτίδα πόκερ όπου ο ένας παίκτης «βλέπει» το χτύπημα του άλλου.
Ωστόσο, υπήρξε και κάτι ακόμα πιο εξοργιστικό ως λογική. Ήταν το κλασικό ερώτημα της αντιπολίτευσης σχετικά με το που θα βρει η Κυβέρνηση τα λεφτά που θα κοστίσει η μείωση του ΕΝ.Φ.Ι.Α. Στο σημείο αυτό πρέπει να ξεκαθαρίσουμε κάποια πράγματα, γιατί αλλιώς κινδυνεύουμε να παρεξηγήσουμε το ζήτημα. Ο ΕΝ.Φ.Ι.Α. τον προηγούμενο χρόνο βεβαιώθηκε (ζητήθηκε από τους πολίτες) στο ύψος των 2,6 δις. Μετά την μείωση (που θα ισχύσει) το ποσό κατεβαίνει στα 2,2 δις. Προσοχή, όμως! Άλλο το ποσό που «βεβαιώνεται» (ζητείται) και άλλο αυτό που εισπράττεται. Μόνο στην περίπτωση που είχαν εισπραχθεί και τα 2,6 δις θα υπάρχει «απώλεια εσόδων». Εξυπακούεται ότι όσο χαμηλότερο το εκκαθαριστικό, τόσο πιο εύκολη η εξόφληση του (άρα και πιο μεγάλο το ποσοστό εισπραξιμότητας του φόρου). Συνεπώς, για να μιλήσουμε για «απώλεια εσόδων» η είσπραξη του περσυνού ΕΝ.Φ.Ι.Α. να ήταν πάνω από 2,2 δις. Μόνον τότε θα έχει νόημα η ερώτηση της αντιπολίτευσης «που θα βρείτε τα λεφτά;».
Το «έγκλημα της Δ.Ε.Η.»
Όταν ακόμη και ένας Ορκωτός Ελεγκτής του οποίου η αποστολή είναι να ελέγξει τις Οικονομικές Καταστάσεις μιας επιχείρησης «σε εύλογο χρόνο και με εύλογο κόστος» σημειώνει το οικονομικό (ταμειακό) αδιέξοδο μιας Δημόσιας Επιχείρησης Κοινής Ωφέλειας, ελάχιστα απομένουν να ειπωθούν και να γραφτούν. Όταν αυτή η διαπίστωση γίνεται για μια επιχείρηση η οποία στα χρόνια της «πρώτης φοράς Αριστερά» για να μην πωληθεί έχασε το 50% των πελατών της χωρίς αντίτιμο (οι οποίοι πήγαν στους ιδιώτες παρόχους ηλεκτρικού ρεύματος) και παρ’ όλα αυτά βρέθηκε σε ακόμη χειρότερη θέση, τότε απλά ότι και να ειπωθεί (ή να γραφτεί) χάνει τη σημασία του.
Ακόμη, όμως, και να δεχτούμε ότι η οικονομική αποτυχία είναι ένα ενδεχόμενο ανεξαρτήτως της πολιτικής τοποθέτησης και των προθέσεων της κυβέρνησης τι απομένει να ισχυριστεί κάποιος για την καταφανή διοικητική αποτυχία της Διοίκησης που η «Αριστερή Κυβέρνηση» όρισε; Ειδικότερα τι απομένει όταν αποδεικνύεται πως η Διοίκηση μιας κρατικής επιχείρησης πορεύτηκε με τον εντελώς αντίθετο τρόπο απ’ αυτόν που θα ταίριαζε σε μια «Αριστερή Διοίκηση», η οποία θεωρητικά ήταν δουλειά της να υπερασπίζεται το καλώς εννοούμενο συμφέρον της εταιρείας (άρα και του Δημοσίου);
Άλλη μια ιστορία «καλοπληρωτή» μεγαλο-οφειλέτη της Δ.Ε.Η. ήρθε στο φως. Τούτη τη φορά ο μεγαλο-οφειλέτης όχι μόνο χρωστά 23.000 Ευρώ, αλλά είχε επίσης υπαχθεί στο «Κοινωνικό Τιμολόγιο» με πλαστά δικαιολογητικά. Επιπλέον, είναι και ιδιοκτήτης βίλας. Το ρεπορτάζ ΔΕΝ μας ενημερώνει πότε είχε υπαχθεί στο «Κοινωνικό Τιμολόγιο», αλλά μας ενημερώνει ότι η υπόθεση έχει αποκαλυφθεί από το 2017 μετά από έλεγχο της επιχείρησης στα δικαιολογητικά! Να υποθέσουμε ότι αμέσως με την αποκάλυψη της απάτης αφ’ ενός διεκόπη η παροχή του «φθηνού ρεύματος» και αφ’ ετέρου αναμορφώθηκαν οι μέχρι εκείνη τη στιγμή εκδοθέντες λογαριασμοί; Ακόμη κι έτσι ΓΙΑΤΙ η διορισμένη από την Κυβέρνηση ΣΥ.ΡΙΖ.Α. Διοίκηση δεν προέβη στα αναγκαία για την είσπραξη της οφειλής μέτρα μέχρι σήμερα, παρά περίμενε πρώτα ν’ αλλάξει η Κυβέρνηση; Ποιος και γιατί κάλυπτε τον συγκεκριμένο μεγαλο-οφειλέτη; Τελικά, αν η Δ.Ε.Η. πάει για φούντο (οπότε και η οικονομική της διάσωση θα φορτωθεί στους ώμους των εναπομεινάντων πελατών της) τι αξία έχουν όσα υποστήριξε ο Σωκράτης Φάμελλος σχετικά με την αναμόρφωση του «Κοινωνικού Τιμολογίου» επί ΣΥ.ΡΙΖ.Α. και τι σημαίνουν για την συγκεκριμένη περίπτωση;
Τίποτα παραπάνω από «κούφια λόγια» (χωρίς αξία).
Το «εύλογο τίμημα» της Ε.Ρ.Τ. για τα ποδοσφαιρικά τηλεοπτικά δικαιώματα.
Μια άλλη Διοίκηση Κρατικής Επιχείρησης η οποία ελέγχεται στο σύνολο της από το Δημόσιο όσο και να ήθελε να παραμείνει πιστή στην κυβέρνηση που την διόρισε λύγισε προ των ποινικών ευθυνών της. Μιλάμε για την Διοίκηση της Ε.Ρ.Τ., η οποία εδώ και έναν χρόνο λειτούργησε στα όρια της παρανομίας μόνο και μόνο για να κάνει τα χατίρια των πολιτικών της προϊσταμένων. Τα προβλήματα ξεκίνησαν με τα τηλεοπτικά δικαιώματα των 7 «άστεγων τηλεοπτικά» ομάδων της Α’ Εθνικής, αλλά και των ομάδων της Β’ Εθνικής. Μέσω της αγοράς των τηλεοπτικών ποδοσφαιρικών δικαιωμάτων από την Κρατική Τηλεόραση επιχείρησε η Κυβέρνηση ΣΥ.ΡΙΖ.Α. να περάσει μια μεγάλης έκτασης ποδοσφαιρική αναδιάρθρωση χωρίς προηγουμένως να έχει υπολογίσει όλα τα ενδεχόμενα. Υποτίθεται ότι με την αναδιάρθρωση θα δινόταν μια ευκαιρία επανεκκίνησης στις με μεγάλα οικονομικά προβλήματα (και Χρέη) Π.Α.Ε.
Το κακό για την Κυβέρνηση ΣΥ.ΡΙΖ.Α. και για την Διοίκηση της στην Ε.Ρ.Τ. ήταν ότι το τίμημα για τα τηλεοπτικά δικαιώματα ΔΕΝ ήταν ανταποδοτικό σε σχέση με το προϊόν που αγοραζόταν. Επιπλέον το συγκεκριμένο τίμημα ήταν στην ουσία «κρατική ενίσχυση(επιχορήγηση)», κάτι που απαγορεύεται από την νομοθεσία της Ε.Ε. Γι’ αυτούς τους λόγους (τις ποινικές ευθύνες της Διοίκησης) και ΔΕΝ υπογράφτηκε καμία σύμβαση, παρά προτίμησαν να πορευτούν με «προσύμφωνα».
Ακόμα χειρότερα σε μια ύστατη πράξη ψηφοθηρίας και οικονομικής ανταπόδοσης κάποιων χαρών η «πρώτη φορά Αριστερά» Κυβέρνηση αγόραζε (στα λόγια) μέσω της Ε.Ρ.Τ. τα τηλεοπτικά δικαιώματα του Π.Α.Ο.Κ. για μια 3ετία έναντι 30 εκ. Ευρώ. Την ύστατη ώρα μπήκε σε διαπραγματεύσεις με την Ε.Ρ.Τ. και η Α.Ε.Κ. (για να χαλάσει τη συμφωνία;). Τελικά, η Διοίκηση της Ε.Ρ.Τ. δεν τόλμησε να υπογράψει με κανέναν αφήνοντας την τελική απόφαση στην επόμενη Κυβέρνηση της Ν.Δ.
Έτσι, έχουμε φτάσει σε μια περίεργη και οξύμωρη κατάσταση. Αφ’ ενός έχει συμφωνηθεί για την φετινή χρονιά ένα υπερβολικό για την αξία του τίμημα για τα τηλεοπτικά δικαιώματα των κατηγοριών που προέκυψαν από την «αναδιάρθρωση» του Γ. Βασιλειάδη. Αφ’ ετέρου η Ε.Ρ.Τ. θα έπρεπε να δαπανήσει λεφτά για τα τηλεοπτικά δικαιώματα του Π.Α.Ο.Κ. εξανεμίζοντας τα διαθέσιμα λεφτά της για την αγορά μεγάλων αθλητικών διοργανώσεων που ενδιαφέρουν σημαντικά μεγαλύτερο αριθμό τηλεθεατών απ’ ότι ο Π.Α.Ο.Κ. Η τελική (κυβερνητική) απόφαση θ’ αφήσει κάποιους στεναχωρημένους, άρα θα έχει και «πολιτικό κόστος» ή μάλλον θα είχε αν στενοχωρούσε ψηφοφόρους της Ν.Δ.
Σημαντικότερη όμως από την ίδια την απόφαση της Κυβέρνησης είναι η διαδικασία με την οποία αυτή θα ληφθεί. Τις περισσότερες φορές είναι η επιλογή της διαδικασίας που μπορεί να «χαντακώσει» ακόμη και την πιο σωστή απόφαση. Απ’ ότι διαρρέεται η απόφαση θα προβλέπει την μείωση κατά 15% του τιμήματος για την SUPER LEAGUE 2, ενώ δεν θα υπογράψει η Ε.Ρ.Τ. με Π.Α.Ο.Κ. & Α.Ε.Κ. Ωστόσο, μια τέτοιου είδους απόφαση θα μπορούσε να ληφθεί και «στο πόδι». Το καλό στη συγκεκριμένη περίπτωση είναι πως (με βάση τις διαρροές) η απόφαση θα στηρίζεται σε έκθεση από ελεγκτική εταιρεία από την οποία ζητήθηκε ν’ αποτιμήσει την αξία των τηλεοπτικών δικαιωμάτων της SL 2. Αν, τελικά, επιβεβαιωθούν οι διαρροές και η απόφαση βασιστεί σε μια τέτοια έκθεση θα έχει συντελεστεί μια πολύ μεγάλη πρωτοτυπία. Μια πρωτοτυπία που θα έπρεπε να είναι όχι η εξαίρεση, αλλά ο κανόνας λήψης των οικονομικών αποφάσεων. Βέβαια, ακόμη κι έτσι κάποιοι θα βρουν το «εύλογο τίμημα» είτε χαμηλό είτε υψηλό. Αυτό, όμως, είναι πάντα ένα ενδεχόμενο. Το ζήτημα είναι κάθε οικονομική απόφαση να είναι όσο γίνεται πιο αντικειμενικά τεκμηριωμένη (όταν δημοσιευτεί θα είμαστε σε θέση και να την κρίνουμε). Τόσο απλά.
27 Ιούλη 2019
«πανταχού παρών1».
