Font Size

SCREEN

Cpanel

Ο ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΣΠΑΝΟΥΔΗΣ – ΜΕΡΟΣ 17ο (ΔΙΑ ΧΕΙΡΟΣ ΚΥΡΙΑΚΟΥ ΧΗΝΑ)

Βαθμολογήστε αυτό το άρθρο
(0 ψήφοι)

Ο ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΣΠΑΝΟΥΔΗΣ – ΜΕΡΟΣ 17ο
(ΔΙΑ ΧΕΙΡΟΣ ΚΥΡΙΑΚΟΥ ΧΗΝΑ)

Πιστοί στο εβδομαδιαίο μας ραντεβού δημοσιεύουμε σήμερα από το βιβλίο-βιογραφία του Κυριάκου Χήνα για τον Κωνσταντίνο Σπανούδη την 17η συνέχεια. Για το κείμενο σε pdf πατήστε εδώ αλλιώς συνεχίστε παρακάτω την ανάγνωση.

Ακολουθούν οι σύνδεσμοι ανά ενότητα:

1ο. ΜΙΑ ΙΣΤΟΡΙΑ ΑΠΟ ΤΟ ΠΑΤΑΡΙ ΤΗΣ ΟΔΟΥ ΒΕΡΑΝΖΕΡΟΥ 24 - Η ΙΔΡΥΣΗ ΤΗΣ Α.Ε.Κ.
2ο. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΣΠΑΝΟΥΔΗΣ - Ο ΠΑΤΡΙΑΡΧΗΣ ΤΗΣ Α.Ε.Κ.
3ο. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΣΠΑΝΟΥΔΗΣ - Η ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ «ΠΡΟΟΔΟΣ»
4ο. ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ Κ. ΣΠΑΝΟΥΔΗ ΓΙΑ ΤΟΝ ΠΑΤΡΙΑΡΧΗ ΙΩΑΚΕΙΜ Γ'
5ο. Η ΠΟΛΥΣΧΙΔΗΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΣΠΑΝΟΥΔΗ ΣΤΗΝ ΠΟΛΗ

6ο. Η ΑΠΕΛΑΣΗ ΤΟΥ ΙΚ. ΣΠΑΝΟΥΔΗ
7ο. Ο Κ. ΣΠΑΝΟΥΔΗΣ ΣΤΗΝ ΠΟΛΗ ΜΕΧΡΙ ΤΟ 1922
8ο. Η ΠΡΟΦΗΤΙΚΗ ΑΠΟΨΗ ΤΟΥ ΠΑΤΡΙΑΡΧΗ ΙΩΑΚΕΙΜ Γ' ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΝΕΟΤΟΥΡΚΟΥΣ
9ο. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΡΓΑΝΩΣΙΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΕΩΣ
10ο. Ο Κ. ΣΠΑΝΟΥΔΗΣ ΣΤΗ ΔΙΑΣΚΕΨΗ ΤΗΣ ΕΙΡΗΝΗΣ (1919)
11ο. ΕΘΝΙΚΗ ΑΜΥΝΑ
12ο. ΣΤΟ ΛΟΝΔΙΝΟ ΓΙΑ ΤΑ ΔΙΚΑΙΑ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΥ
13ο. Η ΖΩΗ ΤΟΥ Κ. ΣΠΑΝΟΥΔΗ ΣΤΗΝ ΑΘΗΝΑ
14ο. Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΔΡΑΣΗ ΤΟΥ Κ. ΣΠΑΝΟΥΔΗ
15ο. ΒΟΥΛΕΥΤΙΚΕΣ ΕΚΛΟΓΕΣ 1932 
16ο. ΕΠΙΣΤΟΛΕΣ ΤΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ Κ. ΣΠΑΝΟΥΔΗ

«Απόσπασμα από το βιβλίο (σελ. 70-71) του φιλόλογου – ιστορικού Κυριάκου Χήνα,
για τον Κωνσταντίνο Σπανούδη»

ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΤΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ ΣΠΑΝΟΥΔΗ ΓΙΑ ΤΗΝ
ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΣΤΗΝ ΠΟΛΗ (1933)

Το 1933 ήταν μια χρονιά, όπου οι Φιλελεύθεροι αποδιαρθρώνονται: Στις εκλογές, δεν μπορούν να αναχαιτίσουν την κυριαρχία των Λαϊκών, χρεώνονται την επονείδιστη απόπειρα πραξικοπήματος της 6ης Μαρτίου, αντιμετωπίζουν σοβαρή πολιτική καθίζηση, με την αποστασιοποίηση του Ελευθερίου Βενιζέλου, ύστερα, μάλιστα, από την απόπειρα δολοφονίας του.

Στο τέλος του έτους (Δεκέμβριος), ο Σπανούδης αποστέλλει βαρυσήμαντο σημείωμα στον Βενιζέλο, με μια εκπληκτική ανάλυση της ολέθριας πραγματικότητας, που βιώνουν οι Έλληνες, στην Πόλη, ίσως, την πιο εύχυμη ανάλυση, που έχουμε διαβάσει, για το θέμα. Η ουσία είναι, ότι συνοδεύεται από επτά συγκεκριμένες και πολύ δραστικές προτάσεις, η υλοποίηση των οποίων κρίνει, ότι είναι επείγουσα και καθοριστική, για την επιβίωση της μειονότητας.

Αρχίζει με την παρατήρηση, ότι οι Συμφωνίες Ελλάδος-Τουρκίας, του 1930, βελτίωσαν τις συνθήκες διαβίωσης στην Κωνσταντινούπολη, αλλά μόνον όσων είναι Έλληνες πολίτες, όχι όσων είναι Έλληνες υπήκοοι του τουρκικού κράτους. Οι προτάσεις του συμπυκνώνονται στα ακόλουθα σημεία, ώστε «να προληφθή ο άλλως άφευκτος κίνδυνος του αφελληνισμού τής και από του Μεγαρέως Βύζαντος Ελληνικής Κωνσταντινουπόλεως».

1. Μετά την κατάργηση του Μικτού Συμβουλίου, κάθε Κοινότητα της Πόλης, με τις Εφοροεπιτροπές, διασπαθίζει τα χρήματα. Πρέπει, λοιπόν, να υπάρχει ένα Συμβούλιο Μειονότητας (5 ή 7 μέλη), με ελεύθερες εκλογές και ορισμένη θητεία, στο οποίο οι ενορίες θα υποβάλουν τα αιτήματα και τον προϋπολογισμό τους, έχοντας Κανονισμό, που θα καθορίζει τη λειτουργία του.

2. Το Πατριαρχείο έχει ήδη απωλέσει 95, από τις 97 Μητροπόλεις. Διώκεται, απηνώς, από το Λαϊκό Τουρκικό κόμμα, που χρησιμοποιεί επίσης και μίσθαρνα όργανα, όπως τουρκόφωνοι ομογενείς και ο παπα-Ευθύμ. Αυτός, μάλιστα, έχει καταλάβει εκκλησίες και κτήματα του Γαλατά και ενθαρρύνει στασιαστικές κινήσεις. Παράλληλα, μερικοί Συνοδικοί είναι άχρηστοι, λόγω ηλικίας ή ανάξιοι, στο θέμα του ήθους και της διαγωγής (επιπλέον κρίνει, ότι ελάχιστοι αξίζουν το σεβασμό του λαού). Προτείνει να ενισχυθεί η Σύνοδος, με 4-5 διακεκριμένους Αρχιερείς της Ελλάδος, από το Κλίμα του Οικουμενικού Θρόνου.

3. Σύμφωνα με το υπάρχον σύστημα, τα Σχολεία έχουν έναν Ιδρυτή, ο οποίος διοικεί τα πάντα, χωρίς οι Εφορείες να έχουν δικαιώματα. Τα οικονομικά είναι χαοτικά π.χ. τα 2/3 του προϋπολογισμού πηγαίνουν στις αμοιβές των Τούρκων δασκάλων. Επίσης, παρά τους βαρείς φόρους Παιδείας, μόλις 40-80.000 λίρες διατίθενται, για τα ελληνικά σχολεία. Προτείνονται : Να καταργηθεί ο Ιδρυτής, τα σχολεία να είναι εξάρτημα της Κοινότητας και ένα Ανώτατο Συμβούλιο της μειονότητας να διορίζει το προσωπικό. Να ενισχυθεί το ελληνικό στοιχείο στην πρόσληψη δασκάλων και να διαμορφωθεί πρόγραμμα σπουδών, με λιγότερα τουρκιστί διδασκόμενα μαθήματα.

4. Προτείνει άμεση παρέμβαση, για την εξασφάλιση της ομαλής λειτουργίας των ευαγών καθιδρυμάτων της Μειονότητας, κυρίως, με την επιστροφή του κατασχεθέντος, από το 1922, κτιρίου (και της θαυμάσιας Βιβλιοθήκης) του Ελληνικού Φιλολογικού Συλλόγου.

5. Να καταργηθεί η πρακτική που εφαρμόζεται (επίσημα ή από το παρασκήνιο), κατά την οποία δεν επιτρέπεται να προσλαμβάνονται Έλληνες, με τουρκική υπηκοότητα, στις δημόσιες υπηρεσίες ή επιχειρήσεις, ενώ, παράλληλα, κωλύονται, στην άσκηση των επαγγελμάτων τους. Περίπου 30 Έλληνες δικηγόροι, Τούρκοι υπήκοοι, απόφοιτοι της τουρκικής Νομικής Σχολής, έχουν αποκλεισθεί, από την άσκηση του επαγγέλματός τους.

6. Η κατάσταση στο Πατριαρχείο, ως οικοδομή, είναι δραματική. Το κτήριο χρειάζεται άμεση και γενναία επισκευή, η οποία καθυστέρησε, επειδή δεν υπήρχαν κονδύλια και επειδή οι Τούρκοι δεν έδιναν τη σχετική άδεια. Γι' αυτό απαιτείται ποσό 30.000 λιρών Τουρκίας (2,5 εκατ. δραχμές).

7. Επείγει και η συστηματική παρακολούθηση των θεμάτων του ελληνικού στοιχείου στην Πόλη. Ένας από τους δύο Γραμματείς του Ελληνικού Προξενείου στην Πόλη πρέπει να ασχολείται μόνο με τη μελέτη και την επίλυση των προβλημάτων, που αντιμετωπίζει η Μειονότητα. Ασφαλώς, πρέπει να είναι μορφωμένος, καλά συγκροτημένος και να διαθέτει εθνικό ζήλο.

Ο εξαίρετος ιστορικός Δημήτρης Καμούζης, o οποίος μας παραχώρησε, ευγενικά, τη μελέτη του, για το Σημείωμα Σπανούδη, παρατηρεί: «Δεν πρέπει να μας διαφεύγει, ότι ο Σπανούδης αποτέλεσε έναν από τους κύριους εκφραστές της μεγαλοϊδεατικής πολιτικής και του ελληνικού αλυτρωτισμού, στην Κωνσταντινούπολη. Ενώ, λοιπόν, θεωρεί ξεκάθαρα τον στιγματισμό των Ρωμιών ως «προδοτών» και «άπιστων» Οθωμανών και, αργότερα, Τούρκων πολιτών, σαν έναν από τους βασικούς λόγους, για την τουρκική καχυποψία και τις προκλήσεις, που αντιμετώπιζε το Πατριαρχείο και η μειονότητα, o Σπανούδης αποτυγχάνει να αναγνωρίσει ή αποσιωπά, εντέχνως, το μερίδιο της δικής του ευθύνης και, συνολικά, των ελληνικών εθνικιστικών κύκλων της Κωνσταντινούπολης, στη δημιουργία αυτών των αρνητικών αντιλήψεων και στερεοτύπων, που παρείχαν το πρόσχημα, για την ευκολότερη εφαρμογή των πολιτικών εκτουρκισμού και ομογενοποίησης του κράτους και της κοινωνίας, μετά το 1923. ».

Ο ίδιος συμπυκνώνει την οξυδέρκεια του Σπανούδη, στην ιχνηλάτηση των μελλοντικών κινδύνων, στη μελέτη του: «Αν αναλογιστεί κανείς τη συνταρακτική μείωση του ελληνικού πληθυσμού της Κωνσταντινούπολης, σε λίγες χιλιάδες άτομα, τις κατά καιρούς κατασχέσεις των κοινοτικών περιουσιών και τη γενικότερη και χρόνια διοικητική και οικονομική δυσπραγία των κοινοτήτων, κατανοεί, με πόση ακρίβεια είχε προβλέψει ο Σπανούδης τις τραγικές επιπτώσεις της εμπλοκής της μειονότητας, στο πολύπλοκο πλέγμα των ελληνοτουρκικών σχέσεων -ιδίως μετά την εμφάνιση του Κυπριακού ζητήματος- και της αδυναμίας του ελληνικού κράτους να προστατεύσει, αποτελεσματικά, τη μειονότητα, από τις τουρκικές παραβιάσεις των δικαιωμάτων της.».

Στο Σημείωμα, ο Σπανούδης προειδοποιεί: «Ενόσω η παραμονή και ενίσχυσις του εν Κων/πόλει Ελληνικού πληθυσμού αποτελεί ΥΠΑΤΗΝ ΕΘΝΙΚΗΝ ΥΠΟΧΡΕΩΣΙΝ, η πλήρης αντιμετώπισις του προβλήματος δεν είναι έργον, απλώς της μιάς ή της άλλης μερίδος, αλλ' ολοκλήρου της ιθυνούσης τάξεως του Πολιτικού της Ελλάδος κόσμου.»

13 Αυγούστου 2022
«πουθενάδες».

Διαβάστηκε 162 φορές
 
 
   
Βρίσκεστε εδώ: Αρχική Κείμενα Παρατηρητηρίου Ο ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΣΠΑΝΟΥΔΗΣ – ΜΕΡΟΣ 17ο (ΔΙΑ ΧΕΙΡΟΣ ΚΥΡΙΑΚΟΥ ΧΗΝΑ)